{"book":"adl0616","page":758,"text":"صفحه ۳ سال دوم شمارۀ ۲۳\n\nو روح و باقی الطائف باطن و حقیقت انسانی بمضمون ، قل الروح من امر ربی وما اوتیتم من العلم الا قلیلا، از عالم امر اند و از ادراك حواس جسمانی و عقل ظاهری بلند تراند و در تنزه و تقدس نسبت بعالم جسمها فی محضرت صمدیت مناسبة لهذا انچه از جمله مدرکات معنوی مقبول درگاه حضرت صمدیت مشاهده و ادراک آن سبب استقوای قوای معنوی میگردد و هر چه مردود درگاه حضرت صمدیت سبب تالم و عذاب آن قوتها میگردد — ملخص کلام آنکه آثار طاعت را عطریست که رائحه آن مرغوب ملائکه گرام است و سبب مرغوبی ایشان همانست که همان اثر مقبول بارگاه کبریا است چه ملائک گویا حاجیان و دربانان جلال وكبرياء الهی اند — وازين جمله است حدیث شریفی که در باب خون زخمی و شهید حرب جهاد در صحیح بخاری و صحیح مسلم از ابو هریره رضی روایت شده است که « ما من احد یکلم فی سبیل الله والله اعلم بمن یکلم فی سبیله الا جاء یوم القیمة و جرحه یثعب (۱) دماً اللون لون الدم والریح ریح المسک » یعنی نیست هیچیکی که زخمی شود در راه خدای و خدا میداند کسی را که زخمی میشود در راه وی ( یعنی که بجز رضای الهی غرضی دیگر در مقابله ندارد ) مگر که میآید روز قیامت و زخم وی آنچنان تازه و نمایان که خون ازان بجوشش روان میباشد رنگ آن رنگ خون و بوی آن بوی مشک — درینجا نیز از مقبولیت همان عمل بیوی مشک تعبیر شده است\n\nکار فضل تست مشک افشانی اما عاشقان\nمصلحت را تهمتی بر آهوی چین بسته اند\n\nترجمة باقی حدیث شریف اول آنکه روزه سپر و پناهست از رسیدن شر شیطان در دنیا و سپر است از آتش دوزخ در آخرت — بنابران چون باشد روز روزه داشتن یکی از شما پس باید که تکلم بكلام قبیح نکنند و فحش نگوید و آواز خود را بجنگ و جدل و خصومت بلند نسازد پس اگر دشنام دهد کسی روزه دار را یا با او مخاصمه کنند باید روزه دار او را دشنام ندهد و با وی خصومت نورزد و در جواب وی بگوید که من مردی ام روزه دار — و در روزه فرض زبان بگوید و در نفل در دل بگذراند تا از ریا دور باشد فقط\n\nاکنون حدیث شریف دیگری مشتمل بر فوائد اخروی و منافع تمدنی روزه و ماه مبارك روزه معروض رای قاریان سراج الاخبار میگردد وبالله التوفیق — امام بیهقی در کتاب شعب الایمان از حضرت سلمان فارسی رضی الله عنه روایت میکنند « و قال خطبنا رسول الله صلی الله علیه وسلم فی آخر یوم من شعبان فقال قد اظلکم شهر عظیم شهر مبارك شهر فیه لیلة خیر من الف شهر جعل الله صیامه فریضة وقیام لیلته تطوعاً من تقرب فیه بخصلة من الخیر کان کمن ادی فریضة فیما سواه ومن ادی فریضة فیه کان کمن ادی سبعین فریضة فیما سواه وهو شهر الصبر والصبر ثوابه الجنة وشهر المواساة وشهر یزاد فیه رزق المؤمن من فطر فیه صائماً کان له مغفرة لذنوبه وعتق رقبته من النار وکان له مثل اجره من غیر ان ینقص من اجره شی قلنا یا رسول الله لیس کلنا نجد ما نفطر به الصائم فقال رسول الله صلی الله علیه وسلم یعطی الله هذا الثواب من فطر صائماً علی مذقة لبن او تمرة او شربة من ماء ومن اشبع صائماً سقاه الله من حوضی شربة لا یظماء بعده ابداً حتی یدخل الجنة وهو شهر اوله رحمة واوسطه مغفرة و آخره عتق من النار من خفف عن مملوکه فیه غفر الله له واعتقه من النار » یعنی گفت سلمان فارسی رض که آنحضرت صلی الله علیه وسلم در روز پسین ماه شعبان برای مایان خطبه خواند و فرمود ای مردمان سایه افکند بر شما ماهی بزرگ ماهیست که دران برکت کرده شده است ماهیست که دران شبی است بهتر از هزار ماه —\n\nبقدری ما چون نشود فانی بسالم\nماهی که شب قدر درو بود نهان رفت\n\nروزه داشتن آنرا حق تعالی فرض گردانیده است و نماز را در شب وی نفل و سنت — کسیکه نزدیکی جوید درینماه بدرگاه حق تعالی بخوئی و عمل که نفل باشد میباشد مانند کسیکه فرضی را در غیر این ماه ادا کرد ( و معلوم است که ثواب فرض از نفل بمراتب و درجات بیشتر است ) و کسیکه فرضی را درینماه ادا کرد میباشد مانند کسیکه هفتاد فریضه را در غیر این ماه ادا کرد — و ماه رمضان ماهیست که دروی صبر است از شهوات نفس و ثواب صبر کردن بهشت است — و ماه رمضان ماهیست که دروی غمخواری فقرا و گرسنگان باید کرد — و ماهیست که رزق و روزی مسلمان دران میافزاید و دران برکت داده میشود و نیز توسیع طعام و مواسات که در وی امر کرده اند سبب وسعت رزق فقرا و محتاجان میگردد — کسیکه روزه روزه داری را درینماه بگشاید باشد سبب آمرزش گناهان وی و سبب آزاد شدن ذات وی از آتش دوزخ و باشد مر او را مزد آن روزه دار بی آنکه از مزد وی چیزی کم شود — ما گفتیم کلنا رسول الله همۀ ما آنقدر چیزی نداریم که روزه روزه داری را بآن بگشائیم آنحضرت صلی الله علیه وسلم فرمود که حق تعالی این ثواب را کسی میدهد که روزه دار را بمذقی از شیر آمیخته بآب یا بیکدانه خرما یا بدمی از آب روزه گشاید و کسیکه شکم روزه دار را سیر گرداند او را خدایتعالی از حوض من که حوض کوثر است آبی بنوشاند که بعد ازان هرگز تشنه نگردد تا آنکه به بهشت در آید و در انجا همه نعمتها حاصلست — و ماه رمضان اول آن سبب افاضه رحمت است از جناب حق که روزه داران بدان مستعد و قابل ظهور انوار گشته از ظلمات گناهان و کثافت معصیت می برایند ... و میانۀ وی سبب آمرزش گناهان است و آخر ماه رمضان آزاد شدن است از آتش دوزخ — چون طاعات میسر شد و معاصی مغفور گشت روزه دار مهیا و مستعد\n\n(۱) (یثعب) یعنی مانند چشمه بسیاری روان میشود","chars":4460,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00758.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/758","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/758","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}