{"book":"adl0616","page":740,"text":"حیفه ۷ سال دوم شماره ۲۱\n\nعلم ما افغانان همینقدر است که بچشم خود چیزی به بینیم. از حال گذشته دنیا که به کتابهاست نیز بیخبریم. چرا که کتاب خوانده نمیتوانیم. از حال موجوده دنیا نیز نا واقفیم چرا که از خانه خود بیرون نشده ایم. بما دنیا همینقدر معلوم است که از يك كوه آفتاب براید و به پشت دیگر کوه پنهان شود. ما میگوئیم که دنیا همین است که در ما بین همین دو کوه است. سبب این همه از بیخبری و بی علمی ماست عموماً همچنین است ولی بعضی خواص از آن مستثناست. ملاهای ما نیز از حال دنیا بیخبر هستند. به آنها همین قدر معلوم است که آبدست بچه رنگ گرفته شود، و روزه چه وقت افطار شود. از حال گذشته دنیا به آنها هیچ چیزی معلوم نیست.\n\nاگرچه از حال زمان رسول الله صلى الله عليه وسلم واصحاب رضى الله عنهم به آنها معلوم است اما از زمان اصحاب تا به امروز که چه حالها تیر شده است مطلق بیخبر میباشند خدا و رسول که بر ما سیر و سیاحت حکم کرده است ازین است که علم پیدا کنیم و از حال دنیا باخبر شویم. حج هم بر مسلمانان ازین سبب فرض شده است که در سال یکبار همه مسلمانان دنیا در مکه معظمه جمع شوند. و از حال همدیگر خود با خبر گردند. لیکن بسیار و بحد افسوس است که مسلمانان ما بسبب بیعلمی به این مطلب هیچ پی نبرده ایم. از ملک خود تا به عربستان سفر کردیم. ولی به اصل مطلب نرسیدیم. یعنی خود را بر حال مسلمانان دنیا خبر نکردیم.\n\nلوحه عبرت\n\n(یکی از شهیدان میگوید : - ما میشنیدیم که این اورپا که کتاب انسانیت را بدست دارد بسیار عادل و انسانیت پرور میباشد)\n(لكن در مقابل . این جنایتهائی که در ماکدونیا اجرا شد هیچ انسانیت پروری شان دیده نشد . آن دیگر شهید)\n(جواب میدهد : - بلی، هر گاه در چین يك نصرانی کشته شود در انوقت آن انسانیت پروری حسیات خود را)\n(اظهار میکند . اما اگر ملیونها اسلام در يك روز به آتش بسوزند هیچ حس انسانیت در آنها پیدا نشود . فاعتبروا ...)\n\nدر مکه مکرمه از چین از مراکو از ترکستان از ایران از مصر از سودان از ملایا از شام از زنگبار از الجزایر از قبرس از تونس از یورپ همه مسلمانان حاضر و موجود اند. حالانکه ما از انها تفحص نکردیم و نه پرسیدیم که ای برادران شما چه حال دارید آیا راحت هستید، یا اسیر میباشید، آیا بشما ما يك مددى رسانیده میتوانیم؟ پس اگر ما از مطلب اصلی حج باخبر میبودیم دران وقت ما خود را بر حال تمام برادران مسلمانان عالم باخبر کرده بوطن خود گشته می آمدیم و اهالی وطن خود را از آنها باخبر میساختیم مگر ما\n\nبسبب بیعلمی و بیخبری تا مکه رفتیم ولی هیچ آگاه نشدیم که سخن چیست. چشم بسته رفتیم و همچنان چشم بسته پس آمدیم. افغانان ! شما خبر شوید که انصارا همه دنیا را گرفتند و همه ملکهای مسلمانان را زیر کردند و همه مسلمانانرا غلام خود ساختند. مایان مانند يك گله گوسفندی هستیم، فرنگها چون قصابان ما هستند. يك یکی از ما را میگیرند و میخورند. و مایان می بینیم و هیچ گفته نمیتوانیم. مراکو يك ملك كلان مسلمانان بود، آنرا فرنگها گرفت مصر رفت، ترکستان رفت، هندستان که هشتصد سال در زیر حکم","chars":2569,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00740.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/740","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/740","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}