{"book":"adl0616","page":725,"text":"سال دوم\nشماره ۲۰\n\nو آنرا به اصطلاح اطبا (توم سیاتی) میخوانند و آن يك خوابیست که بیداری ندارد ، و اگر بمعالجه و مداوات آن نکوشند شخص خوابرفته را سور اسرافیل در روز محشر بیدار میکند . چون محال امروزی مسلمانان روی زمین بنظر غور و تحقیق دیده شود اکثر شانرا مبتلای همین درد صعب الدوامی بینیم که بعد از يك بيداري و فعالیت و کار گذاری خارق العاده که از آغاز ظهور خودشان تا يك چند عصری نمودند رکها و پی ها و قوای دماغیه شانرا يك سنتی و رخاوت عظیمی حاصل آمده ، و تاریکی شب دیجور غفلت و نادانی ، و تیرہ کی ظلمت نشور عدم بصيرت و عبری روز بروز افزونی گرفته تأثیرات آن ظلمت جهالت برگها و پی های شان مرض اختناق دماغی را نچنان دهشت مسئولی ساخت که با وجودیکه بهزارها سیر خونها از آنها گرفته شد ، و از طرف بطرق اول داده شدند ، و بار بار چار دست و پا گرفته از بالا ببیابان و از پایان ببالا انداخته شدند باز هم ادنا حرکتی در ان ها دیده نشد . بلی ، تاریکی خواب را می افزاید . تاریکی ، عبارت از بی علمی خبری ، نادانی ، بی صنعتی ، بی زراعتی ، بی تجارتی میباشد . در هر طرف دنیا که نظر کنیم این چیزها را در مسلمانان بیشتر می یابیم . سبب يكانه محرومیت خود ما را ازین چیزها از خواب رفته کی قوة مفکره خود باید بدانیم . زیرا بیداری حقیقی ، بیداری فکر است . و خواب حقیق ، خوابرقه کی فکر است . فکرها هم انقدر که بیدار شود سعادتها نیز همانقدر ملت ها را استقبال میکنند . چنانچه تاریکی پر تیرہ کی خواب را می افزاید ، همچنان روشنی بسیار نیز نیز خواب را میرباید . روشنی عبارت از علم و معرفت است . چون یکبار روشی علم و عرفان درملت ها پدیدار گردد فکرها بیدار میشود . فکرها چون بیدار گردد ، صنعت تجارت ، زراعت محصول می آید . انسان هرقدر تندرست و توانا و قوی باشد چون فکرش بیدار و تربیه دار نباشد هیچ فایده به نخود و نه دیگری رسانیده میتواند . همه اختراعات محير العقولی که در دنیا دیده میشود ، همه ثمره و نتیجه بیداری فکرهاست فکر چنان يك بخار قوت آثار است که چون یکبار در ديك ماشين دماغ در زیر تطبیق و فشار در آید همه قوتهای طبعیت در پیش قوت آن سر تسلیم فرومی آرد . هر ملت از قوه فکریه خود استفاده کرده میتواند . اگر قوه فکریهٔ دیگر ملتهای بیدار فکر عرض احتیاج ورزد هیچ فایده بر نمیدارد .\n\nصحیفه ۱۲\n\nبريك القدر جاپانی الزام جاسوسی\nسليت پترز برك ٢٦ می — اخبارهای سپاستوپول معلوم میشود که جاپانی میجر لانک که در روس می بود از بلقان چون بسوی پترز برك واپس می آمد به الزام جاسوسی گرفتار شد . اگرچه میجر مذکور را تلاشی گرفته شد لاکن هیچ چیزی قابل اعتراض بیرون نشد . و حکام معافی خواستند دیگر از خبرهای برقی ظاهر می شود که میجر موصوف در وان تکران فوجی ثابت شده و ازین سبب رهائی یافت و این حکم رفتن برای نامبرده از مقام سپاستو پول داده شده است .\n\nلندن ۲۸ می صحت شهنشاه جاپان — صحت شاه جاپان رویه بهبودی است .\n\n( پیغام دختر شهزاده مصطفى باشا )\nدر حال كه يك مفخره خاتون مصری مسمی ( نازلی افندی هانم ) دختر مصطفی پاشاه مصری به همدردی اسلام و صدق حمیت آن به نهایت جوش بذریعه تلگراف ثبوت داده در حقیقت قابل عزت و شایان فخر است که این شهزاده بيكم نيك باطن بعد تسخير ( يانيا ) برای محمود شوكت پاشا حسب ذيل بذريعه تلكراف خبر داده ای محمود — چونکه من نيز يك فردی از اسلام میباشم لهذا برخود فرض میدانم که برای شما چیزی بگویم — کجا و در کدام خزانه است آن کرورها پوند که برای کار آمد روز مصیبت خود ذخیره کرده بودند انسوس — آیا شما ازین سبب بر مسند وزارت نشسته بودید که سلطنت ما را باین حال برسانید و خیانت چهار کرور پوند مال و املاك عبد الحميد خان و اعانت جنده غریب مسلمانان را بکنید .\n( المترجم فيض محمد )\n\nمقاله مخصوصه\nو خواب در تاریکی\nانسان را در تاریکی خوب خواب میبرد . حتی بعضی چنان عادت گرفته اند که اگر ادنا روشی بچشم شان برابر آید خواب شان میپرد . بعضی ناچشمهای خودشانرا باشت منديل شان ، يا يك دستمالی به بندند از خواب لذت نمیگیرند . خواب از مانده شدن و سستی رگها و پی ها حاصل میشود . رگها و پی ها چون چند ساعت پی هم کار گذاری و فعالیت خود را اجرا نمود يك رخاوت و سستی برای شان پیش میشود . بخار طعام ، و تاریکی شب نیز بان علاوه شده خواب بظهور می انجامد که این خواب طبیعی و از لوازمات ضروری زنده کانی انسانست ، و در هر بیست و چار ساعت نسبت به سن و سال هر شخصی از شش تا به هشت ساعت لازم ولابد است . غیر ازین خواب طبیعی ، يك خواب غير طبيعي نیز هست که آن از مرض و بیماری دماغ و اعصاب حاصل میشود .\n\nصایب اصفهانی میگوید :\nبدوش توکل منه بار خود را\nوليتعمت خویش کن کار خود را\n\nحضرت طرزی افغانی میگوید:\nچو نخاله بردار خود بار خود را\nميفكن بدوش کسی کار خود را","chars":3999,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00725.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/725","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/725","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}