{"book":"adl0616","page":704,"text":"سال دوم\nشماره ۱۹\n\nتحیفه ۱۳\n\n( يك خبر فيض اثر امداد مسجد واقع سینت بیترس برک )\nحاجی زین العابدین كه يك مسلمان باهمت ويك وجود بابرکت است و در خیرات مذهبی از حاتم طائی کوی شهرت ربوده مبلغ بیست و هشت هزار روپیه برای صرف بنای مسجد ماجدیکه مسلمانان سینت پیترزبرگ بنا نموده اند عنایت و مرحمت فرموده\n\n( تولد پسری بعد از گذشتن ۱۵ ماه در رحم مادر )\nدر ضلع رنگپور زن حامله بعد از انقضای پانزده ماه حمل او پسری بوجود آمد که جمع اعضایش یعنی دست و پاو گوش هایش مطابق قاعده دو دو بودند و اما چشم هایش شش بود و زیاده از یکروز نزیست و مردم از تطویل این قدر مدت حمل و شش بودن چشمهایش در حیرت بودند و قبلبرین واقعه در ضلع بینه زن بکملاح چار پسر پیهم و متعاقب زائیده بود لكن بعد اندك مدت هر چهار پسر پی هم لقمه اجل گردیدند .\n\nظهور يك شهر غرق شده در پویان\nیکوزارت بحریه یونان چنین بیان میکنند که لفتت بکر بولوس وزیر بحر برای نجا آوردن فرض منصبی خود بجانب مشرق جزیره ایمونوس در زیر بحر از ٥ کیلومترالی ٢٥ کیلومتر بك آثار عهد عتیق بنظرش در خورد که آن يك شهر تباه شده مستغرقی بود و دو را دور و محیطش قریب ٥٠ میل معلوم می شد و وزیر مذکور در تحقیقات آن بسیار به تعجیل و کوشش احکام جاری و صادر نموده —\n\nملاقات یاور پاشا با شکری پاشا\nشکری پاشا در صوفیه اظهار خواهش ملاقات یاور پاشارا نمود که در نومبر گذشته گرفتار شده بود و یاور پاشا را اجازه ملاقات شکری پاشا حاصل شد و ملاقات این دو سپه سالار فوجی نهایت دلگداز بود ابتداءً با یکدیگر معانقه نموده هر دو زار زار بر حال و مصایب وطن عزیز خود میگریستند و شکر حقتعالی را بجا آورده خاتمه کلام نموده و در انجام ملاقات از در گاه عجیب الدعوات مدد و یاوری اهالی وطن خود را در خواست نمودند\n( يارب دعای خسته دلارا قبول کن )\nآیا هنوز هم مسلمانان ازین چیز ها عبرت نخواهند گرفت ؟\n\n[ سراج الاخبار افغانیه ]\n\nدر اداره از اخبارات مختلفه ترجمه شد ( عبد الرحمن )\n\nمرحوم احمد مدحت افندی\nسبحان الله ! این مدیر و محرر ما جزيك مرد افغانی ، احمد مدحت افندی يك ترك عثمانی ! از غرب تا بشرق يك مباعدت ، از زبان ترکی تا بزبان افغانی يك مبايت ! نه او مرا دیده نه من او را، نه او شخص مرا شناخته نه من شخص او را ! پس چه شد که از\n\nشنیدن خبر وفات او که در استانبول بوقوع آمد ، سرتاپا وجود مرا در کابل بلرزه انداخت ؟ اصلاً با هم اقربا بودیم ؟ نی ! شخصاً با هم آشنا بودیم ؟ نی ! آیا چه بود که خبر فراق ابدی آن ادیب وحکیم محترم مرا اشکریز حسرت والم نمود ؟ اگر رسالهٔ فواید اساله ( شهبال ) تصویر آن ادیب حکمت تمثال را بمن نشان نمیداد ، شکل و شمایل سیمای آن محترم نیز تا به ابد در نظرم مجهول میماند . حضرت مولانا جامی علیه الرحمه میفرماید :\nنه تنها عشق از دیدار خیزد بساکین دولت از گفتار خیزد\nبلی ! مرا گفتار آن حکمت پژوه مفتون و مجذوب خود ساخته بود . نی نی ، بلکه از بادیهٔ خبری بشهراه باخبری آثار قلمیه او ارشاد و رهبریم نموده بود .\nبسن پانزده ، شانزده بودم که بجز بعضی کتابهای نثر و نظم ادبی و اخلاقی مروجهٔ فارسیٔ ملک خودم را دگر هیچ چیزی نخوانده بودم . در بغداد زبان ترکی را بدرجهٔ که عبارت خوانی توانم آموختم ، ولی از علوم و فنون ادبیه و حکمیه که آنزبان به آن مشحون است بیخبر بودم ، غیر از بعضی کتابهای قرائت و حکایت دیگر آثار فنی ، ادبی حکمیٔ آنزبان با من سخن نمیگفت . در استانبول ( خواجهٔ اول ) نام يك اثری بدستم آمد . بمجرديكه باز کردم علم و فن با من بسخن زدن آغاز نهاد ، هر چه که گفت فهمیدم هر چه که خواندم هوسم افزونی گرفت . اول نام ( احمد مدحت ) را نیز از زبان خواجه اول خود شنیدم . زیرا صاحب آن اثر او بود . پس برای من دیگر کاری نماند : يك ( طيراق ) (۱) سیاحتی بگردن آویخته ، و از ( چهل مخزن ) (۲) انواع زاد و ذخیره را در ان اندوخته ، به ( سودای سعی و عمل ) (۳) مانند ( حسن ملاح ) (٤) در اوروبا يك جولان ) (٥) نمودم . ( در اوروبا يك ترك ) ( ٦ ) را ملاقی شدم . مرا به دور و سیر ( کائنات ) (۷) بصورت بسیار ( مفصل ) (۸) رهبری نمود ...\n\n(۱) ( طغارق ) نام مجموعهٔ فنی و ادبی و حکمی احمد مدحت افندیست که ترجمهٔ ( مفارق حق ) در فارسی یعنی طویره یا طراق می آید . (۲) ( فرق اباد ) نام مجموعه چون گنجینهٔ جواهر حکیم مشارالیه است که معنی ( چهل تخون ) را در بر میگیرد . (۳) ( سودای سعی و عمل ) نیز يك رسالهٔ اقتصادی مشارالیه است . (٤) ( حسن ملاح ) يك ناول بسیار شیرین و دلچسپی است که خود حکیم مشارالیه آنرا تصویر و تصنیف نموده . (٥) ( اوروپاده برمولان ) یعنی در اوروپا يك جولان تاريک سیاحتنامه جسیم خودمشارالیه است که در سنه ۱۳۰۰ هجری مرخصی از طرف دولت علیهٔ ثانیه به مجلس کنکاش جمعیت مستشرقین به شهر ( استوكهولم ) سوان ناروی رفته و همه اوروپا را سیاحت کرده و همه مشهودات علمی و فنی خود را در قید تحریر آورده است . (٦) ( اوروپاده بر ترك ) نام ناول بسیار علمی و حکمی است که بوده کیم مشارالیه مصور و محرر آنست . (۷) ( کائنات ) در دوازده جلد يك تاریخ عمومی اوروپاست که از تالیفات مشارالیه میباشد . [۸] مفصل تاریخ قرون جداه نام تألیف کرده شانست که از آثار بسیار پر حکمت و معرفت شانست .","chars":4365,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00704.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/704","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/704","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}