{"book":"adl0616","page":698,"text":"سال دوم\nشماره ۱۹\n\nخون بیاید گریست . ظلمها و خون ریزیها و بدعتهای ناروایی که بالقانیها در النسر زمین اجرا کردند خیلی نفرت آور است . و برای همه مسلمانان روى زمين يك صحنة عبرت پرور است . مسجد عظیم سلطان سلیم که در ادرنه نوبل بود و در حسن معماری و زینت و عظمت بینظیر آفاق بود به کلیسا تحویل یافت . بسیار زنان و مردان مسلمان را بزور وجبر نصارا ساختند وعرضها ناموس ها پامال گردید . ای کاش نتیجه بی اتفاقی تنها در روم ایلی همین بلاها را برمی انگیخت و برای دیگر طرفها این چیزها یکدرس عبرتی میشد . در طرفهای سوریه و شامات مردمان اصلاح طلب برپا خواسته اصلاحات میخواهند . در اناطولی شرقی روسها در میان کردها و ارمنیها به کاشتن تخم نفاق و نشو و نمای اختلال کوشش میورزند . تأثیر نفوذ فرانس در جهتهای سوریه بفعالیت شدیدی اجرای حکم دارد . انگلیس و جرمن در کویت و بصره و عراق در پیش رفت مقاصد شان کوشش میورزد . مردمان آنسر زمینها غافل جاهل كاهل ، اوروبائیان بیدار ، هشیار ، کار گذار ، علم صنعت ، تجارت ، سعی و کوشش گویا در آنها از بدعتها و کارهای ناروا شمرده میشود ، واعظان نامتحان خطیبان هر انچه میگویند از ترک دنیا . و جيفه بودن دنيا ، وترك كردن دنیا، و دست برداشتن از دنیا میگویند . آنها نیز بران عمل کرده برای دیگرانش میگذارند . هزار افسوس که دریدنات سازی را نیز نمیدانند که خشکه ها را ترک کرده بحر نشینی را اختیار میکردند، هزار افسوس که طیاره بازی و بالون برانی را نیز نمیدانند که عنصر خاکی و عنصر آبی را برای آنها واگذار شده عنصر هوائی را مالک میشدند . چه باقی ماند ! عنصر ناری ! ... حالا نکه آن عنصر را نیز از ازل آنها وارث حقيق، وخالدین دایمی میباشند ..... والأسفا ! چنان يك قوت روحانی و معنوی نیز دیده نمیشود که این کره ارض را گذاشته یکی از کره های بعیده فضای لایتناهی پرواز میشد ! .... والحاصل اوروبائيان دولت ترکیه را از اوروبا براوردند ولی باز هم از دنیا محو کرده نتوانستند . هنوز هم مانند اناطولى و عربستان ، وعراق ، وسوریه و غیره اراضی واسعه خوبی را مالک هستند . نا امید نیستیم . امید میکنیم که این فلاكتها بسعادتها مبدل گردد . و در آسیا که ذاتاً مأوای اصلی شان بود يكدولت معظمه بسيار با شوکت و شانی بوجود آرد . و غیره های مافات موفق و کامیاب آید .\n\n( يك جمعيت مسلمانان در امريكا )\nهمعصر معزز ما اخبار ( ترجمان ) که در باغچه سرای ( قریم ) ممالک روس بلغت ترکی طبع و نشر میشود بعنوان فوق يك خبری نوشته است که ما آنرا عيناً ترجمه و نقل مينمائيم :\n\nدرین روزها به پتر سبورك - پاتخت - روس - از امريكا يك آدم مسلمانی وارد شده که نامش ( امازار خوشحال خان ) واصل و نسلش ( افغان ) است . این شخص بزبان فارسی و انگلیزی تکلم میکند . در پتر سبورك بخانه جناب موسی افندی بیکیف مهمان شده . و بواسطه او از مقصد سیاحتش معلومات حاصل شده است . این ذات از شهر ( او فلاند ) که در ولایت ( قاليفورنيا ) در آمریکا میباشد آمده است . مسلمانان روشن خیال عالی دماغی که در شهر او فلاند اقامت دارند حال فلاكت و ظلمت امروزی مسلمانان را در زیر نظر دقت آورده به این فکر افتاده اند که تا بدرجه که از دست شان بیاید در روشنئ فکر برادران اسلامی خود مدد رسانی کنند . بنابرین يك جمعیتی بنام ( انجمن حمايه اسلام ) تشکیل داده اند . و سر کاتب جمعیت مذکوره را که خود جناب (خوشحال خان افغان ) است بولایت های مسلمان نشین وکیل کرده فرستاده اند که مسلما نا ترا به تحصیل علم تشویق بدهد، و برفتن امریکا ترغیب بکنند ، خوشحال خان میگوید که برای بیدار شدن و چشم باز کردن مسلمانان لازم است که دیگر مملکتهای ترقی کرده شده را گردش کنند ، و از انها عبرت بگیرند . علی الخصوص از حیات و کار و صنعت امریکائیان که در تمام دنیا از همگان پیشقدمی کرده اند . ژاپانیها نیز از امریکائیان درس عبرت گرفته ترقی کردند . بسیار مردمان دنیا از هر طرف زمین به امریکا آمده علم و صنعت و توانگری حاصل کردند . این است که مسلمانان امریکا میخواهند که این فکر را به همه مسلمانان تلقین بکنند . و برای آسانی مسلمانانی که به آمریکا بیایند این جمعیت معاونت و مدد کاری را باز کردند . این جهت نظری جمعیت مذکوره است که ذکر کردید و جهت عملی فکر جمعیت مذکوره از قرار ذیلست : اولا مسلمانان در هر جا مخصوص برای خودشان جمعیتهای مددکار خوانندگان باز کنند . این جمعیتها به دو صد روبله شاگردان را به آمریکا بفرستند . هرشا کرد به آدرس یعنی به پته و نشان مامی آید ما چون خبر آمدن شاکرد را تلگراف بگیریم او را استقبال کرده میگیریم ، یگانه كار و وظيفه جمعیت ما این است که آن شاکرد را بمكتب جابجا کنیم، پروگرامها برای او بسازیم کسانیکه مداخل نداشته باشند برای او کار و خدمت پیدا کنیم، و هر گونه مددکاری واعانه به آنها نمائیم . هر مسلمان توانگری که در شهر ( او فلاند ) موجود است مخارج شش نفر شا کرد را بر عهده میگیرد . و این شش نفر شا کرد میباید که تاتاری، و ایرانی و افغانی، و مرا کویی باشند . خوشحال خان مذکور بعد از انکه یکچندی در پتر سپورکی اقامت نموده از راه با کو و باطوم به افغانستان رفته است و بجای خوديك رفيق دیگر خود را گذاشته است که هر کس آرزوی رفتن امریکا را داشته باشد باو مخابره کرده میتواند . مکتوبها بهر زبانی که باشد قبول میکنند . لکن اگر زبان انگلیزی یا عربی یا فارسی باشد زیاده تر مقبول است .","chars":4504,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00698.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/698","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/698","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}