{"book":"adl0616","page":693,"text":"صفحه ۲\nسال دوم\nشماره ۱۹\n\nعالیجاه دوست مرید محبت همراه محمود بيك خان مدير وسر محرر سراج الاخبار افغانيه محفظ الهی باشند.\nچون سراج الاخبار اتفاقى يك اخبار ملی میباشد و هر کاری نیست در اول نشر اخبار مذکور که شما برای سر نگرانی مرا تکلیف کردید خیال من بود که قبول نکنم چون شروع اخبار بود هر گاه قبول نمیکردم البته خلل در شیوع اخبار موصوف پیدا میشد الحال كه مدت يك سال و نه ماه از نشر اخبار گذشته و بفضل الهی کار آن رونق پیدا نموده من خود را از منصب سر نكرانى سراج الاخبار افغاني سبك دوش کردم و نمیخواهم که منصب سر نگرانی سراج الاخبار را بعد ازین قبول کنم تا حال هم بغیر از قسم اعزازی که اسم من سر نگران بود دیگر کاری باخبار موصوف نداشتم و الحال خود را از منصب سر نگرانی سبک دوش کردم مهربانی کرده عیناً نوشته مرا درج سراج الاخبار كنيد تحرير يوم جمعه ۸ شهر رجب سنه ۱۳۳۱\nعلى احمد\n\nسياحت غزنين\nمکتوب اتمام رسیده اگر خیر این شهریار کامکار مراحم شعار ما برصينة روز کار باقی ماند :\n\nما بعد از شماره ۱۸\nدر شماره ۱۸ تا زیارت سلطان سبکتگین از کیفیت سیاحت خود نوشته بودیم ، و وعده داده بودیم که در شماره آینده انشاء الله از دیگر کوایف بحث خواهیم راند. این است که درین شماره از باقی زيارتها وغيره بعرض کیفیت میپردازیم :\nسلطان محمود غزنوی : – مرقد مبارك سلطان طاب ثراه يك و نيم كروه بطرف شمالی شهر غزنین واقعست، و آنجا در زمان خود حضرت سلطان بعمارت فیروزه مسمی بوده، و اکنون بروضه اشتهار دارد. هنگامی که عرابه های موز همرکاب اعلی حضرت همایونی از زیارت سلطان سبکتگین بسوی روضة سلطان محمود روانه میشد تقریباً دو ساعت بغروب مانده بود. مزار حضرت سلطان در يك قصبه كه روضه مسمی است کاین بود. در میان کوچه ها و خانه ها که همه آن از خشتهای پخته قدیمه بنا یافته بود و هيچ يك رونق و تزئینات معماريه دران دیده نمیشد رفته رفته دروازه مقام مبارك رسيديم .\nدر زمانه های پیش از فراریکه تاریخ بما نشان میدهد شهر غزنين وعلى الخصوص همين موضعی که بعمارت فیروزه معروف بود چنان عمارتها و زينتها و بناهایی آراسته و پیراسته گردیده بود که عقلها را بگرداب حیرت می انداخت، و چون از زمان آبادی آن تا بحال تقریباً نه صد و چند سال مرور نموده و هیچکسی بعد از سلاطین غزنویه به تعمیرات آن نپرداخته بدرجة نهایت ویران و مندرس شده بود . تا آنکه در سنه ١٣٢٤ چون ذات شوكتسمات بادشاء حقایق آگاه آبادی خواه مقدس معظم ما اعلی حضرت سراج الملة و الدين تشریف فرمای غزنین شدند، و مرقد آن سلطان ذیشانرا به آندرجه خرابی مشاهده فرمودند فرمان همایونی را به تعمیر آن شرف اصدار فرموده و مبلغ بسیاری بران صرف نموده در کم وقت مانند روضه جنت دلگشا و چون باغ ارم روح افزا بطرز خوب ووجه\n\nمقام مبارك و روضه حضرت سلطان محمود غزنوى در وقت حاضر پر دو دایره منقسمت اول که از دروازه در آمدیم یک دهلیزی بود که در دو طرف آن يك يك اوتاق بلند مرتبه موجود بود . در یکی ازین دالانها بقدر دوازده نفر طلبه علوم مطالعه کتابهای درس خودشان مشغول بودند. ازین دهليز بيك حويلى برامديم که از آثار باقی سنگها و مجسمه بعضى شيرها و غيره معلوم میشد که در زمانهای سابق خیلی مهم يك موقعی بوده باشد . ازین حولی باز بواسطه يك دهليز طولاني واسعى به يك احاطه فراخ و دلکشای باغچه دار دیگری داخل شدیم که اصل مرقد و مزار سلطان در یک طرف ان احاطه موجود بود. اکثر این ابنیه از تعمیر ایست که بفرمان اعلی حضرت بادشاهی ساخته شده است. دروازه که بمقام مرقد از آن در آمده میشود در اوایل از چوب صندل بود که انواع نقوش غریبه و صنایع عجیبه دران بکار برده بودند . و گویند که سلطان آنرا از بتخانه سومنات آورده بود . در سنه ١٢٥٥ که اول بار انگلیسان برافغانستان تسلط نمودند دروازه مذکور را بر کنده بهندستان بردند .\nعباراتی که در لوح بالای مرقد و اطراف آن مرقوم است همه کی بخط کوفی همان عصر چهارم هجری نوشته شده است که در روضه الالواح همه آنها به تفصيل وعيناً بهمان طرز و ترتیب که در اصل آنست نقل و تحریر گردیده که ما در اینجا تنها به نقل و تحریر نوشته لوحی که بالای قبر است اکتفا میورزیم:\n» غفرانا من الله للامير الاجل السيد نظام الدين «\n» ابي القاسم محمود بن سبکتگین غفر له . توفي «\n» رحمة الله عليه ونور حفرته وبيض وجهه «\n» عشية يوم الخميس لسبع بقين من شهر ربيع «\n» الآخر سنة احدى وعشرين واربعمائة . «\nسلطان محمود بلقب يمين الدوله وامين المله ملقب بود. در سنه ٣٥٧ تولد ، و در سنه ۳۸۷ در غزنین بر تخت سلطنت جلوس .","chars":3792,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00693.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/693","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/693","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}