{"book":"adl0616","page":658,"text":"سال دوه شماره ۱۷\n\nنظر خود ميدادم . آيا برای اين حقير بهتر ازين سعادت چه خواهد بود الحمدلله هزار بار اسم الله برين نعمت عظما . در وقت وداع حقير سوال کردم که ، آيا خاك پاك وطن عزيز را کدام وقت از قدوم مبارك منور خواهند فرمود؟ فرمودند « به ديد مشرف شدن مکه مکرمه ديده شود. اختيار بدست صاحب اختيار است.» الحق که خيلی درست فرموده اند. زيرا : مردان خدا خدا نباشند ليكن ز خدا جدا نباشند . اين را هم عرض کنم که از يک خبر مسرت آور ديگری نيز درين باز آگاهی حاصل کردم که در عين فرحت و سرور بی اندازه که مرا دست داد يک شکايت و گله نيز از جناب شما مرا حاصل شده که با وجود اين همه التفاتی که در حق مخلص خود داريد درين در مدت مرا به اين خبر مسرت آور خبر نفرموديد. و آن اينست که شنيدم قبل از چهار سال گويا شما را شرف مصاهرت با جناب شهزاده جوانبخت معظم حدت ( معين السلطنه سردار عنايت الله ) خان صاحب انجم حاصل شده است يعنی حضرت شهزاده بزرگ دولت متبوعهٔ مقدمهٔ ما داماد شما شده اند، افسوس ازين سبب ميکنم که به اين مسرت و اين شادمانی عظيم آگاهم نفرموديد که در مبارکبادی مسارعت ميورزيدم بهر صورت هزاران تشکر ميکنم و از صميم دل شما را مبارک باد ميگويم . اين را هم شنيدم که بر سر آن نور نور ديگری نيز افزود که درين سال فرخنده فال نامزدی شهزاده مکرم بلند اقبال حضرت ( عين الدوله سردار امان الله ) خان صاحب ايربا ديگر کريمهٔ عصمت وسيدهٔ شما بوقوع آمده است . لهذا نور علی نور گفته به اين شرف و سعادت عظيم با تصاحب مهربان مکرم خود جهان جهان تبريكات عرض و تقديم مينمايم . باقی در جملهٔ دوستان خدا شمرده شويد و محفوظ باشيد والسلام .\n\nالفقير غلام نقشبند\nفي ١٥ اپريل سنه ١٩١٣\n\nحوادث خارجيه\nاحوال آسيا\n\nآسيا بايد از آسيائيان باشد\n( بعد از قطعهٔ (امريكا) بزرگترين قطعات پنجگانهٔ کرهٔ زمين قطعهٔ آسيا ) است که به انکاری آنرا ( ايشيه ) و فرانسوی ( آزی ) مينويسند و نافظ ميکنند . اما نام اصلی آن که حکمای يونان قديم بر قسم غربی آن که در انوقتها همان قدر آن به آنها معلوم بود نهاده اند ( آسيا ) بوده است . اين قطعهٔ جسيمه تنها از طرف غرب به قطعهٔ اوروپا چسپيده ميباشد و اطراف ديگر آن با بحر احاطه شده است که هيئت عمومی آن يك شكل مربع غير منتظمی را نشان ميدهد . و قطعهٔ اوروپا مانند يك جزيره نمای اين قطعهٔ جسيمه شمرده ميشود . جهت شمالی قطعهٔ آسيا با يخها و جموديه های بحر منجمد شمالی ، وجهت جنوبی آن ابحر محيط هندی و جزايز آن ، جهت غربی آن با کوهای اورال ، و قفقاس بقطعهٔ اوروپا، و جهت شرقی آن با بحر محيط کبير محدود ميباشد . درازی اين قطعه از ساحل غربی اناطولی تا به آبهای بهرنگ که نشيب و فراز آن داخل حساب نباشد ( ۱۱۰۰۰ ) کيلومتر يك مسافه ايست که تقريباً چار ماهه ، و اگر نشيبها و فرازها و کج و پيچهای آن نيز داخل حساب شود از پنج ماه نيز بيشتر راه ميشود . پهنای آن از دماغهٔ ( زاوسکين ) تا به دماغهٔ ( کومورين ) ۸۰۰۰ کيلومتر يك مسافه ايست که آنهم به ماهها راه ميشود . هم المساحهٔ سطحی آن ( ۴۵۰۰۰۰۰۰ ) چهل و پنج مليون کيلومتر مربع يك زمينيست که چار و نيم برابر قطعهٔ اوروپا ميباشد . در اين قطعهٔ عظيمه قدر ( ۸۰۰ ) مليون نفوس سکونت پذير است که تقريباً سه برابر نفوس قطعهٔ اوروپاست . مقصد ما از جغرافیه نويسی قطعهٔ آسيا و يا قطعهٔ اوروپا درينجا نيست، بلکه ما چون از مردمان آسيائی ميباشيم طبعاً آسيا را دوست ميداريم و آسيا را مقدس ميشماريم ، و آسيا را از آسيائيان ميدانيم و متغلبين آنرا غاصب و دزد آن ميشناسيم ، اوروپائيان تنها به اوروپا قناعت نکرده افريقا ، امريكا اوستراليا را نيز در زير نعلت حرص و طمع خودشان در آوردند. به آنهم قناعت نکرده از آسيای آسيائيان نيز بسی اراضی واسعه و ممالک جيده را بخرج شکم پروری خود رسانيدند حلاتکه مرض جوع البقرشان يوماً فيوم در تزايد است و ميخواهند که همه اين قطعهٔ جسيمه را يکباره کی فرو برند و هيچ چيزی از آن باقی نگذارند . در حق ايران و عثمانی هر انچه که کردند معلومست . ولی آنها را اين هنوز رويجهٔ دلخواه خودشان سراسر از کرهٔ زمين برداشته نتوانستند. به تعبير ديگر بنا بر بعضی ملاحظات تا يکچند گاه ديگر کار را بتدريج گرفتند. اما رقيب های بسيار مدهش و مخوف اوروپائيان در آسيا همانا دولت جيدهٔ پرتقوی ( چين ) و دولت قوی الشکيمه ( ژاپن ) است . علی الخصوص دولت ( ژاپن ) که يکی از معظمه های شانرا چنان كوچك و حقير و زبون ساخت که نه در بحر و نه در بر هيچ آبرويی برای او باقی نگذاشت اين است که اصل بلای مبرمی که اوروپ را در فرو بردن آسيا به انديشه دارد دولت ژاپن است . سبحان الله اگر چين هم بدرجهٔ ژاپن بيدار گشته ، و يك قوتی بهم برساند. و دست اتفاق را اين دو دولت عظيمه با هم يك كرد. در دم سيلاب اهل صليب اوروپا بمدافعهٔ آسيا به ايستند . عثمانی و ايران افغانستان نيز آسيا را از آسيائيان شمرده و هندستان و عربستان با ايشان نيز به دست و بازدن آغاز نهند هيچ شبه نيست که شيشهٔ آمال حرص و طمع اوروپا را چنان بسنگ نا اميدی بشکنند که اوروپا را نيز بلرزه در آرند .","chars":4250,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00658.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/658","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/658","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}