{"book":"adl0616","page":65,"text":"صفحۀ ۵\n\nکه باین حرکت بیدلانه خود درین عصر بیستم مدنیت حاضره خاطره های ناگوار باشی ایل صلیب عصرهای بسیار مقدم را یاد آور می شود. ازین بود که هر مسلمانان را یک دهشت و هیجان عظیمی استیلا کرد. برادر های مصری، دینی، و هندی، و ایرانی ما نطقها، و نامه ها، و پیغامها فرستادند. البته برادران افغانی شان نیز سکوت فرو نگذارند و دانسته شد، چنانچه بر خطه های منور و بلیغ که صحیفه های نخستین نبرد (ه) سراج الاخبار از تزئین فرمودند مسطور است برادران افغانی ما بیک زبان و یک قلب بردگی، پارستگی و محرومیت مردم (مسلمان) میراز برگ میبرند، و برای این همت افغانان و این برادری و یگانگی یک لوز و نجاح علنی داشته بودند و در جشن بسیار پر شانی که فقط بیاد و نسبت برادران مبتلای خود شاعرانه گرفته شد و اگر کدام پروگرام تحت پیام روح ملت، و جشن محرم، و طلب دعا بقبولیت حوایج امت و صلاح انفذ و الدین امیر حبیب الله خان) مجموع مقدس ما، و در روز ملی راه و بقا، و خطه و ارتقا منزلت ابتهاج فروم را داشته، باز بجهت اتفاق و متحدی که این بلاد را لازم است (۱) مسلمین جهان عمومی را سعی کرد حقیقت برادران افغانی خود را بیک امر قوماندان و یک امر قوماندان تمام خود را یک امر قوماندان تمام خود را یک امر قومی کالی و متفق گردانیده و نشان بیرق گونه در این کار می خاطر مسلمین مغرب القلوب خود را در راه مؤمنین و مسلمین بذل و نثار کرده و افتخار ابدی را به درجه نسبت جعبه الحال برای خود حاصل کردند. افغانان را هم مرتبه است که باین همت و سعادت ابدی دست بیارند، و در دریای رحمت الهی شناور گردند. چند مشوره، و رعایت اوامر مرکزی را بعد چند کلمه اظهار نمایم، فقط اینقدر میگویم که نطق همایونی در باب عید میدان شهدا و مجروحین فرانس غرب\nن از این بود که نطق همایونی در باب عید میدان شهدا و مجروحین فرانس غرب یک تاثیر عظیمی بر قلوب استا بخشید، و به او و برادران دینی خودشان به بدل و مال خودشان شناختند. و در آخر نطق همایونی تنها در همان مجلس مبلغ بیش از ده هزار روپیه کابلی جمع آمد و هنوز در جمع آمدن است. مسئولیت اینهمه هیجانها، و جوشها، و خروشها، و تفرشها، و اسلامیان به ایتالیا راجع است. خرافات پرستی آنها در چنین عصر منور مدنیت حسن ائتلاف شرق و غرب را به تهزل در آورد، و همه دول معظمه مدنیت پرور و علم الخصوص دولت منظمه بریتانیا که همه عالم او را قوی شناسی و عدالت پرور و عدم تجاوز بر حقوق غیر معروف می پنداریم می باید که فضل خود سر ایتالیا را که بر خلاف قوانین کتب حقوق مدنیت حرکت نموده از دستش گرفته بیک سکه تادیب محکمی برویش بزنند، و از تجاوزات حقوق شکن منعش باز آرد.\n\nمقامِ وکالت\nدر دار السلطنت کابل جناب شهزاده والا جاه تا الحكومة الفن و البدن سردار (حیات خان) وکالت به اداره امور مامور فرموده شده داند.\n\nمنصب و نشان\nجناب (محمد اکبرخان) که سابقا حاکم (خوست) بود بنا بر حسن خدماتی که در قلع و قمع شگفتی بجا آورده مظهر عواطف مراهم سنیه شاهانه شد و بلقب سردار درجه سوم\nنص و منصب برگدی ترفیع و ممتاز، و بقطعه\nلطیف نشان خون افگنی و چهار سر اسپ از اصطبل خاصه سرفراز فرموده آمد و به منصب جلیل حاکم کلان سمت جنوبی نیز نصب گردیده و قراریکه شایع است شاهنشاه ما درج مصاحبت اختیار خود خواهیم کرد.\n\nايضاً نشان و معاش\nامیرک خان، کرنیل جریدان و در مصنف عساکر خاصه دار در فوج احمدی در بار محافظه محدود است بنابر ابراز خدمتی که در باب گرفتاری اشقیا بکار برده و صداقت که در کارهای می تواند خود اجرا نموده بقرار تصدیق سردار محمد اکبر خان حاکم کلان سمت جنوبی از مراهم و عواطف شاهانه بیک قطعه نشان طلای خدمت، نایل و سزاوار گردیده و مبلغ یکصد روپیه بخواهش فرودگاه است و بیک خلعت فاخره سرفراز گردیده و ده روپیه نقدی نیز بصیرت بخشش به پسران ایشان مذکور احسان و عطا فرموده شده است.\n\nمقاله\nحرب حاضر\nبعد از محاربه روس و جاپان گوشهای ما هیچ صدای طوب و تفنگ نشنیده بود. بشریت در یکهالم آرامی و سکوتی بسر می آورد. دفعتاً از طرف (طرابلس غرب) ولوله حرب و دو غا ظهور نموده، آیا چه حرب ! یک حربیکه بغیر از روایات قدیمه ایام دهشت انتهای در چنین عصر های ترقی و تمدین استثناً شنیده نشده است. آیا این چه سان حرب است؟ یک شخص برخیزد بدیگر یک شخصی بگوید که زمین تنگ است و گنجایش نفوس ما و اعوان مرا ندارد، من خانه ترا بزور از تو میستانم تا برای نفوس و منابع خود مخرجی بیابم، و چون پرسی که چرا؟ بگوید: زیرا از تو زور آور ترم! بله! اگر چه (حق تقدم) داده اند ولی وای انصاف که این حکم را نیز قوت شمشیر داده اند و زور آوران با قوت حربه هم حکم خود را گوش زد عالم کرده اند! خیال خام! این حرکت ناشایسته اطالیان موجب بد نامی بسیار بزرگی برای این عالم مدنیت گردید، بلکه یک ضربه مهلکی بود که بر جگرگاه عالم بسیار مهیم (حقوق) که دار و بنای همه محکمه های عدالت عالم شمرده میشود حواله نمود، و یک قطعه معصومیت مانند یوروپ که در یک مردم حقوق شناس مهذبی مانند یوروپ این ناموجود بودن اینچنین یک همت حق ناشناسی خود سری مانند اطالویها حقیقتاً یک لکه کراهت آوری شمرده میشود. اطالیا، به این حرکت ناشایسته و وحشیانه خود نفرت و لعنت همه عیون نفوس نوع سلام و در هر کجا که در روی زمین موجود میباشند بر خود جلب نمود. باری اگر مسئله را یک رنگ مذهبی و دینی میدادند هر چه که بود بوده ولی این شیخ بناپاپ را بر دگلهای کشتیهای جنگی خودشان آویختن، وضعیت دهشت و عدم تهذیب را بجا بنا کردن، و بسبب بر افراشته شدن بیرقهای صلیب بر قربانی اسلامی تنیس دادن و سبایا همدیگر خود را مباح دانستن و قتل عام زن و مرد و اطفال مسلمانان را روا داشتن حرب حاضر را یک رنگ دینی داده.\n\n***\n\nحوادث خارجیه\nنقل از اخبار پایونیر مورخه ۶ ماه نومبر سنه ۱۹۱۱\nمطابق ۱۴ ماه ذی القعده ۱۳۲۹\n\nلندن ۴ نومبر — در شهر برلن خبر نم رسمی مشایع شده که معاهده جدید فرانس و جرمنی جمیع تنازعات ما بین را رفع میکند و امید است که در آینده جرمنی و فرانس بموقعه کشمکش نخواهند یافت و این امر خیلی قابل مسرت میباشد که برطانیه در مرتب ساختن مسوده ها مذکور هرگز مداخلت ننموده است — شرایط بزرگ معاهده مذکور بقرار ذیل میباشند فرانس (۱) در ملک مراکو اختیار کامل دارد و جرمنی در معاملات ملک مذکور آینده هرگز دخل نخواهد داد.","chars":5243,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00065.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/65","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/65","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}