{"book":"adl0616","page":638,"text":"سال دوم شماره ١٦ صفحه ۷\n\nزبان و دل ميرانيم و ميدانيم، و به آن بر همه اديان فخر و مباهات مينمائيم آنچنان دين متين قدسيت قرينيست که عقلای دانشمند همه دينهای غير اسلامی نيز حکمت، و معقوليت و مقبوليت او را تسليم کرده اند. جهان تسليم نکنند دينی را که طهارت، عبادت، عدالت علم و معرفت، اتحاد و اخوت، صنعت و تجارت، ايثار و شفقت کرم و شجاعت والحاصل همه فضايل اخلاقيه و مدنيه را امر ميکند، و از ظلم، و جهل، و غفلت و همه رذايل وحشيه بشدت منع ميفرمايد. سعی و عمل را برای انسانها رهبر، و برای استفادهٔ بشر بحر و بر، و خشک و تر را مسخر نشان ميدهد. مساوات حقوق را بچنان شدت اجرا ميکنند که خليفهٔ ذيشان اسلام بايك آدم بسيار عادی در پيش روی قاضی زانو بزمين مرافعه ميشود. رشوت، بغاوت، نفاق، دروغ را مذموم، محافظهٔ حقوق، امان، اتفاق، راستی را مقبول ميداند. اعمال شنيعهٔ فسق و فجور را منع، و اخلاق حسنهٔ صلاح و طاعت را تعليم ميدهد. چون بدل و جان، و تمام ايقان و وجدان برين ايمان آورده ايم که دين مبين مقدسی که ما پيرو و تابع آنيم معدن همه فضايل، و مانع همه رذایلست آيا چسان ميشود که آنرا بيکچند تار مو و يك چند پارچه قماشی مربوط بدانيم؟ حاشا، ثم حاشا! قدسيت، متانت، حقيقت دين مبين ما از تنزل ارتباط اينگونه اشیای خفيفهٔ رخيصه آنقدر دور افتاده که نسبت دوری شمس بزمين نسبت ذره را به آفتاب هم به آن نميگيرد! حالا چون حق بودن اظهار افسوس قارئين کرام را تسليم نموديم به تفصيل اظهار افسوس خود میپردازيم: از وقتی که اخبار ما مصور شده يعنی اعتراض نامه هائی در باب تصويرهای کلاه پيك داری که در اخبار ما نشر ميشود از بعضی طرفها گرفته ايم که کلاه مذکوره را کلاه فرنگستانی گفته، تنقيد نموده اند. در عين زمان برای عين مسئله بعضی تقدير و تحسين نامه ها نيز واصل دست عاجزانه ما شده که تصويرهای کلاه پيك دار ما را بسيار پسنديده اند، و بر ترقی و بيداری مملکت ما يك برهان قطعی انتباهش شمرده اند. حالا آنکه هم اعتراض کنندگان و هم آفرين خوانان هر دو از دانشمندان اهل اسلام اند نه از ديگر ملل. ازين است که ما را مجبور بر نوشتن اين مقالهٔ مخصوص عاجزانه گردانيد. و بر اظهار افسوس معلق ماندن مسلمانی بر يك پارچه قماشی که کلاه ازان ساخته شود نمود. عجبتر اينکه بعضی افنديهای معزز ترکی که بمملکت عزيز ما آمده اند، و يا بعضی تصاويری که از آنها در اخبار ها ديده شده است بسبب قطع نا کردن موهای بروتهای شان بسياری از هموطنان عزيز ما اعتراضهای شديدی برين عمل نموده اند. حتی بعضی خيلی افراط نموده حاشا مسئله را تا بدرجهٔ تکفير رسانيده اند. لاجرم،\n\nتصویر اعلیحضرت امير الطور جرمن ◄\n( نطق ايمبراطور جرمن ) ◄\nپادشاه جرمن اردوی عسکری خود را خطاب نموده ميگويد:\nای عسکر شان دار من !\nشاید يك روزی بر ما واجب شود که جاهای را که خونهای بسیار قیمتداری ریخته آنرا ضبط کرده ایم محافظه نمائیم، و شاید جرأت کننده کافی پیدا شود که بشرف و حیثیت جرمن دست درازی نماید، در آنحال برقوت خود اعتماد تمام داشته شادان و خندان بجنگ خواهیم رفت ! .\n\nمقاله مخصوصه\n\n( هزار افسوس که مربوط ماندن مسلمانی بيکچند تار مو و يك پارچه قماش گمان شده است . )\nاین افسوس عنوان ما را چون قارئین کرام ملاحظه فرمایند بسیار افسوس خواهند فرمود که محرر نا انصاف، اينچنين دين مبين متين جليل الاوصاف را بچه جرأت، و کدام جسارت بيکچند تار مو و یکچند پارچه قماش مربوط و معلق میپندارد !\nما افسوس خود را بعد ازین اظهار کرده و در اول امر قارئین کرام خود را در اظهار افسوس شان ذی حق دانسته میگویم که بلی این دین مقدسی که ما مسلمانان بشرف آن نايل فوز و نجاح و سزاوار سعادت و فلاح شده ایم و به اقرار باللسان و تصديق بالقلب كلمة طيبة مقدسة ( لا اله الا الله محمد رسول الله ) را بر","chars":3167,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00638.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/638","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/638","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}