{"book":"adl0616","page":627,"text":"صحیفه ١٦\nشماره ۱۵\nسال دوم\n\nناموران جهان\n( ما بعد از شماره ١٤ سال دوم )\nماذا تقولون اذ قال النبى لكم ماذا فعلتم وانتم آخر الامم\nيعترتى و باهلى بعد منتقدى منهم اسارى و صرعى ضرجوا بدم\nما كان هذا جزايي اذ نصحت لكم ان تخلفوني بسوء فى ذوى رحمى\nیعنی – آیا چه خواهید گفته توانست در وقتی که حضرت پیغمبر شما بشما بگوید که اینچه کردید به اهل و عترت من بعد از من و شما آخر ترین امتها انها بودند. بعضی را اسیر، و بعضی را مدهوش و بعضی را بخون غرفه ساختید. این نبود جزای این که بشما نصیحت کرده بودم که به ذوى الارحام من يدى مكنيد .\n\nابنة غيلان : – اصل نامش (بادیه) است که به ابنة غیلان مشهوره میباشد . از صحابیات عصر بر گزیده و سالت است که در میان صحابیات به فربهی و زینت و آرایش گری شهرت شعار يك خاتون با وقاری بود در انوقت از ابنة غيلان ، و ( قارعه بنت عقيل الثقفيه ) با زينت تر و آرایش تر هیچ زنی موجود نبود. همه زنان آنوقت پرورش میبردند. در تعریف و توصیف آن زنان عرب این عباره عربی را میگفتند :\nفعليك بابنة غيلان ! فانها هيفاء شموع تجلاء .\nان تكلمت تغنت ، وان قامت تثنت ، وان مشت ارتحت ..\nو ان قعدت تبنت . اذا اقبلت أقبلت باربع ، واذا ادبرت بثمان .\nیعنی – تر اسفارش میکنم بدختر غیلان ! چرا که او کشاده طبع ولطيف مشربت، و مانند يك شمعتان تجلاست ، وقتيكه تكلم کند نغمه سرای میکنند، و چون برخیزد قیامت برپا میکند و چون بخرامد میلرزد و دلها را میلرزاند و چون بنشيند يك برج حسن و جمالی بنا میکنند. اگر رو برو آید بچهار واکر پشت بگرداند به هشت است\n\nابنة كلمن : – يك خاتون عربيه فصیحه ایست که نامش مجهول است، و بهمین لقب مشهوره است و از زنان زمان ( شعیب ) عليه السلام است. در ( قاموس ) نوشته است که (ابجد) و (هوز) و ( حطى ) و ( کلمن ) و ( سعفص ) و (فرشت ) نامهای شش نفر بادشاهان اهل ( مدین ) است که (کلمن ) بزرگترین آنها ورئيس شان بوده است. و پدر همین زن صاحبة الترجمه میباشد وقتی که در ( يوم ظله) بعذابی که برقوم شعيب عليه السلام نازل گردید همه بزرگان شان هلاك كرديدند . ابنة كلمن در مرثية پدر خود این ابیات را گفته است :\n\nباقی دارد\n\nعلم ثروت ملل\n( ما بعد از شماره ١٤ سال دوم )\nمملكتها ، وولايتها ، ودولتها ، و ملتها از همین سبب بوجود آمده است . اما شرط یکانه فایده برداشتن از حاصل کردن ثروت ازین مربوطیت و مشاركت طبيعية ممالك مختلفه این است که مبادلات به امنیت و آزادی تمام جاری شود. ولی هزار افسوس که در مابین ملتها از زمانهای بسیار قدیم حرصها ونفسانيتها ودشمنيها موجود است که این کیفیت مانع آزادی و امنیت مبادلات میشود . هر ملت بهمین فکر است که از اندیگر ملت قطع علاقه نماید ، و به دیگری محتاج نشود، و تنها محصولات خودشان اداره و گذران کند . این است که برای حاصل شدن این مقصد در راه آزادی رفت و آمد مبادلات ، واخذ و عطای معاملات بسی مواقع بوقوع آورده و می آورند .\nاز مسئله آزادی مبادلات بعد ازین به تفصیل بیان خواهد شد. در نجا تنها همین قدر بیان میشود که در نظر علم ثروت ، اختلافها و دشمنیهایی که در مابین ملتها از سبب جنسیت ، و ملیت پیش آمده و روز بروز افزونی میگیرد سراسر مغایر حکمت و طبیعت دیده میشود و از هر جهت برای جمعیت بشریه موجب خسارت و مضرت شمرده میشود. زیرا هر مملکت برای دیگر مملكتها يك بازارگاه بزرگ اخذ و عطا میباشد که هر انقدر آن بازار وسعت گیرد، و داخل شدن به آن بازار آسانی باید برای محصولات آن همانقدر خیر و منفعت حاصل میشود. این بازار گاه طبیعت را سد کردن، خوبیهای تقسیم و شرکت اعمال را نشناختن، وجود را نیز ازان محروم ساختن است .\nاهمیت و فایده های قاعده تقسیم اعمال بدرجه در عالم انسانیت تأثیر دارد که اگر این قاعده در عالم نمیبود امروزه روز از بسیار لذتها وفایده هایی که به مخارج بسیار کم ازان مستفید میشویم سراسر محروم میماندیم. مثلا یک پیاله چایی را که قیمت دو پیسه در یک\n\nباقى دارد\n\nاعلان\nکتابهای فارسی – انگریزی – اردو – ورومکی -- بهاشا وغیره برای تعلیم ابتدایی بفروش میرسد .\nالمشتهر بالكرشن دازی سر مدرس مدرسة اهل هنود نمبر (٢) در شور بازار کابل\n\nهمه مقاله هائیکه دسخط ندارد از طرف مدیر و سر محور تحریر یافته\nمحمود طرزی\nدر چهاپ خانهٔ حروفی دار السلطنه کابل طبع گردید","chars":3578,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00627.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/627","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/627","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}