{"book":"adl0616","page":624,"text":"صحیفه ۱۳ سال دوم شماره ۱۵\n\nبا او را یک درسی از هندسه بدهم ، آنقدر بلند پروزانه يك ادعای شمرده نمیشود . حالا چون این همه محاکمات را قارئین کرام مطالعه فرمایند در باب اینکه ، حکمای قدیم چه بودند؟ و حکمای جدید چه شدند؟ ، بك فكر اجمالی حاصل کرده خواهند بود . ولکن این راهم بگویم که ازین تفصیلات چنان مفهوم نشود که ما حکمای قدیمه را سراسر از قدر و حیثیت دور انداختیم . نی نی اقدر وقیمت حکمای قدیمه نه چندانست که آنرا انسان انکار کرده بتواند . قدما اساس نهادند، متأخرین بران بناها ساختند . قدما معلم بودند، متأخرین متعلم شدند، قدما تخم حکمت را کاشتند ، متأخرین حاصل برداشتند . لهذا چنانچه افضل بودن متقدمین انکار شدنی نیست ، همچنان اکمل بودن متأخرین نیز بدیهی و ثابت است . والله اعلم بالصواب . انها\n\n~*~ عالم عسکری ~*~\n( جاسوسهای عسکری )\nاز نام جاسوس همین معلوم میشود که چیزهای پنهانی را جستجو و تجسس کرده و به تحقیق و تدقیق رسانیده آنرا خبر بدهد . جاسوسها بردو نوع است : یکی آن جاسوسهای پست فطرت بی ایمانیست که برای ضرر و نقصان دولت ، وملت ، ووطن خود به بيسة چنل و مردار رشوت دشمن دین و وطن گرویده شده وجدان و ناموس و ایمان خود را بفروشند ، و اسرار های را که متعلق نفع دشمن و ضرر وطن باشد بدشمن برسانند که ما ازین نوع دنی های بی ایمان بحث نمیرانیم . و از نوع دوم آن حرف میزنیم که آنها هزاران تهلکه ها ، و مشقتها را بر خود گوارا ساخته و خبرهای را که برای نفع و فایده دولت و وطن و ملت شان باشد بدست آورده بدولت خود خبر میدهند که اصل موضوع بحث مادرين مقاله عبارت از همین رقم جاسوسها میباشد . اين يك معلوم همه کان است که هر دولت برای محافظهٔ موجودیت و هستی خود ، و برای بجا داشتن شرافت و حیثیت قومی و ملی خود يكانه واسطه که بدست دارند همانا اردوهای عسکری بری و بحری شانست . ازین سبب در وقت حاضر سعیها و کوششهای که دولتهای رقیب همدیگر برای حاضر ساختن و انتظام ، دادن اردوهای خود شان صرف میکنند خیلی شایان حیرت است . بمجردیکه در جرمن يك ادنا تبدلات عسکریه رخ نماید ، هماندم می بینیم که فرانس از ان باخبر شده آنرا بروی کار می آورد . و بمجردیکه انكليز يك كشتی جنگی زیاده کند جر من هماندم به کوشش آن میشود که دو کشتی بیفزاید ، بهمین منوال همه دولتها در وقت حاضر از ترس حرص همدیگر ، و با غرور انتقام یکدیگر خودشان بجنان مخارج و مصارفی گرفتار آمده اند که از عاقبت کار خودشان نیز به اندیشه افتاده در باب جلو گیری این زیادتی مخارج خود شان میخواهند که قوانین صلح عمومی ، و مراجعت نمودن به حکم ، و مقاوله های محدود ساختن تسلیحات را بروی کار اندازند . اما کجا! اینها همه صرف خیال است؟ هر دولت مجبور است که در وقت حاضر از مقدار قوت حربه و حرکات عسکری همسایه کان خودشان که امروز دوستند و فردا دشمن با خبر\n\n~*~ يك درهٔ لطافت منظرهٔ ديگر ~*~\n>> در ( استالیف) نام موقع کوه دامن زمین کابل واقعست <<","chars":2471,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00624.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/624","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/624","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}