{"book":"adl0616","page":621,"text":"صفحه ۱۰ سال دوم شماره ۱۵\n\nجریده بنام دیگر کثرت همان او را نیست که با حوادث روزانه و معلومات مختصره بر میباشد . این اوراق امروز نوشته میشود خوانده میشود، روز دیگر پراکنده شده فراموش میگردد . اما ژورنال این چنین نیست زیرا در ژورنالها حوادث یومیه، واقعات زنده گانی و اقتصادیه و اجتماعیه و معلومات فنیه و ادبیه و سیاسیه تفصیلا بحث کرده میشود و بشکل کتاب حفظ کرده میشود، کرت - ورق خبر آور است .\nژورنال ، پارساله ها - کتابیست که آن خبرها را تفصیل و تشریح میکند باز میگویم : به ژور نالهای خودمان بسیار دقت کردن لازم است .))\n\nبعد ازین فقرات ترجمان حقیقت بیان از ژور نالهای فنی و ادبی که در ممالک روسیه بزبان ترکی و غیره طبع و اثر میشود بحث و بیان رانده درباب اخبار یعنی ژورنال با جرائد ما چنین مینویسد :\n\nسراج الاخبار افغانیه\nنام ژورنالی که در کابل نشر میشود يك نسخهٔ آن به ادارهٔ ما آمد . این ژور نال تصویردار فارسی العباره در ماه دوبار نشر میشود . با حروفات استامبول بر کاغذ خوب چاپ شده است . از بسیار اخبارهای هندوستان که دیده ایم اعلانتر است . وجود (سراج الاخبار افغانیه) بر ترقی های سریعی که افغانیان در امور مطبعه و مطبوعات و دیگر کارها بکار برده اند دلالت میکند . در نسخهٔ که گرفته ایم این چند تصاویر درج شده است : - تصویر شکار گاه جناب امارت پناهی - قواعد عساکر پیاده - مدیر و سر محرر محمود طرزی - نگران اينك آقاسی علی احمد خان مندر جاتش خوب و هم مختلف است (سراج الاخبار افغانی ) را دیده ممنون شدیم، موفقیت آنرا تمنی میکنیم .\nما نیز ازین حسن توجه رفیق معزز و محترم خود عرض تشکر میکنیم و دوام انتشار فواید آثار آنرا نیازی نمائیم .\n\n( احوال ایران )\nانتخاب از جریدهٔ فریدهٔ همعصر معزز حبل المتین\nگفتهٔ یکی از درد مندان وطن حسب\n\n( حال وطن )\nجويك مانی از میان مال سیه بخت کرده بحکم ازل\nشود منحرف از طریق صواب فتد در مضیق خطاء و خطال\nنهد رو براهی که انته بجاه کند خبطها ئیکه باید مخل\nچو قوم عزیز من ایرانیان که بودند فخر تمام ملل\nکنون از نفاق و جهالت شدند همه خوار و زار و همه مبتذل\nدریغا که این ملت باستان فتاده بخط خطاء زلل\nنه در بند دین و نه در بند ملك که آنرا خطر هست و اینرا خلال\nنه فکری بدل نه بزار و لعب نه ذکری بلب غیر قول و غزل\n\nکه از حقد با همدگر در ستیز که از جهل با یکدگر در جدل\nجریدن نباشد سزاور ما بآسوده کی همچو جدی و حمل\nکه گرگان خونخوار از هر طرف در افتاده بر جان ما چون اجل\nبه بردن شاهد ملك ما رقیبان زهر سو گشوده بغل\nچنان گشته احوال ایران خراب که آنرا ندانند جز و دول\nممالك تباه و مهالك فزون سبل غیر مامون دزد و دغل\nنیابی یکی را در آن مملکت که باشد یکی قول او با عمل\nهمه در سخن پهلوانند ليك که کار کردن جولانند و شل\nچنان رفته جدیت از ملک چنان عقل ما را گرفته خیل\nکه باید بهر پینه دوزی نوشت جناب جلا لآب اجل\n\nمقالهٔ مخصوصه\n(حکمای قدیم چه بودند؟ و حکمای جدید چه شدند؟)\nاولا این را بگویم که (حکیم) آیا بچه حکیم میشود اگر بگویم به (عقل) هر کس که يك كلاه دارد البته يك عقلی نیز در ان دارد، پس به احتساب هر کس باید حکیم گرفته شود. واقعا هر آدم ذی عقل حکیم گرفته میشود، ولی باید دانست که عقل حکیم و غیر حکیم به آثاری که بمیدان میآرد، و رأیها و فکرهائی که در ان آثار بیان کرده باشد ظاهر و عیان میشود. چنانچه حکیم شیراز میفرماید:\nزبان در دهان خرد مند چیست کلید در گنج صاحب هنر\nچو در بسته باشد چه داند کسی که جوهر فروشت یا پیله ور\nيك انسان اگر هر قدر جامع العلوم والفنون باشد، لكن اگر از حکمت و رأیها و فکرهای او دیده و خوانده نشود حکیم بودن، و نبودن او مجهول میماند، مثلا اگر ما اثرها و رأیها و محاکمه های عقلیه حکمای قدیم را نمیخواندیم و نمیشنیدیم چون بر حکیم بودن شان حکم میتوانستیم:\nتا مرد سخن نگفته باشد عیب و هنرش نهفته باشد\nحالا درین بیندیشیم که آیا (حکیم رأی خود را بجهان میدهد، و اثر حکمتش وجه استناد یافته بمیدان میبراید؟) هیچ شبهه نیست که هر حکیم رأی و فکر خود را بدرجهٔ دانش و معلومات خود داده میتواند، و هر اثری که بمیدان میآرد ترجمان همان فکر و رأی او میباشد:\nفکر هر کس بقدر دانش اوست\nبلی ! این يك مسلم آنست که دانش خود بخود حاصل نمیشود بلکه بصورت دیدن و شنیدن حاصل میشود . طفل بدنیا که می","chars":3606,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00621.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/621","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/621","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}