{"book":"adl0616","page":62,"text":"صفحه ۳\nشماره ۵\n\nکوشش در زیده نام تا ترا قید این دفتر امانه نمایند، هر کس که نوشتن یاد دارد نام خود را و عدد و مبلغی را که برای وجدانی و رغبت بایا خود میدهد و خدمت و منصب خود را و محل اقامت خود را واضح و مختصر بخط خود بنویسد، و به سخط خود امضا کند. و هر کس که نوشتن یاد ندارد بدیگری بنویسد، و اگر دستخط میتوانست دستخط کند، و اگر نمیتوانست مهر کند، و اگر مهر ندارد شست خود را بسیاهی زده عوض مهر در زیر نوشته مذکور بچسپاند. باقی در هر باب برای خود و شاه و جمله اخوان دین بلکه همه بنی نوع انسان خوبی و نیکوئی و خیر و صلاح میطلبم فقط\n\nکیفیت\n\nیوم شنبه چهارم ماه ذی الحجة الحرام برای حاضر شدن ارباب مناصب ملکی و عسکری را خواهین در باریابی در سلام خانه عام خبر داده شده بود. در وقت مذکور جمعی مردمان درباری و معتبرین شهر از علمای کرام و سادات عظام، و ارباب مناصب ملکی و عسکری و از صنوف تجار از مسلمان، و هندو در سلام خانه خاص دربار بلباس معمولی غیر رسمی حاضر آمده بودند. حاضرین دربار صف بصف بصورت خطوط افقی در پی یکدیگر اخذ موقع کرده هر چوکیها نشستند که در میان یک راهی گذاشته شده بوده. ده دقیقه از دو بجه روز گذشته ذات اعلیحضرت همایونی شاهانه بدربار معالی با تشریف فرمائی شوکت و اجلال گردیدند. اعلیحضرت همایونی در حالیکه بدست مبارک شاهانه شان یک کتابچه داشتند، از دروازه جهت شمالی سلام خانه داخل طلوع شمس جهان آسا داخل دربار معلا شده همه حاضرین قیام نمودند. کرسی نشیمن ذات شاهانه بر تخت عالی ایکه در اوقات دربارهای رسمی گذاشته می شد نبود. بلکه در سطح دالان در پیش روی تخت عالی بکفیت سلطنت گذاشته شده بود. بعد از آنکه ذات اعلیحضرت همایونی بر چوکی شاهانه شان جلوس، و حاضرین را بنشستن امر، و به احوال پرسی لطیف از همه جوینده بر پا نخواستن حاضرین را اراده و فرمان فرموده خودشان به پا خواستند. و بیک آواز حیات همرازی نطقی بسیار مؤثری را که صورت آنی در بالا مذکور گردید بیک طلاقت و بلاغت بسیار رسا، و یک وضعیت صبورانه شاهانه فصاحت ادا بر حاضرین دربار معالی استوار اثر فرمودند.\n\nبیک آداب و سکوت عمیق نطق های همایونی را می شنیدند، و حسنات حمیت اسلامی و غیرت ملی در دلهای شان بجوش و خروش می آمد، و بهر کلمه کلام دربار و پادشاه محبوب القلوب خود شانرا مانند پیام سروش لاهوتی خوشی میدادستند. تا آنکه ذات اعلیحضرت شاهانه نطق همایونی را بانجام رسانیده و علاوه از رابطه مذهبی و دینی افغانیان با برادران عثمانی خودش محبت و هیجان فرموده، و در مجموعی همه افراد بنی بشر که جمله از یک پدر و مادر بوجود آمده اند بدین و یک مذهبی را دارند رابطه اخوت و یگانگی نوعی ثابت ساخته فضیلت ها و ثوابهای این معاونت و همدردی برادران دینی عثمانی را بیک طرز بسیار دلنشین رفته آور می بیان و بعد از فرمودند. علی الخصوص هنگامیکه این کلام در شیت پیام را که فرمودند: «پیران مستاصل های دولت ایطالیا برای پرستاری مجروحین خود از ملک خود شان به دارالحرب آمده اند. آیا ما از زنان هم کمتر هستیم که به امداد مجروحین و یتیمان شهدای برادران دینی خود شتابان نشویم؟ باز میگویم که موانع راه مانع معاونت پولی و نقدی ما گردیده باری به اعانه مالی کوشش ورزیم.»\n\nکه گریه قابل روی دوست\nفقا نزار سانم بیا نیکه اوست\n\nای حاضرین مجلس! این است که پادشاه شما برای خیر و نیکی تان شما را بدین عمل انسانیت کارانه دعوت میکنند. حتی فقیرانه کاسه گدائی گرفته طلب معاونت مینماید.»\n\nاین کلام ملکوتی پیام شاهانه چنان یک طرز دیندارانه مردانه و چنان یک شیوه غیورانه رقت آورانه بیان گردید که از تاثیر حرارت آن در دلها یک طوفان وحشت نشان بپریشانی ظهور آورده، ابرهای تیره غیرت قومی سوای دانشها را استیلا نموده قطرات باران سرشک صداقت و رقت از دیده ها بارید. در اثنای نطق فرمودن جای بی پروای حاضرین مجلس گرفت | هر چند که هندی که مانند بید به نظر آمد، صحرا و جملات","chars":3274,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00062.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/62","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/62","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}