{"book":"adl0616","page":587,"text":"صحیفه ١٦ سال دوم شماره ۱۳\n\nناموران جهان\n( ما بعد از شماره ( ۱۲ ) سال دوم )\n\nآنا كوچك : - دختر شهزاده میرزا سیف الله است که از شهزادگان ایران میباشد. شاعره واديبه يك خاتون مقیمه ایست که این رباعی از اشعار اوست :\nگویند بهشت و حورو کوثر باقیست\nدر روز جزا دوزخ و محشر باقیست\nدوزخ چه بود بغض نبی و آلش\nجنت محبت حیدر باقیست\n\nآغاباجی : - از زوجات محترمه ( فتحعلی شاه ) بادشاه ایرانست . دید به وحشمت وافری داشت ، و بكمال تجمل و شکوه با خدام و جوار بسیاری محرم بادشاهی آمده بود . با وجودیکه لیاقت و شایستگی بزرگی داشت ولی بهم بستری شاه نایلی و سزاوار نگردیده تا آخر عمر با کره مانده است شب زفاف بيك چند کله سوال و جوابی گذشت ، صبح آغاباجی این شعر ترکی را بطور کله مخاقان نوشت :\nیارم گیده گلدی گیجه قالدی گیجه کندی\nعمرم گیده گلدی نجه قالدی نجه کندی\nه یعنی: یارم شب آمد و همان شب ماند و همان شب رفت ندانستم که عمرم چنان آمد و چسان ماند و چنان رفت ..\nوالحاصل آنا باجی صاحبهٔ طبع و کمالات بود و در نظام و نثر مهارتی داشت این اشعار ذیل از نتایج افکار اوست :\nخرم آن کو بسر کوی تو جایی دارد\nکه سر کویتو خوش آب و هوایی دارد\nبسفر رفت و دلم شد جرس ناقهٔ او\nرسم اینست که هر ناقه درایی دارد\nسوختم از آتش غم تا کجا تا کی ز منع\nمیزنی بر آتشم دامن برو خاموش باش\nتا حشر نویسند اگر می شود طی\nنی دفتر حسن تو نه طو مار فراقم\n\nآغابیگی : - دختر ميرزا ميرانشاه كوركاني وزوجهٔ سعد وقاص نام شخص از امرای ترکمانیه بود. در سال ۸۱۸ هجری که ( قره یوسف ) ترکمان از سلطان ( شاه رخ ) میرزا فرار نموده به تبریز میرفت ( اخی فرخ ) نام امیری را با یکدسته سوار به ( قم )\n( باقی دارد )\n\nعلم ثروت ملل\n( ما بعد از شماره ( ۱۲ ) سال دوم )\n\nواقع و شاملست . زیرا هر افراد هر جمعیت جدا گانه يك استعداد و قابلیتی دارد که در همان کار موافق به استعداد و قابلیت خود کوشش ورزیده ترقی میکنند . و آن کسانیکه استعداد بسیار وافر و خارقه نمائی را مالك باشند به اینصورت بر دیگر اقران و امثال خود تفوق و برتری کرده میتوانند . از سایهٔ قاعدهٔ تقسیم اعمال است که همهٔ اموالی که در بازار گاه تجارت بمیدان استفاده میبراید هر يك از آنها از دست گونه گونه صنعتکاران برآمده خوبتر و ارزان تر و آسان تر شده میرود . تنها يك ساعت عادتی که در جیب میگذاریم به صد نوع عملیات محتاج است که هر يك از ان جداگانه صنعتی میباشد . و اینکه ما البسه و پوشاك مناسب و ارزان یا گران به برابر احوال خود پوشیده میتوانیم سبب یکانهٔ آنهم همین است که هر جزو پوشاك را جدا جدا ارباب صنایع میسازند . تنها يك دست دریشی ما بصنعت و عمل بسیاری از ارباب صنایع توقف میکند . مثلاً اول بصنعت جوالی زیرا برای دریشی اول قماشی لازم است که درینی از ان ساخته شود ، حالانکه پرورش گوسفندان و گرفتن پشم آن بصنعت چوپانی موقوفست . و بعد از انکه پشم حاصل شد تا بوقتیکه بحال کشمیره در اید بهزارها صنایع مختلفه دیگر احتیاج پیدا میکنند که هر يك از ان صنایع بملیونها آله ها و اسبابها بکار دارد که برای هر اسباب آن باز بسی صنعتکاران مشغول کار میشوند . پس چون اینهمه کارها را در مد نظر آریم ، و تصور کنیم که اگر قاعدهٔ تقسیم اعمال نباشد و يك آدم بخواهد که پوشاك خود را تدارك كند چقدر محال يك امری مینماید .\nمانند دیگر صنایع عادتی که بقاعدهٔ تقسیم اعمال فیض و ترقی پیدا میکند ، علوم نیز در يك مملكت بسایهٔ تقسیم آن بر شعبه ها کسب فیض و برك میگیرد . مثلاً در مملکتها ئیکه علوم طبیعیه بسیار پیش رفته باشد\n( باقی دارد )\n\nاعلان\nکتابهای فارسی — انگریزی — اردو — گورو مکفی — پاشا المشهر وغیره برای تعلیم ابتدایی بفروش میرسد .\n( بالکرشن دازی سر مدرس مدرسۀ اهل هنود نمبر ٢ )\nدر شور بازار کابل\n\nهمه مقاله ها ئیکه دستخط ندارد از طرف مدیر و سر محرر تحریر یافته\nمحمود طرزی\nدر چهاپ خانه حروفی دار السلطنه کابل طبع گردید","chars":3279,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00587.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/587","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/587","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}