{"book":"adl0616","page":583,"text":"صفحه ۱۲\nسال دوم\nشماره ۱۳\n\n(از اخبار ( الشعب الغرا ) منطبعه مصر)\nيك مجلس بزرك زنانه ☜\nديروز يك مجلس عظیمی از زنان مردانه صفات عاليات عثمانیات استانبول در زير رياست پرنسس ( نظيمه سلطان ) عاليه الشان كه همشيرهٔ برنس ( يوسف عز الدين ) وليعهد دولت عليه عثمانیه میباشند برپا گرديد ، درين مجلس ( ۷۰۰۰ ) هفت هزار خانم های عثمانیات بازپور وزينت جمع آمدند بسياری از اديبه های ممتاز زنان نطقها و خطبه های بليغه پرسوز و گداز با تاثيری خواندند اين نطقها چنان تأثير عظیمی حاصل نمود كه همه خانمات عاليات بيك شوق و هوس عظیمی مجمع آوری اعانه آغاز نهادند و جواهر بسياری جمع آمد ، تا بحال انجنين يك جمعيت عظيمه و انجنين يك غيرت و حماست نسويه هيچ ديده و شنيده نشده بود .\n\n☜ عساكر عثمانی بعد از انكه ( شارگوی ) را قبضه نمودند به پيش حركت كرده چار طابور يعنی كنده ك بلغاری را ديدند كه بسوی شمال عقب ميكشند . به يك سرعت خارق العاده خطر جهت اين چار كنده را قطاع نموده از هر طرف در زير محاصره گرفته آتش بسيار شديدی بر نها باز كردند . و همه آن چار طابور را تا به نفری آخری شان هلاك ساختند .\n\n☜ يك فرقه از عساكر عثمانی بر اراضی بلغار از طرف ( بحر سياه ) با كشتيها به فرو آمدن كامياب آمده ٦٠٠ بلغاری مجروح و تلف نمودند .\n\n☜ يك بی بی زن تركی از سلانيك از كرم اخلاق يك خانواده نصارای يونانی چنين حكايت ميكنند : وقتيكه بلغار ها در ( سيرس ) بنای قتل عام مسلمانانرا گذاشتند شوهرم مرا و دو دختران و دو پسران خود را به پيش انداخته بخانه يكی از دوستان نصارای رومی خود كه آشنای قديمی با او داشت پناهگزين كرديديم صاحب خانه و عيال و اطفالش ما را به بسيار حسن معامله قبول نمود ، و چون بلغاريان خبر شدند كه در خانه ما هستيم هجوم آوردند و از صاحب خانه ما را طلب كردند صاحب خانه از تسليم نمودن ما قطعياً ابا ورزيد بلغاريان گفتند يا مسلمانانرا از خانه خود بيرون برانيد يا آنكه شما را نيز با آنها تلف خواهيم كرد باز صاحب خانه رد كرد بلغاريان درين بار آلات و ادوات بر هوا كردن خانه را آورده گفتند با مسلمانانرا تسليم كنيد يا شما را با آنها يكجا بهوا ميكنيم ، بعد از ان صاحب خانه و عيالش ما را بسكون و آرام بودن در خانه تعبيه كرده خودشان در برندهٔ خانه بر آمدند ، و به بلغارهای خونريز و وحشی گفتند : كه اين يك امر محال است كه تا همه ما را نكشيد مسلمانان دوست خود را بشما تسليم كنيم لهذا مرا و عايلهٔ مرا نشانهٔ تفنك خود ساخته بكشيد و بعد ازان هر چه خواهيد بكنيد درين اثنا ديگر نصاراهای يونانی و رومی جمع آمده و عذرها و معذرتها نموده ما را و صاحب خانه را از دست آن قاتلان وحشی نجات دادند ولی صاحب خانه بچاره از هول و و و هم بسيار مريض شد . همهٔ ساكنان شهر ازين فداكاری اين جوانمرد كه بسب دوستی و رفاقت غير دين و غير جنس خود اجرا كرد اظهار حيرت كردند و ما هم بدعای شفا يافتن اين مجسمهٔ غيرت و شهامت دعا خوانيم .\n\n( مقالات فنيه )\n( حكمت طبيعيه )\n( فن )\n( مته اورولوژی )\n( باد )\n( ما بعد از شماره ۱۲ )\n{ باد قصرغه }\nاز اقسام رياح يكی نيز باديست كه آنرا ( قصرغه ) ميگويند . اين باد غايت شديد و مخرب ميباشد كه از مصادمهٔ بادهای مختلفه جهة بظهور ميرسد ، و بسيار كم مدت دوام ميكند . ولی بسيار خرابی ميرساند . و بفارسی آنرا ( گرد باد ) مينامند . ( قصرغه ) وقتيكه در جولهای ريكستان وقوع ميبايد خيلی مدهش و مهلك ميشود . چونكه ريگها را از زمين بر داشته مانند ابرهای سياه مخوف و مدهشی تجسم ميدهد . و كوهها و تپه های ساخته کی بظهور میآورد كه اگر قافلهٔ دوچار آن گردد خلاصی شان خيلی مشكلت .\n\n{ خرطوم سحابی }\n( خرطوم سحابی ) قصرغهٔ بحريست كه در بحر های محيط و يا كولابهای بسيار عظيم كه گاهی ظهور ميكند . و موجب تهلكهٔ عظيم بحر نوردان دريا نورد ميگردد . چنانچه باد های مختلفهٔ شديده بقدرغه بيكديگر پيچ و تاب خورده و با هم مصادمه ها نموده بشكل خرطومی بيك سحاب بسيار كثيفی متصل ميگردد . و همچون عمود مخروطی شكل معكوسی بنظر میآيد . اين شكل مخروطی بسوی چپ و راست ميل كرده كرده تدريجاً بسطح آب تمديد مينمايد . و چون به آب متصل گردد مانند بلای ناگهانی آبرا بشورش و دوران فوق العاده ميدارد ، و آب نيز بشكل عمودی بسوی بالا بر آمده با خرطوم مخروطی مذكور يكجا ميگردد . و همچون عمود راستی بسوی جو هوا صعود ميكنند و چنان معلوم ميشود كه بر محور خويش دوران هم مينمايد . و ما عدا از دوران محوريهٔ خويش بحركت ديگری نيز اجرا ميكنند كه آن عبارت از تبديل مكان كردن اوست .\nخرطوم سحابی بعد از كم مدتی كه برين حال بماند به انتظام مخروطی و دورانش شكست وارد آمده از آب جدا ميگردد ، و آبی كه با خرطوم متصل گرديده بود پس ميريزد . و بمقداری","chars":3949,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00583.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/583","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/583","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}