{"book":"adl0616","page":578,"text":"صفحه ۷\n\n[ امضاها ]\nباللا ويجبني — چه دار لاوتر — م . بومبار —\nگيری — والله نهايم — فاميللو غارونی —\n\n—§—\n\nما در بنياد اين نوط يعنی يادداشت بسيار مهمی را که شش دولتهای معظمهٔ عالم بدولت عليهٔ عثمانيه در باب صلح پيش کرده اند ازين سبب سرنامه ( اجمال سياسی ) خود نموديم که نظر غيرت ما يکقدری بر حال و احوال عالم باز شده به بينيم که در زير اين عنوان بسيار بزرگ ( معظمه ) چه دهشهای هول انگيز مهيای بهاست . در شمارهٔ ( ۱۰ ) خود سرلوحهٔ اجمال سياسی خود ما را از تعداد عساکر بری و بحری اين معظمه ها ترکيب داده بوديم . آن عدد های معظمه را يکبار در زير نظر آريم ، و اسلحهٔ آتشبار و آلات کشندهٔ جانشکار شانرا در سطح بحر و بر ، و روی زمين و جو هوا در پيش آئينهٔ تصور گيريم ، و افزونتر از نيم مليون ديگری از پيشکاران بالقانی آنها را که در ان تعداد اولی داخل نبودند علاوه کرده همه اشتهارا مشتركاً ومتفقاً ومتحداً بريك دولت اسلاميه تك وتنها و بيكس و بی پناهی تحمله آوری عالی و ضمنی برانگيخته به بينيم . آيا نتيجهٔ آزار چه منجر خواهيم يافت ؟ بر حسب ظاهر هيچ شبه نيست که بر مغلوبيت !\nولی مسلمانان دانا چون بهمچنين فيلهٔ قليله بر روی فيلهای کثيره شمشير شجاعت بر کشيده اند و باذن الله غالب هم آمده اند از ارو مسلمانان کامل الايمان اتحاد بنيان هيچ انديشه و پروای اينگونه فته های کثيره را ندارند . اين جهت معنوی کيفيت است اما چون بسوی جهت مادی آن نظر اندازيم ، و کلمات مغلقهٔ مجيدهٔ آن يادداشت منحوس را در زير نظر دقت در آورده به حل و تفسير عبارات آن کوشش و رژيم مسئله را خيلی دهشتناک می يابيم : چونکه دول معظمه به تهديدات مدهشه حکم ميکنند که دولت عليهٔ عثمانيه تنها به استانبول قانع شود، و تنها از اراضی آسيائی خود استفاده کنند . در باب تقسيم جزائر بحر سفيد خود نيز تن به تقدير اوروپا در دهد . حتی استفاده از اراضی آسيائی و ماندن در استانبول شانرا نيز بمظاهرت و پشتيبانی اوروپا محتاج نشان ميدهند . حالا اين را چه معنا بدهيم ؟ مگر اينکه بگوئيم موازنهٔ دوليهٔ اوروپا چنين اقتضا ميکند . بل ، دول معظمه يگانه استناد شان همين تول و ترازوی موازنهٔ دوليه است . و هر مطالبی که اجرا ميکنند بهمين نام اجرا مينمايند . اما جای تعجب اينست که در نوط خودشان عثمانی را نيز به عنوان ( حکومت سنيهٔ عثمانيه ) می ستايند . پس از چه چيز است که اين حکومت سنيه را به محو ساختن محکوم شمرده برای موازنهٔ دوليه آنرا از ميزان عدالت اسقاط ميکنند ؟ اگر ( معظمه )\n\nشمارهٔ ۱۳\nسال دوم\n\nنبودن آن و محو کردن کوچکانرا برای شکمپروری بزرگان مراد باشد حکومتهای بالقان به اين گناها زياده تر به محکوميت مستحق بودند آيا چرا محکوم نشدند ؟ خواهيم گفت که : چون آنها غالب و مظفر شدند از انسبب ! آيا محرک و مروج ظفرشان که بوده است ؟ و در وقتيکه عثمانیان در سنهٔ ١٣١٤ هجری بر يونان غالب آمدند چرا اين مراعات را نکردند ؟\nوالحاصل مسئله مانند شمس تابان عيانست : دولت عليهٔ عثمانيه بجز گناه ( دولت اسلام ) بودنش دگر هيچ گناهی ندارد که برای توازن يافتن سياست دوليه محو شدن محکوم گرديده است، شش دولت معظمه هم طرفداری حکومتهای محقر و کوچکی را می کنند که کار يگانه شان تا ارسال هنوز رهزنی و شقاوت پيشه گی بود . آيا چرا ؟ چونکه آن رهزنان شقاوت پيشه هم کيش صليب پرستی شانت ! اگر اينچنين نميبود ، و مقصد از نشر مدنيت و وجدان انسانيت ميبود آن معظمه ها چرا اينقدر کوچکی ها را قبول کردند که بهزارها نفوس بيگناه مسلمانانرا مانند گوسفند سر بريدند ، و بهزارها عرضها را پامال کردند و هيچيك معظمی برخواسته نگفت که چه ميکنيد؟ اگر معظمی همچنين است هزار بار شکر بر کوچکی ! ...\n\n* * *\n\n( از اخبارهای فرانسوی )\n( حوادث انقلاب استانبول )\nمخبر اخبار مائن فرانسوی از ٢٣ جنوری در باب انقلاب جديد استانبول که بر ضد ياد داشت دول معظمه بر پا گرديد از قتل و جنايت هيچ چيزی بحث نرانده بکمال آرامی و سکون از تبديل يافتن کابينه خبر ميدهد . نه از جمع شدن به هزار آدم و نه از کشته شدن ياورها ، و نه از قتل ناظم پاشا هيچ چيزی نوشته نيست .\nمخبر روتر نيز از تاريخ ٢٣ جنوری خبری که اشاعه نموده از قتل و جنايت چيزی دران نوشته است .\n\n( رئيس جمهور فرانس )\nرئيسهای جمهور فرانس در هر هفت سال يکبار تبديل ، و سر از نو انتخاب ميشوند . اهالی فرانس از يکماه به اينسو بمسئلهٔ انتخاب سرگرم اند . اخبار های فرانس که در هفته به اداره رسيده اکثر صحيفه های خود را از همين مسئلهٔ انتخاب رئيس جمهور جديد خود شان موسيو ( پو آنقاره ) که سابق رئيس کابينه فرانس بود و مفاخر مايهٔ خود شان مملو داشته اند .\n\n( کشتیهای هوایی روس در سر حد جرمن )\nبالونها ، و له روپلانها — يعنی کشتیهای هوایی — با آنکه طياره های روس در سرحد جرمنی هيچ حسن قبول نمی بينند .","chars":4018,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00578.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/578","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/578","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}