{"book":"adl0616","page":567,"text":"صحیفه ١٦\nسال دوم\nشمار ۱۲\n\nناموران جهان\n( ما بعد از شماره (۱۱) سال دوم )\nو به این سبب در پیش نصارا در ذیل اعزمها داخل شده است . و بعضی هیکلتراشها هیکلش را ساخته و بعضی شاعر ها احوال او را انتظام کشیده است . دیگر دختر حاکم آکیتانه فرانس است که در سنهٔ ١٠٤٣ میلادی امپراطور جرمن ( هاری سوم ) ازدواج کرده و بعد از وفات شوهر خود نایبهٔ حکومت پسر خود مانده است . سوم دختر لؤی ( جوان ) که پادشاه مشهور فرانس است میباشد که در ۹ سالگی با امپراطور قسطنطنیه ازدواج کرده است . چارم دختر ( برتولد ) حاکم ( مرانیا ) است که در سنهٔ ۱۱۹۹ میلادی با پادشاه فرانس ( فلیپ او گوست ) که زن اول خود را طلاق کرده بود ازدواج کرده است . و چند اولاد هم از و بدنیا آورده است . ولی چون در آنوقتها نفوذ و تسلط پادریهای روحانی بسیار بود زن اولین فلیپ پادریها را بدام آورده پادریها فلیپ و گوست را مجبور کردند که زن اولی خود را پس بگرداند از انرو آنیس را طلاق داد و زن اول خود را پس گرفت ، و در سنهٔ ۱۲۰۱ میلادی آنیس از غم وفات یافته که بعضی شعرا احوال او را بصورت فاجعه نویسی تحریر کرده اند . پنجم دختر ( آلیت اول ) پادشاه اوستریاست که در سنهٔ ۱۲۸۰ میلادی تولد یافته و چون پدرش بقتل میرسید آئیس در سن بیست سالگی بود . به انتقام پدر خود ۱۰۰۰۰ آدم را قتل رسانید . و بعد از ان با پادشاه مجارستان ازدواج کرد و بعد از یکسال بیوه مانده يك معبد بزرگی بناء نموده و در میان آن بصفت راهبه گی تا به آخر عمر خود منزوی شده است . ششم آئیس سورله نام يك زن فرانسوی است که با حسن و جمال و عقل و ذکای خود مشهوره و معروفه میباشد . در سنهٔ ۱۴۳۱ میلادی با یکی از زنهای بزرگی به سرای ( شارل هشتم ) پادشاه فرانس رفته بود . پادشاه برو عاشق شده او را در خدمت ملکه مقرر نمود . و به این صورت رسماً او را معشوقهٔ خود ساخت اما آئیس سورله تسلطی را که بر قلب پادشاه حاصل کرده بود بخوبصورت استعمال کرده پادشاه را از سستی و کاهلی که در ان بود بیرون برآورد . و بر بیرون بر آوردن دولت انگلیز را از خاك فرانسه بشوق و حرکت آورده است . بعد ازان با پسر پادشاه ( شارل نخستین ) گذران نتوانسته گوشه نشینی اختیار کرده است . آئیسی يك زن ایتالیای ایست که در علوم ریاضیه صاحبهٔ ید طولا بوده است . و در دارالفنون ( بولونیا ) معلمهٔ علوم ریاضیه بوده یکچند تألیفها و اثرهای مقبول و معتبرش در علوم مذکوره باقیمانده است . در سنهٔ ۱۷۹۹ وفات یافته است .\n( باقی دارد )\n\nعلم ثروت ملل\n( ما بعد از شماره ( ۱۱ ) سال دوم )\nازین است که در قریه ها و ده ها می بینیم که يك دکاندار هم نان فروشی ، و هم قصابی و هم بقالی میکنند . و یا آنکه يك حکیم هم حکیمی ، و هم جراحی و هم دواسازی ، و هم دوا فروشی میکند سبب یکانهٔ این عدم تقسیم اعمال از همین است که مبادله و جای فروخت ندارد . و اگر قاعدهٔ تقسیم اعمال کار شود ، و هر يك از آن کارها را يكيك آدم در عهده بگیرد آنقدر مشتری که گذران معیشت هر یکی از ان اصحاب صنایع را در عهده بگیرد پیدا نمیشود . دیگر چیزیکه قاعدهٔ تقسیم اعمال را کم پایش میسازد (سرمایه) است . چونکه اگر اعمال را چنانچه شاید و باید تقسیم کردن خواهیم لا بد عمله ـ یعنی کاریگر ـ را افزونی بدهیم ، و عملیاتی که این عمله آنرا بکار اندازند فابريك بزرك ، مواد اصلیهٔ بسیار ، ماشینهای بسیار و الحاصل به سر مایهٔ بسیاری محتاج است . بسپبی که تقسیم اعمال از قواعد طبیعیهٔ واجبی ست از اثر و رحمهٔ افراد جمعیت ، و بلکه بر عموم هئیت بشریه شامل است . اما نتیجه های شایان استغراب آن در فابریکها نمایان میشود . و دره دیگر همه اعمال ، یعنی در زراعت ، و تجارت ، و ادارهٔ حکومت و در علوم و فنون متنوع ، و در تمام عالم مدنیت این قاعدهٔ تقسیم اعمال باقی دارد .\n\nاعلان\nیکدانه معلم مشاقی که هم خوشخطی و هم کاغذ نویسی با موزاند برای سرسوتی مندر ( مدرسه اهل هنود نمبر ۲ ) بکار داریم ، در روز پنج ساعت تعلیم میدهد . حالا ماه بیست روپیه کابلی تنخواه داده میشود . اگر لیاقتش ثابت شد تا بیست و پنجروپیه ترقی داده میشود . آرزو کننده گان پیش مشهر این اعلان ( بالکرشن داری ) سر مدرس سرسوتی مندر ( مدرسه اهل هنود نمبر ۲ در شور بازار کابل ) بیایند .\n\nاعلان\nکتابهای فارسی — انگریزی — اردو — گورو مکی — بهاشا و غیره برای تعلیم ابتدایی بفروش میرسد . المشتهر ( بالکرشن داری ) سر مدرس و رئسه اهل هنود نمبر (۲) در شور بازار کابل\n\nهمه مقاله هائیکه دستخط ندارد از طرف مدیر و سر محرر تحریر یافته\nمحمود طرزی\nدر چهاپ خانه حروفی دار السلطنه کابل طبع گردید","chars":3825,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00567.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/567","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/567","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}