{"book":"adl0616","page":564,"text":"حیفه ۱۳\nسال دوم\nشماره ۱۳\nپر افسرکل میرسد. چراکه ماكينیست یعنی ماشین کار کلان این رباح تجارت شمال شرقیست که از سبب حرارت شدیده وادی\nماشین جاندار همانا افسران بزرگت، لهذا افسران به واجبات ( ميسيسي ) بدانطرف انحراف میکنند . اینست تعریف بادهای\nمجاز به از سایه اینگونه ماتوره ها آگاه میشوند و بدادن امرهای موسم و سمت های آن .\nقطعی و سریع عادت میگیرند . غیر ازينها يك فايده دیگری نیز ازین\n\n( باد توبی ، و باد ساحلی و یاد ملتمی)\nمانورد ها حاصل میشود که چون در سال دوبار اردوها به اینگونه در منطقه حاره، بعد از طلوع شمس بسبب تسخن کره ارض\nماتوره ها بر آیند نقصانها و کمبود بهای اردو نیز بمیدان بر آمده از جانب بحر بسوی خشکه تا بوات غروب ، و بعد از غروب که\nاصلاح و اکمال میشود. دیگر اینکه در نتیجه کار سر افسر کل خطاها نسبت حرارت خشکه به محرکمتر گردد بالعکس از جانب خشکه\nو غلطهای افسران را دیده بعضی را سزا و بعضی را مکافات میکنند بسوی بحر جریان یادی ظهور میکنند که این بادها را در سواحل\nاگرچه در در خصوص مانوره ها همین قدر معلوماتی که عرض شد و شهرهای قریب بحر ( بادنوبی ) و ( باد ساحلی ) و ( باد ماتمی)\nغیر کافی میباشد ولی برای این شماره همینقدر بیانات را کافی دیده میخوانند.\nانشاء الله در آینده دیگر ملاحظات نیز عرض میشود .\n\n[۳۰ف]\n\n( مقالات فنيه )\n\n( حکمت طبيبه )\n\n( فن )\n\n( منه اور لوژی )\n\n( باد )\n\n( ما بعد از شماره ۱۱ )\n\n( بادهای موسم ) همان رباح تجار نیست که بنا و کسب حرارت\nمختلفه خشکه و آب کیفیت استقامتش تبدیل ورزیده هیوب و وزیدن\nاین بادها مخصوص منطقه حاره و جواز انهاست ، تعبیر باد موسم\nدر از منه قدیم مخصوص بادهایی بود که عش در ( او قیانوس هند )\nیعنی ( بحر محيط هندی ) در ایام معينه سال کاه از یکجهت و کاه از\nمقابل انجهت در وزیدن می آمد، اما در بتوقت پر کافه بادهائیکه\nدر وقت معین میوزد این تعبیر اطلاق میشود .\nسمت های وزش بادهای موسم (۳) سمت میباشد :\n۱ اول - [ سمت بحر محيط هندی ] بود که درین سمت\nبادهای موسم از ( استرالیای شمالی ) و از ( هند چینی ) و از شبه\nجزرة هندستان) میگذرند. حدود شمالی این سمت سلسله جبال\nهمالانه میباشد. اسباب ظهور یادهای موسم در سمت بحر محیط\nهندی گذشتن شمس است از مداری بمداری که بدین سبب گاه\nخشكه جانب شمالى وكاه خشكه جانب جنوبی خط استوا كسب\nحرارت ميكند. و این کیفیت موجب تغيير وتبديل استقامت\nرباح تجارت در بحر محیط هندی میشود.\n۲ دوم - [ سمت ساحل کینه شمالی ] بود. که در قطعه افریقا\nواقعت. حدود شمالی این سمت ( جبال فولفو ) میباشد.\nاین سمت بقدر سمت اول وسعت ندارد .\n۳ سوم - ( سمت بحرائيل ) و ( كور فر مكيفو بود. که\nدر قطعه امریقا واقعت. در نجا بادهای موسمی که میوزد هبوب\nاگرچه در منطقه معتدله نیز ازین بادهای نویی در مواسم کرما\nهای شدید ظهور میکنند ولی نسبت به منطقه حاره خیلی حقیف\nاست. در سواحل بحر سفید باد ساحلی از برای کشتی بانان خیلی\nسهولت میرساند .\nسبب ظهور این باد آنست که در وقت نهار چون شمس پر\nسمت رأس میاید هواگر می پیدا نموده انبساط میدهد . و هوای\nبحر بسبب برودت چون هوای خشکه را خفیف میبندند الطرف\nمجوم میکند و بعد از غروب شمس حرارت هوای بحر چون\nنسبت به حرارت هوای خشکه زیاده تر میکردد لاجرم هوای\nخشکه در انجا هجوم میکند چنانچه تفصیلات این مسئله سبقت\nمختلف دارد .\n\n( رياح قفر )\n\nبعضی رباح خيلي كرم وعديم الرطوبت شديد مخوف مهلك\nچولها و بیابانها را ( رباح فقر) میتوانند که پروجه آتی انواع\n۱ اول - پادسموم بود در عربی از لغت سم ما خود است .\nاز اسم این باد چنان مفهوم میشود که بوجود انسانی خیلی تاثیرات\nسیه اجرا میکند. این باد در سمنهای ( عربستان ) و ( توبه )\nو بعضی جاهای ( مجمستان) و در ( بر شام ) و بعضی جاهای\n( چین، هندستان ( در مواسم كرما هبوب میکنند که از شدت\nحرارت فوق العاده اش به اسم سموم موسوم گردیده .\n۲ دوم - ( باد خمین) بود که این باد در دیار مصر از سمت\nجنوب مدت پنجاه روز و کاهی کمتر نهایت گرمی دروزش میآید .\nو از بیستم ماه نیسان رو می تابد هم ماه حزیران دوام میکند . اگر\nچه مضرتش بقدر یاد سموم نباشد ولی باز هم خیلی گرم و بی\nرطوبت است.\n۳ سوم - ( سازمانان ) نام باد خیلی گرم و بیرطوبت بود که\nدر ماه های کانونین و شیاط از جانب ) برای کبیر) بكسر بوی\n( ساحل کینه ) میوزد .","chars":3619,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00564.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/564","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/564","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}