{"book":"adl0616","page":55,"text":"نمبر ۲\nلمبتهای ابتدائی طرز جدید انشاد بنیا و داده خواهیم تو است دل هزار افسوس که ما هنوز قدر هم و معرفت و قیمت هنر و صنعت را بشناسیم! ای همشهریان عزیز ! آیا در وقتیکه براد میروید بکدام جمعیت بچه ما در یک کوچه یا کدام میدانی که مجوز بازی مشغول باشند برخورده باشید یا نه بالفعل بر خورده باشید زیرا در هیچ گوشه و کناری نباشد که از جوز بازی نژاد ما یک جمعیتی دیده نشود ، حالا یک قدری گوش و بینیم و یک کمی توقف کنیم ببینیم که چه میکنند و چه میگویند ! ... نی نی : بهتر این است که بگذریم، و نشنویم ! درست است والله ! چه کلمات رذیلانه ، چه بخشیشات ناشکنانه ، چه سخنان قبیحا نه که آن را از شنیدن آن ارزش میگیرد ! آفات ناموس بیچاره و آلوده و به هزار زحمت البسه اش را ساخته ، پاره و پاره کالایش را دوخته ، پدر به هزار عرق جبین آن کالا را تدارک کرده هزار افسوس که بچه بسبب معرفتی و بی هنری یک جوز بازی که در حقیقت یک نوعی از قمار است برای کالا را در خاک با ولایتها آلوده ساخته ، و سبب چگونه فحش آلودی که با دیگر امثال خود کرده کالا را پاره پاره کرده! چه قدر حسرت آمیز یک حال !! ... ای همشهریان عزیز! هیچ نباشد. نباشد بیائید که بیچاره در باب رفع و زایل ساختن این کلمات ناشایسته اینکه اولاد های ما در ما بین خودشان صرف مینمایند بیندیشیم. من میگویم که بیاید به اتفاق بعد دیگر زبان خود ما را از اینگونه الفاظ رکیکه فحشیه رذیله بیم نداریم تا اولاد ما ما را تقلید کنند ! ....\n\nادبیات\nعلم و معرفت\n\nای همشهریان عزیز ! اگر چه علم و ہنر یعنی مکتب های ابتدائی و غیر ہ وطن عزیر از حد زیادہ محتاج است ، و دولت متبوعه مستعد سد ها در باب افزونی آن صرف همت میفرماید ولی این کا هم فراموش نباید کرد که تنها جهت دولت در میناب کافی نمیآید . بلکه ما افراد اهالی نیز در خیاب اگر سے و کوشش و عزیم، و بیرونی نیست و مقصد خیر خوانا نه پدرا شفق ارحم نمیخوار خودمان را کرده است اتفاق بهم بدهیم و گر بهت بر بندیم و تنها مبلغی را که شرع شریف برز کوه دادن مال خود ما بود امر قطعی فرموده، و عطا زکوه را بدرجه ادای صلاه بر ما فرض ساخته و اینجا گیرد آریم و به اخلاص دل و صفانی نیست انرا بوجه احسن در راه تربیت و تعلیم اولاد وطن خود صرف نمائیم ہے در عالم مراتب راهیچ چیزی بدرجه علم و معرفت و درجه علم و معرفت است و تربیت بخشید، و برای پیدا میاید و برای پیدا کردن اسباب و حوایجیکه\n\nبخر چوب خشک و گر هیچ ثمره از آنها حاصل نمیشود و که در آن حال و بال آنها تنها بر مبنای یکی از نتیجه مضرت آنها دولت، نعمت وطن نیز زیان دید و میشوند . تعلیم علمی ، آموختن هنر صنعت تربیه اخلاق ، و تادیب آداب اولاد های ما بر ما از تدارک پوشاک و خوراک کشان اهمتر و از هر شمرده میشود. زیرا اگر علم و هنر بیاموزند، و اخلاق و آداب شان مکمل شود غیر از انکه حوایج ضرور یه خود و عائله و ابوین خود را تدارک بتوانند از شرف و علم و هنر شان دولت ، ملت ، وطن نیز مستفید میشود و اگر ما جمع آوری مال و اندوختن زر و دیناره را در اساس برای استقبال یعنی آینده اولاد خود مدار نعمت بشماریم غلط کرده و خواهیم بود . چونکه اصل خمیره نیست و توامری کمال است زیان ! مال سبب دیده ام و ادب، و فقدان هنر و صنعت به اندک به اندک مدت تلف میشود. حال آنکه علم و هنر چنان سر ما یه ایست که هیچ گاه تمامی ندارد.\n\nای همشهریان عزیز ! وظیفه تعلیم و تربیه اولاده خود ما را باید که از همه چیز لازمتر بدانیم باید مراقب پیرایه معرفت آیا بادشاہ خیر اندیش عدالت کیش محمود القلوب حضرت ( سراج الله والدین ) الحمد لله در هر بر ملا از محلات شهر با مکتب های ابتدائیه صبیانه بازگردیده پس تا میتوانیم بیایید که افعال خود را خواندن و نوشتن ابتدائی بیاموزانیم،","chars":3135,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00055.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/55","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/55","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}