{"book":"adl0616","page":540,"text":"صفحه ۷\nسال دوم\nشماره ۱۱\n\nجشن پر سعادت بینام انجامید . ( سراج الاخبار الغاليه ) باتمام فخر و سرور این لیله جشن بر عبور را که عبارت از قدم نهادن عمر شریف شهزادهٔ عرفان و ساده جواخت معظم دولت متبوعهٔ مقدسه ماست مرحلهٔ بیست و پنجمین سال فرخنده فال شان از صمیم قلب و جمله حواس تبريك ميگويد ، وطول عمر ، واقبال سعادت آمال عالى شارا ، از درگاه خالق یگانهٔ ذوالجلال جل اسمه نیاز میکنند و دعای سلامتی اعليحضرت متبوع مقدس اعظم و حامی اشفق وارحم خود را ورد زبان صداقت میسازد .\n\nحوادث خارجيه\nاجمال سيما\nفرقه ها - پارتیها\n\nدر هر ملکی که فرقه ها و پارتیها افزونی گرفته - یعنی ( کند ) و کند بازی ها بسیار شده اختلافها ، و پراکنده گیها ، و پریشانیها نیز بیشتر شده است . زیرا معنی حقیقی پارتی و کند ( نفاق ) ، و ( انشقاق ) است که یگانه موجد خرابی ، و موجب بربادی میباشد :\n( دولت همه زاتفاق خیزد )\n( بی دولتی از نفاق خیزد )\nاتفاق واتحاد ، ترقی و آزادی بار میدهد . نفاق ، وشقاق تنزل و اسارت نتیجه می بخشد . ملتهای که با هم اتفاق میکنند جهانگیر میشوند . ملتی که در مابین خودشان آتش نفاق می افروزند خود را به آن میسوزند و محو میکنند\n( حسنت به اتفاق ملاحت جهان گرفت )\n( آری به اتفاق جهان میتوان گرفت )\nبعضی ملتها در پارتی سازی و کند بازی يك میل مفرطی داشته میباشند . حتی اگر یکچند نفرشان در يك سرزمین بسیار دوری هم باشند باز از پارتی سازی و کند بازی در مابین خودشان فارغ نمیشوند . دین مبین اسلام اخوت واتحاد را اساس اتخاذ داده بران اساس بنای یکدولت عظیمه را وضع نمودند که از هزار و سه صد سال به اینطرف پایدار و استوار مانده است ، دولت عليه عثمانی باتفاق واتحاد عناصر يكدل و يك وجود شده بر صفوف اعدا زدند و از آسیا و اوروبا وافر قابسی ممالك را در قبضهٔ تسخیر در آوردند و تا بوقتی که اختلاف در عسکر و حکومت و ملت شان موجود نبود ، فتوحات ، و از کامیابیها کامیابی در افراز هایبت میشدند . و از وقتیکه نفاق و شقاق در مابین عساکری جری و ملت و حکومت\n\nشان پیدا گردید تنزل و خرابها نیز مرزده ظهور شد . در پنجاب بدالهیای تاریخی گذشته حاجت نمی بینیم . تنها وقوعات مختصر همین دو سه سال را در پیش انظار قارئین کرام معروض میداریم . ولی این را هم عرض باید کرد که هر کس خود را از دیگری بیشتر می اندیشد . ما نیز هر چه که در پنجاب مینویسیم بطریق اعتراض وسبیل لوم دیگران نمینویسیم . بلکه نظر غیرت و انتباه خود ما را میخواهیم باز کنیم و قدر نعمت آزادی ، و استقلال خود ما را بشناسیم . پارتی سازی و کند بازی - یعنی نفاق و بی اتفاقی - را بخیال و خاطر خود هم راه ندهیم .\n\nنوجوانان ترك در علم وفن وتحصيل زبانهای اجنبی و معاشرت و اختلاط سیاحتهای اوروپا بدرجهٔ مردمان پاریس وبرلین تحصیل یافته و تربیه دیده شدند ، و چون بطرف شعشعه های اوروپا میدیدند ، و وطن عزیز خود شانرا ازان شعشعه های نظیر محروم می یافتند ، بجوش و خروش حسرت و انفعال آمده یکانه سبب آن حرمانرا از استبداد میدانستند . همان بود که بصورت بسیار خفی تشکیل اتحاد و اتفاق نموده استبداد را برافکندند ، و مشروطیت و مجلس ملت را قایم و برپا نمودند . و چنان گمان کردند که مجلس ملت چون قایم شود ، همه آن شعشعه های درخشان تیره راون اوروپا را نایل خواهند شد .\n\nولی هزار افسوس که از سبب نقصان تربیهٔ سیاسیه وغلیان حرصها و غرضهای شخصیه که در عموم ملت سرایت کرده بود مجلس ملت يك جولانگاه احتراصات مأموریت ها و کارداری های دولتی گردید . هیچگونه يك ترقی ، دران دیده نشد . يك مجلسی که مركب از (۳۰۰) نفر اعضا باشد ، و این سه صد نفر هر يك از طرف يك غفیری از ملت وکیل شده باشد بجای آنکه در باب منفعت موکلهای خود ایشان از تجارت و صنعت و زراعت شان چیزی بیندیشند ، یا بگویند و حکومت را در زیر مراقبه بگیرند در عقب مأموریتها و کارداریهای دولتی افتاده از اصل مدعایی دور افتادند . در میان همه این مجلس به این عظمت که وکیل های حاکمیت ملیت شمرده میشوند یازده بیست نفری که حق مشروطیت و ادارهٔ حکومت را میدانستند بود ، ولی آن کفایت نمیکرد . رفته رفته احتراصات به رقابتها و کینها مبدل شد . در حاليكه يك حزب ، و يك فرقه بودند ، حزبها و فرقه ها بوجود آمد . ایکاش که فرقه ها و حزبها بازيريك خط حرکت خیراندیشی رفتار می نمودند . فی مقصد یگانهٔ حزبها و فرقه ها یکی آندیگری را از برانداختن و کابینهٔ حکومت را از حزب و فرقهٔ خود تشکیل دادن بود ، و بدیگر چیزی نمیپرداختند . بار بار سقوطها ، و سر از نو تشکیلهای کابینه بظهور آمد . والحاصل اختلافها ، و مبادله های فرقها و حزبها و پارتیها و کندها در به شدت و غلبان نمود که چشم های شانرا از دیرها و دینامیتهای که اوروپا و بالقانها از زمانها برای بر هوا کردن شان در روم یلی","chars":3992,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00540.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/540","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/540","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}