{"book":"adl0616","page":536,"text":"صحنه ۳ سال دوم شماره ۱۱\n\nمدت یکهفته پایشتر و کمتری که در ینگونه ( مانوره ) ها بنام شکار افکنی میگذرد چنان لذت آور و چنان فرحت پرور روز ها نیست که بی فوائد مادی و معنوی دران مندرج است . على الخصوص در وقت انجام کار که ذات اعلحضرت بادشاه کرم کردار سينما شعار مقدس ما بريك موقع مرتفعی آرام گزين جود و عطا میکردند . و همه اهالی که بمحرکات عسکری اشتراک ورزیده اند بحضور همایونی صف بسته احترام میشوند . و زنان و طفلان و پیران شان جدا گانه صف کشیده به ترتیب می نشینند . حتی در بعضی موقعها که طایفه هندوهای رعایای صادقه شاهانه سکنا پذیر بوده اند زنان و مردان و طفلان آنها را نیز شامل عواطف شاهانه دیده ام . بعد از اینکه همه کان ترتیب یافته حاضر گشتند اعلحضرت پادشاه رعیت پرور فطرتاً عسکر عواطف گستر ما کنینه جود و عطایای شاهانه را باز فرموده فرا خورد احوال هر کس زرو دینار بسیاری پیشش و انعام میفرمایند . و تقسیم و توزیع این بخشش و انعام شاهانه بيك ترتيب و انتظام بسيار ساكتانه بحضور اعلحضرت شاهانه اجرایی یابد . بعد از انکه اینهم شد مخمنها ، و ممیزهای مخصوصی مقرر شده اراضی و مزروعاتی که اگر احیاناً در تحرکات عسكريه پامال و تلف شده باشد تخمین و تمیز نموده میشود . و حق آن یا از مالیه شان بصورت تخفیف دادن ، یا نقداً تسویه کردن و تضمین کرده میشود . بعد از انجام اینهمه کارها عودت فرمودن شاهانه بوقوع می آید . درین اثنا از همه صفوف اهالی يك غریوی می آید . صدای [ زنده باد بادشاه ما ] از پیر و برنا و زن و بچه ها و جمله عساکر ظفر همپا در فضای بلا انتها رفع بارگاه کبریا میشود که اگر ارواح قدسیان عالم بالا نیز آمین خوان این دعای به اجابت منتهی کردند هیچ شبهه نداریم . ما این بیانات احقرانه خود را بنابر مشهوداتیکه دو سه سال قبل ازین برای العین مشاهده کرده ایم ، و درينوقت هم انقدر که بخاطر آورده توانسته ایم بمناسبت امساله تشریف فرمایی موکب همایونی به ( دره نور ) درج صحایف فخر و سرور نمودیم که انشاءالله بعد از اینکه کیفیت این سفر خیریت اثر همایونی از طرف جناب نگران ما ايشيك آقاسی صاحب ملکی حضور همایونی برسد درج ستون افتخار خواهیم نمود . حالا بردعای خالی از ریای عمر و اقبال و شوكت و اجلال اعليحضرت بادشاه مراحم آمال عسکر و رعیت پرور ، و شهریار مكارم خصال ترقی و عدالت گستر مقدس خودمان ختم مقال صداقت مینمائیم .\n\nدیگر شکارها بسر آورده میشود به بینید که چه نمره ها و فایده ها نتیجه می بخشد : اولا یکمقدار بزرگی از اهالی به محرکات عسکریه که نمونه محاربه است عادت کرده اصول فنی محاربه های کوهی را بواسطه عساکر نظامی معلم می آموزند . ثانیاً عسکر با اهالی و اهالی با عسكر تماس يافته بك محبت و يكرنگی حرکات در میانشان پیدا میشود که در وقتهای محاربه فواید عظیمه آن برای افغانستان خیلی شایان اهمیت است . ثالثاً این يکنوع مانوره ایست که بمقدار کمی از عسکر نظامی مقدار بسیاری از نفر های رعیتی را بر اصول نظام مطابق بحركت آورده قواعد جنگ را می آموزاند . رابعاً در هر طرفیکه این مانوره ها اجرا می یابد براهالی آنطرف يك عید پر سروری میباشد و يك جشن شاد مانی برپا میگردد . موزیکهای عسکری با دهل سرناهای ماتی هم آواز شده قریه ها و قصبه های آن اطراف را بيك جوش خروش فرحت و سروری می اندازد . اهالی آن سمت از زن و مرد ، و پیر و برنا منتظر دیدار سعادت آثار متبوع مقدس خود میگردند . اردوی ظفر نمود همایونی دريك موقع مناسبی رفع خيام پر احتشام مینماید . اهالی با بیرقهای رنگا رنگ و سازهای میده خوش آهنگ شان صف بسته احترام میشوند . سواری ذات اعلیحضرت باد شاهی بشوکت و شکوه تمام می آید . ذات اعلیحضرت بايك دو نفر از معیت شاهانه در صفوف اهالی اسب می تازد . یکان یکان را دلجوی و خاطر نوازی فرموده از مشاهده دیدار همایونی بهره ور و کامیاب میسازند . عساکر نظامی بطرز و ترتیب مخصوصی در اهالی تقسیم شده محرکات آغاز میشود . زنان طفلان پیرانشان از بامهای ده ها به آوازهای شاباشها ، و تحسينها آنها را تشجيع و تحريك میکنند . يك مسافه بزرگی را بظرف یکشبانه روز مانند يک زنجیری احاطه میکنند . درین محیط هر انقدر كبك يا آهو وغيره حیواناتی که موجود باشند راه فرار را نیافته در دره ها و وادیها فرو می آیند . نشان اندازان معیت شاهانه فرقه فرقه شده در نقطه های معینی که از روی نقشه و پلان مقرر شده اند منتظر می نشینند . در وقت معين يك يتاقی بزرگی که مانند يك طوب جبهی فریاد میکند آتش داده میشود . از هر هر طرف به هجوم آغاز میشود . از دره های كوهها با هابهوها ، و دهلها و آتش افروختها ، و سنگ غلطانیدنها حيوانات محصور مانده را در شیله ها و دره هائیکه شکاریان در ان به نقاط معینه متفرق شده اند بفرو آمدن مجبور میسازند . بازبانها مرغان شکاری را مانند باز و شاهین و غیره را از دروه های کوهها بهوا كرده كبك و سیسی و غیره پرندگان را نمیگذارند که از احاطه برایند . و به اینصورت يك شكار بسیار وافری فراهم می آید . و ما نوره حركات عسكريه بی میوه مانده گی هم نمیماند . والحاصل این چند روزی که درین مانوره های عسکری بظاهر\n\n( منظومه )\n( از یاد کارهای ( درۀ پریانه ) سنه ۱۳۲۹ )\nپیش ازین شاعران خوش اقوال\nچون نمودندی بحثی از احوال","chars":4368,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00536.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/536","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/536","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}