{"book":"adl0616","page":53,"text":"صفحهٔ ۴۷\nنمبر ۴۲\n\nمقالات طبيه\nبعضی قاعده های حفظ صحت در باب معده\n\n١ – تا میتوانید ساعت های منظم و وقتهای معین طعام بخورید یعنی چنین نکنید که یک روز نان چاشت را بده بجه بخورید و دیگر روز بدویجه نی بلکه هر ساعتی را که برای نان چاشت و یا نان شام خود مقرر کنید بهمان وقت و ساعت هر روز طعام بخورید.\n٢ – اگر معده تان ضعیف باشد، و بی اشتهائی هم داشته باشید وقتیکه گرسنه شوید همان دم طعام بخورید ولی کم بخورید و بهلی هم بخورید.\n٣ – طعام را که میخورید خوب بجوید، و بعد انوان فرو برید.\n۴ – وقتیکه طعام گرم میخورید آب و دیگر مشروبات بسیار سرد نخورید.\n۵ – وقتیکه طعام به انجام رسد، و میخواهید که از سفره برخیزید یک لقمه نان خشک بخورید، چونکه این عادت هم هضم را آسان میکند، و هم برای پاک کردن دندانها مدد میرساند.\n۶ – اگر بسیار قهر و غضب تان آمده باشد، و یا آنکه بسیار مانده شده باشید اصلا بسفرهٔ طعام نزدیک نشوید. زیرا طعامیکه بعد از قهر و غضب بسیار، و یا بعد از مانده گی و تعب بسیار خورده شود معده را درهم و برهم میکند.\n٧ – وقتیکه بر سفرهٔ طعام بنشینید هیچ گاه، بخواندن کتاب و یا مطالعه اخبار و یا نوشتن مشغول نشوید که معدهٔ تان را خراب میکند.\n٨ – با مردمان خوش طبع و خوش حال باشید بر سفره بنشینید، و از چیزهائیکه خوش تان می آید و دل تانرا خوش میسازد گفتگو و اختلاط کنید. زیرا طعامیکه بخوشی و فرحت خورده شود به آسانی هضم میشود.\n٩ – بعد از آنکه از سفرهٔ طعام برخیزید زنهار همچنان در کاریکه شما را مانده کند مشغول نشوید. بعد از آنکه خوب یک قدری آرام و راحت کردید باز بهر کاریکه دارید مشغول شوید.\n١٠ – از سفرهٔ طعام که هنوز اشتها بخوردن داشته باشید برخیزید. زنهار که معدهٔ تان را تا به آخر درجه پر نکنید.\n١١ – از چیزیکه نفرت تان آمد زنهار آنرا نخورید.\n١٢ – پیش از طعام و بعد از طعام، و در وقت خوردن طعام اصلا قهر آگین و غضب ناک نشوید. زیرا هر لقمه اینکه بقهر و غضب بخورید آن لقمه طعام نی بلکه یک سوزن دانی ایست که میخورید.\n\nده نصیحت برای صحت\n\nاول برای صحت عمومیه: — وقت برخیز، وقت بخواب.\nدوم برای صحت تنفس: — آب پاک، و نان گندم مدار زنده گیست، اما هوای صاف، و ضیای آفتاب نیز برای صحت بهمان درجه الزم شمرده میشود.\nسوم برای صحت هضم: — اکسیر اعظم و رازینی عمر طعام را قناعت کارانه یعنی بدرجهٔ کفایت خوردنست.\nچهارم برای صحت پوست: — پاکی و شست و شوی بدن انسان را از زنگ گرفتن محافظه میکند، ماشین با اینکه خوب پاک شوند و بخوبی چرب و نگهبان شوند تا بسیار سالها کار میدهند، علاج یگانهٔ پاکی بدن آب و صابونست.\nپنجم برای صحت خواب: — خوابیکه بدرجهٔ کفایت باشد بدن و ذهن را قوت میدهد. استراحتی که از درجهٔ لزوم بیشتر گردد وجود را ضعیف","chars":2308,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00053.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/53","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/53","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}