{"book":"adl0616","page":49,"text":"صفحه ۲\nنمبر ۳\n\nیعنی عکاسی را به درجه کمال بسیار عال العالی رسانده اند. حتی اگر بگویم که این فن عالی را که از مهمترین صنایع نفیسه عصر حاضر شمرده میشود در افغانستان اول بار ذات اعلیونت پادشاه معظم ما بنفس نفیس مٹانان خود ایجاد و احیا فرمود و اند هیچ مبالغه نگفته خواهیم بود. لوحه های بدیعه نیکه از (استودور) مبارک همایونی بروی کار میبرآید الحق که از انفس ترین لوحه های فوتوگرافی عصر حاضر شمرده میشود. این است که چند ماه مقدم در باغ ارگ مبارک یک نمایش گاهی بر پا نموده شد و بهزار ها لوحه های بسیار بدیعه و لطیفه فوتوگرافی چوکات شده و بی چوکات شده بهزار بار رقم عکس های عجیب و غریب لطیفه بدیعه تشهیر و نمایش داده شد. همه اعزه و اشراف بلد در ان نمایشگاه بسیار بزیب و زینت دعوت فرموده شد. ذات اعلیحضرت شاهانه یک نطق بسیار پر تاثیر عالی در کیفیت صنعت فوتوگرافی، و مقصد خیر مرصد شان از بر پا ساختن این نمایش گاه بیان فرموده نمایش گاه را باز فرمودند. مال نطق همایونی این بود که مبالغیکه از خرید و فروش این لوحه های عکس بها حاصل آید در راه تربیت و پرورش اطفال یتیم فقرا و غربای اهالی صرف میشود، و یک (دارالیتاما) یعنی یتیم خانه البسیار مکملی به آن ساخته میشود که همه مایحتاج مادی و معنوی اطفال مذکوره را در بر گیرد. پس هر شخصی از ذوات حاضره که بخریداری عکس های مذکوره بحسن رضای خود میل و رغبت نمایند هم مالک لوحه های بسیار بدیعه لطیفه میشوند و هم داخل ثوابهای اعمال انسانیت کارانه میگردند. این نطق خیر اندیشانه شاهانه یک تأثیر عظیمی بر دلهای حاضرین نموده هر کس بقدر حال استطاعت مالی خود در ان عمل خیر با صواب اشتراک ورزیدند. مبالغی که ازین راه در جمع آمده و هنوز در آمدنست در یک صندوق مخصوصی جمع می آید و در امورات پر حسنات (دار الیتاما) بخرج میرسد. حقیقتاً که این تأسیس خیریه مهبط اعلیحضرت شاهانه یکی از تاسیسات بسیار خیرخواهانه دین دارانه پدرانه ایست که برای ملک و ملت شاهانه شان یک فال خیر سعادت و مدنیت شمرده میشود. ازینگونه اعمال انسانیت کارانه در ممالک متمدنه که برای اولاد فقرای ملت بروی کار میآید حد و حساب ندارد. ولی وا اسفا که اهالی وطن عزیز ما با وجودیکه خیرات و مبرات را فطرتاً خیلی دوست دارند، ولی راه صرف کردن آن را باعمال پسندیده فایده آور هنوز بلد نشده اند. این است که اعلیحضرت پادشاه خیراندیش مراحم آگاه ما درینباب بتأسیس (دارالیتاما) یک باب مرحمت، و یک شاهراه مدنیت باز فرمودند. از درگاه احدیت افزونی عمر و اقبال شاه شاهانه ایشان را نیاز میکنیم تا از برکت بسی ازینگونه اعمال حسنه شاهانه شان وطن وقت بهر دیاب فیوضات بلانهایات گردند آمین فقط.\n\nبحر الفوائد جواد حاجیه\n۱۲۴۶\nشوال\n\nنقل از اخبار شرقیون مورخه ۱۹ و ۲۱ اکتوبر ۱۹۲۸ مطابق ۲۵ و ۲۶ قوس ۱۳۰۷\nاکنون بعد از تحقیقات معلوم شده است که جماعه قزاقان که چند یوم قبل ازین بر قریه عیسی خیل حمله کرده بودند از مردم خوست میباشند این مردم در تحت سرکار برطانیه را آزار بسیار داده بودند و بقرار معا","chars":2544,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00049.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/49","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/49","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}