{"book":"adl0616","page":485,"text":"صفحه ١٦ سال دوم شماره ٧\n\nتبعث في التحقيق والاسلام دين أبيك البرابر الهام\nفالله أنهاك عن الاستام أن لا تواليها مع الاقوام\nیعنی مبارک کرده است خدا را ای پسر که تو فرزند آن شخصی هستی که او را حضرت ملك منعام از مرگ شدید نجات داد بقرعة فدا کردن صدشتر (۰) معنی این سه بيت أول صنعت (تلميح) است که اشارت بحکایت میکند . و آن حکایت چنین است که جناب عبدالمطلب که جد حضرت نبوی صل الله عليه وسلم بود چاه زمزم را که از بسیار وقتها غایب شده بود بنا بريك خوابی که دیدند جای آرا پیدا کرده کار بیرون بر آوردن آرا خودش مستقل در عهده نمود باقی دارد\n\nعلم ثروت ملل\n( ما بعد از شماره (۹) سال دوم )\nتقویت یافت . علی الخصوص تنظیماتی که بنام ( زوراند و متریز ) در فرانس برای اصناف صنعتکاران تشکیل یافته بود تا به سنه ۱۷۷۶ میلادی دوام ورزیده تا آنکه ( تورگو ) نام وزیر فرانس که از ارباب علم ثروت بود با امر نامه مشهوریکه در تاریخ مذکور اصدار نمود آن تنظيمات الحصارا نه فسخ و باطل گردید . قبل از فسخ شدن آن تنظیمات که آن هم از اثر ( قولبر ) نام وزیر بسیار بزرگ فرانس بود که به نیت خالصانه اصلاح و احیای صنایع ساخته بود صنایع خیلی محصور مانده بود . ( قولبر ) چنان گمان کرده بود که اصلاحات و ترقیات مطلوبه صنایع به اصول و قواعد یکه از طرف حکومت تعين و مقرر شود حاصل میگردد . حالا نکه این چنین یک فکر سراسر خطا و غلط بود . و از نتیجه طبیعیه این خطا بود که بنی نظامات دقیقه و شدیده درباره ارباب صنعت وضع شده بود . در همه شهرهای فرانس اجرا کردن صنعت بيك چند نفر استا کار منحصر مانده بود ، و بجز اولادهای که از خود استاکارها میبودند دیگری آن صنعت را اجرا کرده نمیتوانستند . صنایع در زیر انواع قیودها گرفته شده بود هیچکس صنعت خود را قرار دلخواه خود بکار برده نمیتوانست هر چیزیکه ساخته میشد . اصول ساختن ، و مواد کار آمد آنچیز ، حتی شکل و صورت آن نیز از طرف حکومت معین و مقرر میشد . خوبی کار و اصلاح و درستی آن را کسی نمیپرسد . بلکه اصل مطلوب این بود که بر احکام قانون کار کرده شود . حق و صلاحیت کار کردن صنعتکاران بسمت خود شان از طرف حکومت توجیه و مقرر میشد . معمولات صنایع برای طبایع و مزاج مستهلكهان فى ، بلکه بر موافق قانون حکومت تابع بود . بهزار ها مفتشها ، نگرانها به تنفيذ احكام قوانين صنایع مامور بودند . در کارخانه های که به نظام و قانون حکومتی باقی دارد\n\nاعلان\n\nسياحت بر دورا دور كرۂ زمين\n\nچقدر فایده ها و شیرینیها دارد ! على الخصوص\nکه آن سیاحت با آن بزرگی و وسعت\n\nX-- بهشتاد روز --X\n\nاجرا شود ! آرزو کننده گان این سیاحت خارق العاده هرگاه برای خریداری کتاب ( سیاحت پر دورا دور کره زمین ) بهشتاد روز\n\nبقدر دوریه کابلی يك مباغ کمکی را صرف نمایند این سیاحت را گویا با ( فلياس فوق ) سیاح و رفقایش یکجا اجرا کرده خواهند بود محل خریداری این کتاب دکان ( ملا غلام محمد ) تاجر کتب متصل مدرسه شاهی میباشد .\n\nمؤلف این کتاب ( ژول ورن ) فرانسوی است که در نوشتن ناولهای فنی مشهور آفاقی از فرانسوی به ترکی و از ترکی بفارسی ترجمه شده است . کتاب مذکور تنها ناول نی بلکه در ناول فن جغرافیا و جغرافیای ریاضی را نیز بطرز افسانه نشان میدهد . در مطبعه عنایت ) که از مؤسسات شهزاده جوابخت معظم دولت علیه افغانستان جناب عالی (معین السلطنه سردار عنایت الله خان) است زیور طبع آراسته شده است . این کتاب نایاب را زود بدست آرید و فرصت را فوت مکنید که نسخهای آن زود تمام خواهد شد و افسوس فایده نخواهد بخشید .\n\nهمه مقاله ها ئیکه دستخط ندارد از طرف مدیر و سر محرر تحریر یافته\n\nمحمود طرزی\n\nدر چهاپ خانه حروفی دار السلطنه کابل طبع گردید","chars":3075,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00485.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/485","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/485","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}