{"book":"adl0616","page":482,"text":"صحیفه ۱۳ سال دوم شماره ۷\n\nادبیات\n\nاین نشیده عاشقانه در دارالسلطنه کابل برای مدافعه نفس از ملامت خلق درباره آمدنم بوطن گفته شده و زیرا بعضی از رفقا رخصتم را بردیوانگی حمل نموده علامت میکردند.\n\n( عشق وطن )\n\nهر کی که دل بعشق وطن کرد مبتلا لطفت خاصه که خداوند لا يزال\nایمان وعقل ودین نشود هیچ ازو جدا فرق بشر نمود زحیوان باین کمال\nقول رسول بر حق ما این چنین بود اول کلام چون زدهان می شود بیرون\nحب وطن اساس به ایمان و دین بود نطق زبان اهل وطن گشته ره نمون\nحب وطن بخاك وكل و چوب و سنك نيست اول مشام هم ز وطن بوی عشق یافت\nزيرا بخاك وسنك قرار و درنك نيست ذوق از وطن بدایت لذات رزق یافت\nحب وطن بجوه وگزار و باغ نیست اول قدم بمشی چو آغاز می کنند\nحب وطن بكوه وبصحرا وراغ نیست از لمس خاك پاك وطن ناز می کنند\nحب وطن بنهر و به انهار و مزرعه اول نفس که باعث مدحیات بود\nنبود چرا که برشده دنیا باین همه از آن هو است کان وطنت را محاط بود\nاینها عوارضست و محبت نه عارضیست پس گر مراجعت سوی وجدان کنی مجد\nآن جو هریست خاص که از فیض معنویت وانگاه فکر این همه اسباب بیعدد\nحب وطن معانی دیگر بود و را - یابی زبهر عشق وطن خویش را مطیع\nکز حب خاك وسنك و درخت آمده جدا مجبور حب اوست شریفت گر وضیع\nاینچند چیز باعث حب وطن بود ای خانه پاك عاشق افتادهٔ توام\nگویم ترا که تجربۀ اهل فن بود یا جسم و جان فدائی دلدادهٔ توام\nتشکیل جسم و جان پدر زاب نطفه شد مجبور حب تست حواس و قوای من\nآن آب هم ز جوهر خون آب بسته شد عشقت زبهر هر مرض من دوای من\nخون از غذا و آب و هوا حاصل آمده بشنو که عشق از چه به انسان شود بلا\nاز امتزاج این همه آن کامل آمده تا گویمت زقول حکیمان پردها\nخاك وطن بود که پدید آورد غذا هر نقطه شبکه جمع در او شد حواس خمس\nخاك وطن بود که شدش آب و هم هوا سمع وبصر مشام و دگر حس ذوق ولمس\nخاك وطن بدايت تشکیل هر وجود معشوق نام مجمع این پنجگانه است\nکردست با هزار جد و جهد و تار و پود عاشق همان که جمع حواسش بهانه است\nخاك وطن به حکمت حی قدیم فرد معشوق من وطن بود از این سبب که او\nاز بدو جسم و جان بشر ابتدار کرد مجمع زبهر جمله حواسم شده است او\nحس بصر که نعمت عظمای خالق است عاشق از ان منم که جمیع حواس را\nاول بخاك پاك وطن در تعلق است کردم بخاك پاك وطن جمع و یکجا\nسمعت قوتی که سميع عليم حي عشق وطن حواس و دل و جسم و جان من\nاحسان نموده است به انسان نيك پی مربوط کرده است بخود با هزار فن\nاول صدا بكوش زحب وطن رسيد چون اصل و فطرت و نسب و قوم و ملتم\nصوتيکه بشنو دهمه زاهل وطن شنید چون جسم و جان و رنگ و زبان شکل و هیئتم\nچون آباء و جد و جده و مادر زهفت پشت\nاز تست و در تو بوده و در خاک تو نهفت\nچون جملهٔ حواس من از جملهٔ وجود\nکردست با تو رابطه از جمله تار و پود\nپس عشق تو حسان ز سر می بدر شود\nبا شير اندرون شد و با جان بدر شود\nشد سالها که داغ جدائی و فرقتت\nمیسوخت همچو شمع دل و جان عاشقت","chars":2445,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00482.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/482","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/482","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}