{"book":"adl0616","page":464,"text":"صحیفه ۱۱\nسال دوم شماره ٦\n\nادبیات\n\nغزل\n\nامروز که ظاهر بود آثار ترقی\nعاقل منشين يكنفس از کار ترقی\nدر دهر نبیند بجز آثار منزل\nهر کس که نباشد پی کردار ترقی\nچون نقش قدم خانه نشین گشت درین راه\nهر کس که نگردید هوا دار ترقی\nسرمایهٔ علم و هنر اندوز که شاید\nحاصل شودت سود ببازار ترقی\nبی علم مجو رتبهٔ عالی که نمودند\nرفعت طلبان از هنر اظهار ترقی\nشاهنشه آفاق جهاندار جوان بخت\nگر فکر ببند آمده معیار ترقی\nچون او دگری نیست هوادار تمدن\nچون او دگری نیست خریدار ترقی\nدر عهد تو ای خسرو و آفاق گرفته است\nآفاق جهان سربسر اخبار ترقی\nدر فکر صنایع بودت روز و شبان صرف\nتا کشف شدت اینهمه اسرار ترقی\nشعر من و عدل تو گرفتند جهان را\nدر وصف تو گفتم زین اشعار ترقی\nخوش باد دل و طبع تو مستغنی بیدل\nای طبع بلند تو سزاوار ترقی\n\nهر متاعی که ترا هست هوس در عالم\nمیتوان یافت ببازار سراج الاخبار\nچون گل از باد صبا غنچه دلهای کسان\nمیشود تازه زگفتار سراج الاخبار\nزربانوان جهان خواهش گلچین داری\nرو به نظارهٔ گلزار سراج الاخبار\nآفرین و نگران و به مدیرش که چه خوش\nبدل و جان شده غمخوار سراج الاخبار\nبی سفر در محضر خویش به کلی آفاق\nمیکنی سیر ز آثار سراج الاخبار\nخبر روم و ری و روس و همه دولتها\nمیرسد با تو ز اخبار سراج الاخبار\nپیش ازین چشم دل مردم افغانستان\nبود بی بهره زدیدار سراج الاخبار\nاز عنایات شهنشاه سراج الملت\nشد باقبال اظهار سراج الاخبار\nشاه دین پرور خوش نیت فرخنده خصال\nفخر اسلام و مددکار سراج الاخبار\nخسروی ناموری انکه زعکس رویش\nرشك مشعل شده انوار سراج الاخبار\nملت دولت اسلام ترقی ها کرد\nدر زمان شه مدار سراج الاخبار\nبس کمالات و صنایع که بخیر دولت\nکرد ایجاد جو تذکار سراج الاخبار\nمطلب از کنج معالی بودت مقصد دل\nجمع کن گوهر شهوار سراج الاخبار\n( سنان هر رقم )\n\n(بتعريف سراج الاخبار)\nهر که شد واقف اسرار سراج الاخبار او بجان است خریدار سراج الاخبار\nدل باز بود از حسن و جمال خوبان خط و خال لب و رخسار سراج الاخبار\nمیل صبا نکند انکه بکامش برسد جرعهٔ ساغر سرشار سراج الاخبار\nگل یاقوت و در و لعل خجالت دارد از مضامین گهر بار سراج الاخبار\n\nحبس خانه های اميريكا\nمعلوم جميع عالمست: که قطعهٔ جديده (اميريكا) باوجوديکه زآثار مدنيت، و اصول معيشت انسانيت سراسر محروم و بی بهره بود از مدت چند عمر بدينطرف از پردهٔ وحشت و بدويت آنسرزمين چنان تمدن و ترقی تبدل ورزیده که حقيقتاً انظار را واله و حيران می سازد. درينوقت حاضر اکثر اختراعات عجيبه و کشفيات غريبه ازان - زمين روی کار می آيد. از جمله ترقيات عجيبه، و اختراعات غريبهٔ آنسرزمين يکی نيز اصول محبس و محبوسين آنقطعهٔ ترقی گزين است. در شهر (نيورك) که مرکز ادارهٔ ممالك متحدهٔ امريکای شمالی و شهر معمور بسيار عاليست محبس کبير بسيار جسيمی موجود است که به اسم (آلميرا) تسميه ميکنندش. اين محبس به استيعاب سه هزار محبوس جسامت دارد که در نظم و نسق نيز بر محابس جميع دنيا","chars":2466,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00464.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/464","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/464","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}