{"book":"adl0616","page":448,"text":"صحیفه ۱۱ سال دوم شماره ۵\n\nافتابها در ان دور و سیر دارد قیاس نمائیم آیا در انوقت انسان را چه خواهیم یافت ؟ البته هیچ ! اما چه هیچ ؛ هیچی که همه آن هستها را در محفظة دماغش گنجانیده ! بهمه موجودانش رهبری کرده بر وسعت بلا انتهای سهای محد و پایانش آنقدر دوانید که غیر محدود بودن هر روی شان ثابت کردیده ! ( ایجاد ) نام یک تونی را مالك شده که بواسطه آن ساعته نام بلای آسمانی را بدام آورده و در آبش غرق و نابود کردانیده » کوه های پر سنگلاخ سر فلك کشیده را از هم شکافته و راه خود را در جگرش باز نموده ! برای دوران خون حیات آبادی زمین رگهای آهنین خطهای ریلهای سرعت مکین را تمدید کرده : الكتريك نام يك اسرار پدیده غیر مرئی را در زیر حکم وضبط خود در آورده همه کره زمین را بواسطه آن يك مجلس أنس مكاله و مخابره ساخته ! سنية ثروت دقیهٔ زمین را غربال آرا شکافته و همه ثروتهای تخلیه اش را در تصرف خود در آورده ! بحر بدان عظمت ، هوای با آن وسعت را نیز در زیر چرخهای درید ناوت ها ، و اورو پلان های خوبش رام و مطیع ساخته ! حالا معلوم میشود که در يك نقطه ( هیچ ) چه اسرارها و چه بدیعه ها مندرجست . ذات اقدس حضرت أحسن الخالقين جل وعلا کائنات پی منها را در نقطه دماغ بشر بحنان اتقان پنهان و گنجان نموده که خود ذات اقدسش نیز مدح آن کمال عاویت الوهيت را بكلمة ( أحسن الخالقين ) تبريك فرموده است. دماغ بشر، که عبارت از یکچند بار چه استخوان ، ويك\n\n( زين العمارات )\nمقام عالى نائب السلطنه صاحب الفخم\n\nجسم ترم مسکه ماننديست آیا اینهمه کائنات را چسان در برگرفت توانسته است و یکباره آنته يك باره سهای با عظمت را با اجرام آن چسان در خود منعکس میتواند ، دماغ نیز کائنات را همچنان در بر میتواند بگیرد ! فكر ايجاد، واختراع جنان يك واسطۀ خارنه نمائیست که ماشین دماغ به تطبيق وفشار ابرة حواس عشره هزاران هزار خارقه ها، و بدیعه ها از ان بروی کار آورد. در تسخیر عالم طبیعت آنرا استعمال مینماید. فکر ایجاد از فعالیت دايمه ذهن و دماغ بوجود می آید. هر انقدر که دماغ دایما در کار اند همانقدر بیشتر مانده میشود، و چون از یک کار مانده شود طبعاً در پی کار نو دیگری می افتند که این تجددات الحال ذهنيه ( فكر ايجاد ) را بوجود می آورد . بعضى فكر ایجاد را از احتیاجات روز افزون مدنیت میدانند. هر انقدر که مدنیت ترقی کند احتیاجات بشریت نیز هما نقدر افزونی میگیرد. مثلا از وقت خانت آغاز کنیم : انسانها عربان و بی خانه و سامان پیدا شدند. احتیاج پوشانه شان بران و اداشت که ایجاد دام و کنند. و تلك را از لینهای نباتات بکنند، و بواسطه آن حیوانات پوست دار پشم دار را بدام آورده و پوستین شانرا از دوششان ربوده بر خود بپوشند . و چون یک قدری مدنیت یعنی جمعیت شان ترقی کرد این گونه پوشاک را برای خود کافی ندیده ریشتن و یافتن پشم شان ایجاد گردید ۲۰ آنکه رفته رفته به این درجه مانهای درخشان امروزه روز واصل گردید. كذالك در اول امر بی مسکن بودند. حیوانات را دیدند که زمينها وبعله ها را میکاوند، و دران سکونت میگیرند . و مرغان","chars":2560,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00448.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/448","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/448","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}