{"book":"adl0616","page":407,"text":"شماره ۳ سال دوم صحيفه ٦\n\nکه خود شما هم البته اعتراف خواهید کرد که در بسیار جاها به این وضعیت و خوشنمائی و این حسن بنا و زیبائی بازاری کم دیده شده است از حد ( سوق جدید ) که مبداء آنست تا به ( باب البرید که منتهای آنست همه آن بازار پر تجمل و شوکت با همه دکانها و مکازه های للبنى و کرور بی آن طعمه آتش گردید . بازار ( عصرونیه عتیق ) که در عقب (سوق حمیدیه) میباشد باسه چهار بازار مستقیم لطیف کم عرض چینی فروشی که از سوق حمیدیه سر راست به سوق عصرونیه عتیق کشیده شده نیز با همه موجودات خود احراق بالنار گردید. از جهت دیگر کوچه (سوفاق البوس) از بوسه آتشین حریق دهشت آکین نیز محروم نمانده همه خانه های بسیار عالی توانگران و معتبرانی که میشناسید مانند بیت الاسطوانی ، و بیوت مردم بيك، و بیت قدسی، و بیت ترزی، تا مجد بیمارستان و تا مجد کوچه محكمة شرعيه بصدها خانه و سرایها با خاك یکسان کردید . و اگر بازار کتاب فروشی ( مسکیه ) را نمی غلطانیدند لابد جامع مبارك امویه نیز محروق میشد. معمافیه مشرفه های رفراف مناره غربی جامع شریف از آتش رهایی نیافته سوخته شد. و از جهت دیگر تا به عقب محله ( کلاسه ) و عقب ( زاویة ) ( افغانان ) آتش سرایت کرد . از جهت سوق جدید نیز هفت هشت دکانهای معتبر طعمه نار لهیب گردید. گروه شرار سرسری فرصت را غنیمت دانسته نهب و غارت بلیغی نیز بعمل آمد . والحاصل اين يك مصیبت و فلاکت عظیمی بود که من طرف الله برشام وارد شد. بسیاری از مردمان صاحب ثروت و بساری که به لکها و کرورها روپیه را مالک بودند به يك پيسه سیاه محتاج شدند. از هر هر طرف دنیا اعانه جمع میشود. از درگاه الله عظيم الشان جل وعلى همه بلاد اسلام را از ینگونه مصایب در امان خواسته ایم باقی بسلامت باشید فقط .\nفی ١٥ رمضان سنة ١٣٣٠\nمحمد صالح\n\nکه سر افسر کل اردوی عثمانی بود فریفته خود ساخته بصالح راضی نمود. این است که به اینصورت دولت علیه عثمانیه غیرت و شهامت عثمانیه خود را نشان داده غیر از انکه حمایت محمی خود را نمود انتقام او را نیز از دشمنش گرفته شارل دوازدهم را باز بملك و تخت خودش رسانید . از همه نزدیکتر واقعة قتل ( ناصر الدين شاه ) و (سید جمال الدین افغانی ) و (سلطان عبد الحمید خان است. هنگامیکه رضای کرمانی شاه را در زیارت ( شهزاده عبدالعظیم ( هدف گله ده وروه ر میساخت بگیر بعشق سید جمال الدین گفته فیر نمود. و چون اینهم به تحقیق پیوسته بود که قاتل مذکور یکی از مریدان فدائی سید مشارالیه بود سفير دولت ایران محرك و مشوق یگانه این قتل سید جمال الدین افغانی را دانسته و دلایل و براهين قویه بیان کرده سید جمال الدین را بشدت از اعلی حضرت سلطان عبد الحمید خان طلب نمود. با وجودیکه سلطان عبد الحميد خان افکار سید جمال الدین را برای ملك خود خیلی مضرمی دانست و به بسیار نیرنگها و افسونها او را از او رویا به استانبول جلب نموده معززاً در استانبول نگه میداشت ولی باز هم از تسلیم نمودن قطعياً ابا ورزيد . (سبحان من يغير ولا يتغير) ( همان باغ و همان سایه ولی یاران نمی بینم ) دولت عثمانیه همان دولت ولی کجاست آن غیرتها و شهامتها ...... ممکن است که اعلیحضرت (سلطان محمد خان خامس نیز درین مسله به اسلاف عظام خود پیروی میفرمودند . ولی هزار افسوس که تسلیم شیخ عبدالعزیز جاویش از طرف حکومت سلطانی فی بلکه از طرف حکومت فرقه ها و جمعیت ها بوقوع آمده است ...\n\n( عيناً مكتوب )\n\nاز دمشق الشام به دار السلطنة اسلامية كابل . حضرة الفاضل المحترم مدير جريده سراج الاخبار افغانيه السلام عليكم ورحمة الله وبركاته . بعد از سوال خاطر شریف شما عرض میشود که از يك حریق بسیار خانمانسوز دهشتناکی بشما به خبر دادن میبودم که در این روزها در شهر با صفای معمور ما بظهور آمده. اگرچه میدانم که از بتواقعه بواسطه اخبارها خبر شده باشید، ولی من تنها از موقعهای حریق مینویسم آن بازار لطافت نثار پر ثروت و سامان ( سوق حمیدیه ) که هی روز در ان میچمديد و میترا میدید در بنوقت بيك حال کثیب پر فلاکتی تبدیل قیافت کرده که منظره دهشت نمون آن انقاض و آوار يك جهنم خاموش شده را بنظر جلوه میدهد . آن سقف عالیشان و آن دکانهای پر ثروت و سامان آن حسن بنا ، آن زیب وزينت خوشنما بيك منظره فلاكت المانى تغيير حال واحوال نموده که اگر ببینید اختیار خواهید کریست ، بازار (سوق حمیدیه)\n\n( همعصر معزز اخبار زمین دار مینویسد )\n\n( وصیت مرگ جنرال نوگی )\n\nتوکیو - ١٦ ستمبر - وصیت جنرال نولی يك تحرير دردانگیز است - جنرال متوفى در وصیت خود تحریر کرده است که من در عقب شهنشاه خود میروم چرا که اکنون ضرورت خدمات من نمانده - من بارها خواهش مردن ظاهر کرده بودم و من برای مرگ خود موقعه مصیبت عظیم قومی را پسند میکنم - جنرال نوگی جائداد خود را به زن خود و دوستهای خود و به انجمن های عمومی تقسیم کرده است - جنرال متوفى در وصیت چنین تجویز پیش کرده است که امش او در مدرسة العلوم طبی داده شود و صرف دندان و موی و ناخن او دفن کرده شوند - بجائی جنرال نوکی جنرال توكو - برست انجمن استقبالیه مقرر خواهد شد ...","chars":4204,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00407.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/407","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/407","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}