{"book":"adl0616","page":396,"text":"صفحه ۱۱\n\nچون که این امر یقینی است که حکومت افغانستان برای محفوظ داشتن خود را از خانه جنگی ، تحریک اتحاد بین الاسلامی را جاری نموده آواز جهاد بلند خواهد کرد. چنانچه کار داران افغانی در معامله خوست در این امر دریغ نکرده بودند . لهذا ما را از نقطهٔ خیال بریتانوی در سیاسیات انتقالی این امر نهایت اندیشناک بنظر می آید عجایب مکر جناب ( تایمز آف ایندیا ) چقدر دور اندیش کنان بوده است؛ ولی از نوای کلام شان غالب بودن قوهٔ واهمه شان معلوم میگردد. زیرا با وجودیکه مسلسلها اتفاقهای مثلث ، ایتلافهای مثلث ، اتحادهای بین الاقوامی عمومی ما را رای بند و هیچ درین مالك الدینی خود نیفتاده اند. و بکمال بی روانی ولایتمدی دلاورانه بسوی آن در پای اتحاد و اتفاق و اختلاف نظر میکنند، و هیچ باك اتفاق و اتحاد را مقابل آن بريال وخاطر خود هم بگذرانند. حالانکه حریفان ما از اتحاد خیالی و تصوری غیر معلوم معدوم اسلامی اندیشه ها وخوفها و بیمها میپرورانند. چونکه به این پی نبرده اند که یکی از ارکان مهمهٔ شعایر دین مبین اسلام اخوت و اتحاد است . بلند کردن آواز جهاد نابهنگام غیر مشروع در خیال و خاطر کسی هم نمیگذرد . علی الخصوص در وقت حاضر جهاد آنوقت مشروع و معقولست که بر وطن و حقوق حکمرانی وطن تجاوز واقع شود از هر طریقی که هر کسی که باشد، و چون اسبابی که مستوجب تعدی و تجاوز بر خانه پادشاه افغانستان شود از هیچ طرف دیده نمیشود از روی کمال حدیث و حقیقت گفته میشود که دولت متبوعهٔ مقدسهٔ ما با هیچ یکی از دولهای معظمهٔ همجوار خود فکر تجاوز و تعدی را بنام جهاد علی الخصوص با دولت قدیم دوست و سابق خود بریتانیا که از همه روابطها از جهت نزدیکی و یلوان ترکی ، و اثنای معاملات و سیاست معتدلانه بنابر دو منافع متقابلهٔ مادیه نمی پنداریم که بدون سبب روع و اجبار از طرف متعدی آواز جهاد بلند گرداند؟ از شبهت جناب ( تایمز آف ایندیا ) خاطر مبارک خود را خیلی آسوده، و از اندیشه آزاده داشته باشند که ازین تصورات و توهماتی که دربارهٔ افغانستان پرورانیده اند هیچ چیزی در میدان موجودیت نیست . والله أعلم بالصواب .\n\nسمت پیدا شود، ما این سخن را سرا سر بالعکس تلقی میکنیم زیرا انسان را بندهٔ احسان میشماریم ، و مرهون خون مینداریم. طریقهٔ پسندیدهٔ حکمرانی افغانستان قرار قرن های گذشته به نحوی باید بود که در چنین موقع سزای وحشیانه داده شود. و فادارانرا به برخی اسباب فرو کرده شود. و گوش و بینی جرمهای قابل معافی هم بریده شود و سزاهای گوناگون سخت به آنها داده شود و کسانیکه علانيةً مرتکب بغاوت گشته اند حتی الامکان قلع و قمع آنها باید کرده شود ) شنیدید بصیرت و وصیت مردم متمدن را مردم وحشی ای معشر بشر ! یکقدری بنظر غور و دقت بسوی این کلمات شدیدانه نظر فرمائید . آیا وقتی که این کلمات را مینوشت وجدائش هیچ او را در زیر بیحساب شکنجهٔ عذاب نیاورده باشد؟ آیا دستش نلرزیده باشد و آیا قامتش در تحریر آن تردد نکرده باشد. هیچ شبهه نیست که هر انسان یک وجدانی دارد. بلاشبهه که نویسندهٔ این کلمات را ایزو جدانی بوده است البته که وجدانش او را در وقت نوشتن این نصیحتها معذب هم کرده باشد. ولی بیچاره چه کند اکنون، عرض . احترامات بشریه دائماً بر احکام وجدان غالب می آید : سبحان الله ! اگر همچنین کارها از طرف ذات الا حضرت بادشاهی اجرا می شد. آیا در آنوقت گمان میبرید که جناب ناظر آن ابتدا آنرا تقدیر و تحسین میکرد ؟ حاشا ! بلکه در آن وقت چنان و توله های چنگیز نامه ها و غلغله های هلا کو پیام های مینوشت که انسان را از خواندن آن مو بر اندام راست میشد! بلکه آن کارها را وسیله تر نمودن خونریزیهای غدارانه و وحشیانهٔ ایتالیاتها در طرابلس ، و روسها در تبریز تلقی نموده تا میتوانست قساوتنامه نویسی خود را قوت می بخشید : بلکه دولت دوست متفق همسایهٔ حقوق شناس ما را نیز تشویق و تحریک مینمود که در چنین عصر مدنیت (۱) ضرور است که این گونه کارهای وحشیانه را پایانی بدهند. چنانچه درین وقت ایقان و اشعار میکنند که از افکار اتحاد بین الاقوامی در حذر و مستحضر باشند ؛ چنانچه در فقرهٔ ذیل آرا ایفا مینماید : فقرهٔ پنجمین اخبار مدنیت آثار انسانیت شمار ( تایمز آف ایندیا) (۱) بعنوان ( خطرهٔ ممکن ) از مسلح بودن همهٔ ملت افغانستان و افکار اتحادیین الاقوامی افغانیان و محتمل بودن دیگر بغاوتها بحث و بیان رانده برین کلمات ذیل ختم کلام مینماید\n\n❖ مراسم دفن میکادو امپراطور ژاپون ❖\nپرنس آرتهر آف کنات که حامل نشان زانو بند برای امپراطور جدید ژاپون و شرکت در مراسم دفن میکادو از طرف دولت انگلیس بود وارد یکوهاما و از آنجا عازم توکیو گردیده در ایستگاه راه آهن امپراطور و خانوادهٔ سلطنت و وزرا او حاضر بوده نهایت پذیرایی از ایشان شده در قصر برای فوشی قیام شان داند","chars":3975,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00396.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/396","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/396","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}