{"book":"adl0616","page":381,"text":"الحديدة ١٢\nشماره ۱\n\nشده و بشام روز پنجشنبه رؤیت هلال شوال المکرم ثابت شده يوم جمعه عيد سعيد فطر اعلان گرديد ثابت شد کار مضان فبفرسان امسال سی روز كامل بعمل آمد .\n\nهلال عبد بر اوج فلك هويدا شد\nسرور و فرحت اسلامیان دو بالاشد.\n\nصبح روز فیروز جمعه که اجتماع عیدین مسلمین است و نادراً تصادف میکند چنان يك صبح سعادت پر مسرتی بود که تصویر و تعريف آن از قوه قلم هر صاحب فریر تر افتاده است با وجود آن همه نامدرجه که ممکن باشد از قرار دید نیهانی که بچشم دیده ایم تصویر آن کوشش میورزیم.\n\nپشت نجه صبح بموجب دفعه ها و طومارهای خبری که از طرف ا ينيك آقاسی ملکی حضور اعلحضرت همایونی با ورقه های تعليمنامه قواعد شرعية صدقة قطر روزه و کیفیت تسكبيرها و ادای نماز عید و همه گان تقسیم و توزیع شده بود در قصر معالی حصر ( استور ) مجمع آمدن آغاز نهادند برده بزرگ پیش روی قصر همایونی با مفروشات و تزئينات مكمله بسیار فاخری تزئین یافته بود همه از باب مناصب ملکی و عسکری تا برتبه کمیدانی و شهزادگان عظام و سرداران كرام و علما و اشراف ذوى الاحترام جانجا بر مقامهای خودشان اخذ موقع کردند . يك بولوك از عساكر خاصه پیاده که با اونیفورمه های بسیار خوشنما و اسلمه نظر ریائی مجهز بودند از دو طرف برنده صف بسته احترام شدند. بساعت نه و نیم ذات عالی فقامت آب جناب ( نائب السلطنه صاحب ) تشریف آورده هیئت دربار را نظارت و به آوردن ناشتای افطار صبح عید قرار قاعد که از طرف اعلحضرت بادشاهی مقرر است اجازه فرمودند. شهزاده جوانبخت معظم جناب ( معين السطنه ) حسب الوظيفه صف آرائی عساکر شاهانه را از دروازه ارك مباركه نا مجامع شریف عیدگاه با انجام رسانیده تشریف آوردند . تقریباً ساعت ده و نیم بود که ذات شوکت سمات قدسیت صفات اعلحضرت امير المؤمنين ( سراج الملئه والدين ) بادشاه خيرخواه عدالت آئین ما همچون شمس تابان خاوری با همه شرکت و جلالت سلطنت و سروری بر حاضرین دربار معالی بار پر نو افروز انوار سعادت گردیدند، وسلام خدام صداقت انسام حاضرین حضور همایونی را قبول فرموده به عواطفات و نوازشات احوال پرسی شاهانه قلوب همیت بر مجلوب صداقت کیشان حضور انور والا را احیا فرموده محاضر شدن حرکت موکب سعادت موهب همایونی بسوی جامع شریف اراده و فرمان نمودند . حاضرین کرام با انتظام تمام از راه ارك مبارکه گذشته در خارج ارک از قرار لکتهای نام نویسی که بر هر کس تقسیم شده بود به نمبر های عرابه ها تطبیق داده در سی و شش عدد مرا به های سلطنتی جابجا گردیدند. تا آنکه گردونه شوکت نمونه اعلحضرت شهر باری که بچهار اسب توانای صبار فتار کشیده میشد محرکت افتاد دیگر عرابه ها متسلسلا به تمام ترتیب وانتظام و همه شوکت واحتشام موکب فرخنده گی موهب همایونی را تشکیل داده پیروی نمود . در عرابة سوارثى ذات اعلحضرت پادشاهی جناب نائب السلطنه صاحب و هر دو مصاحبان خاص شرف همرکابی حضور داشتند . دوم مرا به شهزاده كان جوانبختان معظم جناب معين السلطنه و جناب عین الدوله صاحبان بود که عرابه ديگر شهزاده كان عظام و سرداران و صاحب منصبان گرام یکدیگر را بقرار سررشته تعقیب مینمودند. از دروازه ارك مباركه تا بدروازه جامع تمام سرك جديد وقومى باغ ويل وسرك بزرگ تا مجامع از دو طرفه با عساکر ظفر مار نظامی شاهانه محاط شده بود عساکر خاصه صنف سوار از رکابی و سراوس و رساله شاهی موکب هما پونی از دو طرفه بحرکت بود . عساکر شاهانه با موزیکه های عسکری خودشان در هر موقعی که موکب همایونی شرف ورودی یافت سلام شاهانه را ادا میکردند در عقب صفهای عسکر جم غفیری از اهالی بنظاره این موکبه سعادت کو که نو دیدار شهریار مراحم كردار عدالت منقبه بيك سرور و شكران عظیمی موکب همایونی را تماشا میکردند .\n\nبا ينصورت این موكب مطنطن و مدبب شوك و مهابت مأدب بدروازه جامع بسیار بزرگ با صفای قدسیت احتوای عیدگاه مواصلت نمود ذات اعلحضرت بادشاه مراسم اکتناه بواری مرا به دستگی دیگشاه و دیگر همرکابان موکب همایونی بشرافت معیت همایونی همراه بوده و صحن جامع شریف را که با هزاران نفوس مسلمین خنجا خنج پرو مملو بود گذر نموده در موقع نماز گاه همایونی که در وسط بناى جامع در زيرقبة بزرك وسطانی معین است تشریف فرمای سعادت گردیدند. و بر مرتبه اول منبر سنك مرمر جلوس فرموده صف آرائی صفوف مصلین را فرمان نمودند . و تا بوقتیکه همه عساكر شاهانه و رعایای متفرحین به نماز حاضر میشدند مکث و درنگ فرموده به ادای صلواة عبد، وعبادت خالق يگانه وحید آغاز و بعد از انجام نماز خالق پینیاز خطیب بايك خطبة بليغة عربيه خطابت دينيه لازمه را اجرا و برهستی و موجودیت سلطنت سنية اسلامية مستقله افغانستان بنام قدسيت اقسام پادشاه دیانت اکتناه اسلامیان همه گانرا آگاه و بینا ساخت .\n\nمليون مليون شكر ، مليار مليارتنا !\n\nبعد از انکه بقدر ترتيب و تصفیف یافتن عساکر شاهانه توقف همایونی در جامع شریف وقوع یافت باز به همان شوکت و احتشام که از هیبت و سطوت دین مبین اسلام متشکل بود به ارك مباركه عودت موكب با سعادت شاهانه بوقوع آمد .\n\nاینهم از حسن تصادفات است که امسال روز عید سعید فطر با یوم جمعه مبارکه مصادف گردیده است . ذات مكارم صفات اعلحضرت بادشاه دیانت پناه حقایق آگاه معظم ما اجرای مراسم دربار معالی بار را بعد از صلوات جمعه امر و فرمان نموده هرکس به حاضر شدن نماز جمعه مهیا گردیدند . ذات اعلحضرت شهریاری","chars":4453,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00381.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/381","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/381","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}