{"book":"adl0616","page":373,"text":"شماره ۱۰\n\nشماره (۲) سال (۱) سراج الاخبار افغانیه مندرج است . این پل آهنین فواید قرین اسامی و خط اتصالیه دارالسلطنه را با حدود شمال ترکستان زمین افغانی از يك راه بسیار قریب الوصول تأمین و تهیه میکنند که تنها همین نکته در اهمیت فوق العاده آن يك دليل روشن بزرگی شمرده میشود . پل آهنین دیگر بر شهر ( غوربند ) که سرك دار السلطنه را به (سراج الامصار) جبل السراج ارتباط داده است ، اگرچه در عظمت و جسامت (پل درنته) يك شگوه و هیبت بینظیری دارد ، و یکی از آثار عظیمه و ترقی عصر سراجیه شمرده میشود ، ولی این دو پل آهنین مذکور نیز در اهمیت موقع از ان پس نمیماند ، و چنانچه پل درنته ایالت لغمان زمین و قطعهٔ کافرستان مسمی به (نورستان) را بولایت جلال آباد ارتباط داده و بسی منافع سیاسی و اقتصادی بدولت متبوعهٔ ما رسانیده است ، پل ( سراج کلبهار ) و ( پل حتك ) نیز ایالت (کابل) و (کوه دامن) زمین را با ایالت جسیمهٔ (کوهستان) و (پنجشیر) ارتباط داده خطوط مواصلهٔ سمت شمالی را در زیر امنیت گرفته است .\n\nسراج الامصار\n(سراج الامصار) كه يك قلعهٔ مستحکمهٔ جنگی جسیمی در يك موقع بسیار مهمی واقع شده یکی از آثار انشائیهٔ علیهٔ عصر بالحصر سراجیه میباشد که چون قبل از انتشار اخبار ما به تأسیس و بنیاد رسیده در نجا موضوع بحث ما نمیشود وانشاء الله در آینده سرنامهٔ مقال خود خواهیم کرد ، اما در نجا انقدر گفته میتوانیم که در سال مذکور در تعمیرات متممهٔ آن دوام ورزیده شده است . (سراج الامصار) در (جبل السراج) نام موضع (کوه دامن) مبنی شده است که در اوایل موضع مذکور بنام (پروان) زبانزد بود . موضع مذکور از کابل تقریباً ۶۰ ساعت بسوی شمال بعد مسافه دارد .\n\nدر يك موقع بسیار معتنا بهای عجیب و غریبی مبنی شده است . سه دره و گذرگاه بسیار مهمی که بسوی شمال یعنی ایالت ترکستان میرود این مستحکمه هر سه درهٔ مذکوره را در زیر حفاظت و امنیت میگیرد . علی الخصوص كه فابريك يعنى ( كارخانهٔ برقی ) نیز بر یکی ازین دره ها که متصل (سراج الامصار) است مبنی شده است که تفصیلات آن بعد ازین ذکر میشود . منظره های طبیعی کهارها ، و دره ها ، و وادیها ، و آبشارها ، و جویبارها ، و میوه زارها و کشتزارهای این موضع لطافت موقع که ( سراج الامصار ) دران بنا یافته حقیقتاً خیلی دلکشائی و دلربائی دارد .\n\nسراج العمارات\n(سراج العمارات) در ولایت (جلال آباد) است که قبل از دو سال اساس آن بنا نهاده شده ، و در سال گذشته در تمام اعزاز و اجلال به انجام رسیده است . این بنا یکی از بناهای بسیار با عظمت و شکوه عالی خیلی دلربائیست که اگر مدار زینت و سر فرازی يك شهر بزرگی شمرده شود جا دارد . (سراج العمارات) يك بنائیست که ذات اعلیحضرت همایونی بنفس نفیس شاهانهٔ خود نقشه و پلان آنرا حاضر کرده بر معمارهای خود افغانستان بزیر نظارت شاهانهٔ خود شان اعمار و انشا فرموده اند . و اینهم از خارقه های معماریه این بنای با شوکت و شانست که بظرف چهل روزه يك مدتی این بنای با اینهمه عظمت و جسامت تا بجد پوشش از زمین بالا بر آمده است . این عمارات محتشم يك دايرهٔ بسیار جسیم سلطنتی است که هم دایرهٔ دربار عام و هم دوایر دربار خاص ، و هم دالانهای بسیار واسع و فراخ بزرگ ، و هم او تاقها و آپارتمان های خصوصی و باقی همه لوازمات قصرهای پادشاهی را جامع میباشد . امور تفریشیه و تزئینیهٔ (سراج الامصار) آن نیز به أحسن وجوه تکمیل شده است .","chars":2842,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00373.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/373","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/373","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}