{"book":"adl0616","page":350,"text":"صفحه ۱۳ نمبر ۲۴\n\nمبتلا ساخته است. درین وقت بر ترکی کار چنان سخت آمده است که اگر بجای او دیگر دولتی می بود زندگیش بنهایت حسرت بخاتمه میرسید. لیکن آفرین بر همت ترکی که با وجود اینهمه مشکلات لا تحمل هیچیک اثر یاس و بیمی بر آنها پیدا نشده است. اینهمه مشکلاتی که مذکور گردید کم نبود که دیگر یک امتحان خداوند نیز وارد آمد: حریقه های بیجا و خانمانسوزان را شنیده بودیم، درینجا زلزله با بنیاد برافکن شروع نمود. از خبرهای تلگراف رویتر انجنسی معلوم میشود که در ساحل جنوبی دریاچه (مرمره) که در مابین آبهای بوسفور، و داردنیل واقع شده است یک زلزله بسیار شدیدی بوقوع آمده است. تلگرافات تحت البحری داردنیل شکسته شده مرمت طلب میباشد، دهات و قریه جاتی که در ان نواحی بود و از استانبول دو نیم صد میل دور است بخسارتهای بسیار گرفتار آمده است. نفوس زیادی تلف شده است. در عین زمان حریق نیز بظهور آمده بسی خانوار را برباد خاک فنا نموده. زیرا در انتقامی زلزله یک لامپی در یک خانه غلطیده آتش گرفته است و بقدر سه صد خانه را خاکستر ساخته است، از یک تلگراف دیگر معلوم شده است که در تمام علاقه استانبول وادرنه و توپل زلزله بسیار شدیدی محسوس شده است که مرکز آن در دنیل بوده است. این زلزله بقدر نیم ساعت دوام ورزیده و بر چناق قلعه و کلیبوئی صدمه بسیار سختی وارد آورده است. ازین حادثه شدید چناق قلعه مسلمانان عالم را لازم است که با حکومت ترکی در مایای آن بیدردی نمایند.\n\nایران بعالم مسکرات\nموزۀ معصرها (نیر اعظم) مینویسد که: برای ما نیز از طهران خط آمده است که حالت ایران بنهایت با یوسیت و نا امیدیست. نائب السلطنه حقیقت از عهده خود دست بردار شده به یوروپ رفته است و تمام ملک بیک حالت شورش و انتزاع میباشد وزرا مایوس اند.\n\n❁\nنقل از روزنامه حبل المتین\nمطبعه کلکته (شماره ۹ سال ۲)\nبعد از آنکه حادثه سرحدتی دولت علیه افغانستان و ایران را از شماره های ۱۸ و ۲۱ سراج الاخبار افغانیه نقل نموده است از طرف خود چنین مینویسد: اگر چه پیش امد غیر مترقبه سرحدی ایران دافغانستان\n\nنو نهال عربی بلطف مهما توازی نظری محمد یک بزدل و ناپایدار نسبت باین کیفیت خود بجان نمود و از شدت آن از دنیا و مافیها بیخبر افتاد که یک سپاهی ایطالی او را بر دوش انداخته به اردوگاه رسانید. ابتدا دمی دستیاران همه پرداختند، مگر این دلاور پسر ده ساله تخمین میشود. از قرار گفته خودش چنان معلوم میشود که دیروز پدرش جام شهادت نوش کرده و امروز او با والده اش به انتقام پدر خود بجایگاه شهریک شده است.\n\nموزۀ مصر (ملت) جنگار و: در دو سال است که افسران ترکی فوج افغانستانرا قواعد تعلیم میکنند. و حالا تمام افواج کابل قواعد ترکی را آموخته اند و بجز تجستی، اعلیحضرت امیر صاحب حکم فرموده اند که تمامی فوج افغان قواعد ترکی را بیاموزند. باز مینویسد که: یک افسر ترکی را از اخیران اعلیحضرت امیر صاحب میباشند ترقی داده اند و منصب جرنیلی باو عطا فرموده اند و به آن جنرال ترک حکم داده اند که کتابهای قواعد را برای تعلیم فوج افغانی تیار کنند.\n\n❁\nاین روایتها سرا سر بی اصل و اساس است. تعلیم عسکری اساسات او ترک و جرمن و انگلیز و فرانس و غیره یک چیز است. او را اصول بسیج فرقی از همدیگر ندارند که آن هم عبارت از مغلوب ساختن دشمن و فتح و ظفر را حاصلکردن است. هر مملکت نسبت به وضعیت اراضی و نظر ملک سیاسی و اقتصادی خود نظامات و تعلیمات عسکری خود را و تشکیلات اردو های خود را وضع میکنند. افسران ترکی در ملازمت اعلیحضرت امیر صاحب وجود دستی ندارد، و لیکن خیلی بسیار ! افسر ترکی که موجود نباشد منصب جرنیلی چسان به او داده خواهد شد؟ همه افسران اردو های دولت افغانستان اسلام نشان استند تا بحال هیچ یک از افسران اجنبی در اردو های افغانستان مستخدم نشده است. افسران ترکی آیا بکدام زبان کتابهای قواعد و تعلیم فوج افغان تیار خواهند کرد؟ افغانها بزبان ترکی چه میدانند؟ کتابهای تعلیم و قواعد افواج افغانی از زمانهای بسیار یست که بزبان افغانی تنظیم و ترتیب یافته موجود است. و هر وقت بنا بر تجارب عصریه تعدیل و تصحیح شده است.\n\nزلزله و اطراف قسطنطنیه\nمعزز همعصر ما (المشیر) مینویسد: چون امروزه روز بروز مصیبت هائیکه دولت عثمانیه به آن مبتلا شده است بیک نظر غور باین دیده شود گفته میشود که برای ترکی وقت بسیار نازک، و هنگام امتحان بسیار سختی پیش آمده است. از یکطرف چالبازیهای سیاسی حکومت های مخالف، از دیگر طرف خارجه او را بسیار مضطرب و پر هیجان نموده است. از طرفی سرحدی شورشهای داخلی و اختلافات انجمنهای محلی که دست و بازوی حکومت است آن دولت را بهزار گونه پریشانی","chars":3852,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00350.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/350","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/350","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}