{"book":"adl0616","page":341,"text":"نمبر ۲۴\nصفحۀ ۴\n\nدر پانزدهم ، و مبارک رمضان پارسال امتیاز انتشار یاد نامه وطنی را عرض و استدعا نموده به استحصال اجازه شاهانه موفقی شدم . و تبرکا با سیر نسخه نخستین نامه گرامی (سراج الاخبار افغانیه) در ۱۵ شوال المکرم سنه ۱۳۲۹ در معرض انتشار جلوه گرگردید\n\nمطبوعات ترجمان حسیات وطن است . زبان ملت است جان ملت است ، اساس انسانیت است تلگراف بی سیم و باسیم و تلفون بر آشنا سائی اقوام و ملل را بیکدیگر درسا نیدن پیغام و خبر و مکالمه با نوع بشر هیچگاه با اخبار برابری کرده نمیتواند با آن وسایط بیک چند سطری با یکده آدمی مکالمه ممکن و میسر میشود . ولی اخبار چنان یک گنجینه اسرار است که بصحیفه ها سخن میگوید اگر اخبار نباشد اخبارات تلگرافها و تلفونها را که بر عالم اشاعه خواهد کرد؟\n\nملتی که اخبار ندارد هر کس در حق او هر چیز گفته میتواند ، ولی خود او نه در حق خود و نه در حق غیر هیچ چیزی گفته نمیتواند حتی کارانی که اخبار دارند همه حسیات افکار خود را در باب وطن و ملتی که اخبار ندارند حتی بر غرض خود بعالم نشر مینماید\n\nاخبار است که بر غرض کاری غرض کاران را میدان بروند دولت و ملت و وطن خود را مدافعه میکند . اخبار است که از احوال عمومی خارج ، ملک تحت وطن را آگاه می سازد و بر احوال داخل وطن مردمان خارج را خبر میدهد و دشمنان وطن را گریان و دوستانش را شادان مینماید . گاه از علم سخن میگوید گاه از فن ، گاه از صنعت میگوید ، گاه از احوال زمین ! ( سراج الاخبار افغانیه ) نخستین اخباریست که در دولت مضبوطه مقدمه ما در سرابستان عالم مطبوعات نایل نشأه حیات گردیده است . اگر چه پیشتر میشنویم که در زمان (میر شیر علیخان ) مرحوم نیز یک اخباری نشر شده بود . ولی ما بدیدن بچگی از نسخه های آن موفق نشدیم . مقصد ما از نخستین بودن اخبار آنست که در وقت تجدد و تأمین استقلال دولت افغانستان اولین اخبار یست که نشر میشود .\n\nافغانستان از آغاز تشکیل خود سه دور تجربه ور تا کنون دیده است : یکی آغاز تاسیس آنست که از طرف احمد شاه درانی بر نوع آمده تا به انقراض یافتن دولت صدوزائی و استیلا کردن دولت انگریز افغانستانرا دوام نموده است . دوم دور تجدد ایست که اعلیحضرت امیر کبیر جنت مکان (امیر دوست محمد خان) دولت محمد زائی را در افغانستان تأسیس و انگریزانرا طرد و اخراج نموده است که آنهم تا بدفعه سوم استیلا نمودن انگریزان افغانستانرا دوام ورزیده است\n\nسوم تاسیس دادن دولت ضیا پاش اعلیحضرت خاقان جنت مکین ( ضیاء الملة والدین ) است که انگریزان را اخراج و دفع کرده و دولت علیه خدا داد را تأسیس بنیاد نهاده اند که از درگاه ذات اقدس الهی جل و علی تا بقرنهای بیشمار پایه دار آنرا نیا ز میکنیم .\n\nاین است که سراج الاخبار افغانیه نخستین اخبار است که بعد از تأسیس دولت قومی شوکت خدا داد افغانستان و اکتساب ترقی و علوشان در عصر معارف نصیر یک پادشاه عظیم الاحسان مانند اعلیحضرت (سراج الملة والدنیا امیر حبیب الله خان ) ادام الله دولته الی اخرالدوران نخستین بار بنا بر مقصد مقدس خدمت دولت و ملت و وطن در پای تخت سلطنت سفینه معرض انتشار جلوه گر آمده است ، و این یک سال کامل است که بر نشریات خود بکمال موفقیت دوام میورزد .\n\nبا شماره ۱۲ سال گذشته خود یک دو ساله بعنوان ( علم و اسلامیت ) هدیه گفتار و تقدیم نظرگاه مطالعین کرام ذوی الاحترام خود نموده و وعده کرده بودیم که انشاء الله تعالی در هر شش ماه یکبار همچنین رساله ایکه مبنی بر ایقاظ و انتباه عالم اسلام باشد خدمت اقدس دین عرض خدمت و تقدیم خواهیم نمود . این است که در چهارم ماه بر انجاز وعده خود موفق و کامیاب آمده\n\nبعنوان :\nآیا چه باید کرد ؟\n\nیک رساله حقیرانه با این شماره ۲۴ خود بعرض نظرگاه قارئین کرام خود میرسانیم . و این نیست مگر از اثر تشویقات معارف پروری و تفقدات ترقی گستری ، اعلیحضرت شاهانه شان که یک نظر خاص توجیه همایونی را در باره این نامه گرامی معطوف میفرمایند .\n\nآیا برای ( سراج الاخبار افغانیه ) ازین بیشتر شرف ، و ازین برتر سعادت چه باشد که پشتیبان و مشتری آن ذات ستوده صفات همایون اعلیحضرت سراج الملة والدین است !\n\nو بعد ازان همه ذوات کرام ، و معتبرین عظام و طبقه عزیز ما تا برتبه که سلسله از صنف نظامی و همان درجه از صنف ملکی رسماً به این نامه گرامی","chars":3569,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00341.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/341","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/341","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}