{"book":"adl0616","page":323,"text":"نمبر ۲۳ صفحه ۲\n\nکه در نظر ارباب عرفان چون شمس تا بان عیان است . حالا ما یک قدری از ترتیبات و انتظامات مرعيه اين مراسم مقدس بيان ميکنيم : اولا در تصویر موقع مذکور میگریم تقریباً بقه پنج شش جریب زمین از همین صفا ها ممن را در یک احاطه دیوار سیمی که آدم از ان گذر کرده نتواند و هیچ حایل هم نباشد گرفته شده و در بین احاطه از سه دروازه طاق ظفر آسائیکه مذکور گردید از جهت جنوب شمال و شرق داخل شدن ممکن است . جهت شمالی احاطه را با یک تخته دیوار مانند مستقیم گرفته شده که در پیش روی آن خیمه های بسیار مزین و عالی آراسته و پیراسته برای خوش گرفتن و استراحت کردن مدعوین بیک ترتیب منظم استقیمی بر پا شده است.\n\nذات اعلیحضرت با دشاه مهربان ما از کمال مرحمت و شفقتی که درباره خادمان معیشت شاهانه نشان دارند همه چیز تا اینکه به احتیاجات مدعوین کرام بکار باشد امر فرمودند تا هر خیمه بفرش ها و چوکی ها و میز ها و لامیه ها و سیگریت برای راحت مدعوین مزین و مهیا باشد . حجره توالت و آبدار خانه نیز برای هر خیمه حاضر شده است . خیمه استراحت ذات ملک صفات پادشاهی در وسط صف خیمه ها بر پا شده است ، و از طرف یمین و شمال آن خیمه های شهزادگان عظام و بعد از ان بترتیب تمام دیگر خیمه های ذوات کرام بر پا میباشد.\n\nچون درینجا نه کار خیمه بیان آمد . از بیان اوصاف این خیمه های مخترعه ذات اعلیحضرت پادشاه خود دار خواهیم بود . دل آگاه محبوب القلوب ما چون در با تفتیش و ته و برا حوال ممالک شاهانه شان شبانه نظر مایون دارند . و اکثر اوقات بحال سفر میباشند لهذا لازم دیدند که خیمه های اسفار خیریت آثار همایونی بیک طرز انتظامی باشد که به احتیاجات استراحت از همه جهت مستوفی الشرایط باشند . لاجرم چند قسم خیمه های خیلی ظریف و خوشنما را بنفس نفیس خود نقشه و تعریف فرموده و در ماشین خانه مبارکه دار السلطنه کابل ساخته شدن انرا فرمان نموده اند.\n\nاما چنانچه از بعضی روایتها شنیده ایم که فلان پادشاه چقدر از زریها و قماشهایش از ابریشمها و ریشه هایش از مرواریدها و قبه اش از طلا ها و نقره ها بود این انچنان خیمه ای از تار مرداری کاری نیست . بلکه از قماش پنبه بسیار محکم متینی که پرده باران و باد و توانائی بتواند ساخته شده و هم از پنبه سبکی بار بردار آن ملاحظه شده است بعضی ازین خیمه ها بسبک سایبان ساده و رشید یا که تنها و بزرگیهای مختلفه ساخته شد .\n\nبلی بلی ! این محاوره در حقیقت این حرکات را در نظر آنانکه وجه خشم داده، نگر اینهمه زیب و زینت، نگر اینهمه شوق و شهادت، نگر اینهمه خیمه ها و سفره ها، نگر اینهمه نورها و صفا ها برای استقبال رویت هلال یک ماه سعادت شایست که خلاق مهربان ذو الجلال به امر فرمودن روزه گرفتن مسلمانان را سعادات و فیوضات عظیمی در پنجاه فیفرسان می بخشد. با دشاه بزرگ دیانت منش عدالت روشن مسلمانان افغانستان همه رجال دولت و اعیان مملکت و تبعه خوش عقیدت و عساکر فدائی الطینت خود را به اطاعت آن امر جلیل پر بیعت حضرت رب العزت رسماً دعوت میکند !\n\nپارسال در پسین قول سراج الاخبار افغانیه که نخستین آغاز انتشار آن بود از مراسم ختم قرآن مجید در ده روزه اول ماه مبارک رمضان تفصیلات عرض نموده بودیم . درین سال فرخنده فال سراج الاخبار افغانیه بهزاران شکر و ثنا بر سلامتی ذات اعلیحضرت پادشاه معظم مقدس خود گفته باز اوراق این نسخه خود که آخر ترین نسخه سال اول عمر این نامه گرامی میباشد به کیفیت آن مراسم پر مکارم تزئین میدهد :\n\nذات دیانت سمات اعلیحضرت پادشاه دلاگاه معظم ما به این دعوت و ضیافت شاهانه که خود شان قائد و عظمت احکام فرضیت روزه را در نظر ملت دیندار احکام شناسی افغان اعلان میفرمایند . این دعوت سنیه ملوکانه بسی فضایل حسنات را در بر دارد . اولاً اطاعت فرمان الهی را بیک ذوق و سرور عظیمی با همه تبعه شاهانه خود استقبال کردن ؛ ثانیاً کلام قدسیت پیام حضرت ملک العلام را در سنت تراویح حضرت خیر الانام علیه افضل الصلوة والسلام بیک جماعت عظیم اهل اسلام در دو شب اول ماه رمضان مغفرت انجام ختم نمودن ثالثاً از طرف ترین الشرف یک با دشاه بزرگی با شوکت و شان اسلامیان برای عموم تبعه صداقت نشان شان یک ضیافت بسیار پر جود و احسانی گستردن . رابعاً با رعایا ، وعساکر ، و اعیان ، و ارکانین عموماً در یک احاطه افطار کردن ، و باز مجتمعاً بجامع مبارک عید گاه رفته بجماعت بسیار عظیمی صلواة سنت تراویح را با تلاوت قرآن عظیم الشان ادا کردن غیر ازین قدسیتهای معنوی یک نکته باریک سیاسی و اجتماعی را نیز شامل است مثلاً سایبان بسیار بزرگی که برای افطار این ماه مبارک","chars":3816,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00323.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/323","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/323","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}