{"book":"adl0616","page":307,"text":"صفحه ۲۲\nنمبر ۲۲\n\nاگر چه در فرضیت روزه که آیا از چه وقت فرض شده اختلاف است، ولی این یک متفق علیه است که بعد از وقوع (تحویل قبله) آیه کریمه بر فرضیت آن شرف نزول فرموده است. از ان قال قدیمی جمال آیت جلیله ما فوق صریحا معلوم میشود که قبل از دین مبین محمدی صلی الله علیه و آله و سلم در دیگر ادیان سالفه نیز روزه فرض بوده است حتی در نزد علما متفق علیه است که در شریعت حضرت ابوالبشر آدم صفی الله علیه السلام نیز روزه فرض بوده است.\n\nحضرت ذات اقدس حکیم مطلق جل جلاله برای قوام انتظام و دوام انجم عالم در هر وقت و هر زمان بنا بر مقتضاے همان وقت و همان عصر متناسب به احتیاجات زنده همان اقوام و همان امم شرایع وضع فرموده است و اینهم از مقتضیات احکام حضرت الهی است که چون نوع بنی بشر برویۀ دور هر آنقدر که ترقی و تکمل کرده اند و رفته رفته کسب صلاح و قوت ورزیده اند، از آنرو یک قسمی از احتیاجات بشریه شان زایل شده بجای آن دیگر بعضی احتیاجات حادث گردیده است که تجدد شرایع نیز از آنسبب بحکمت بالغۀ سبحانیه اقتضا نموده است. این است که از وقت خلقت آدم علیه السلام تا به بعثت پیغمبر ذیشان حضرت محمد آخر زمان صلی الله تعالی علیه وسلم برای طوایف مختلفۀ بشریه از طرف حضرت باریتعالی جل و علی نبی پیمبر های ذیشان و شریعتهای قدسیت نشان فرستاده شده است و به این صورت تا بهنگام سعادت پیام ظهور نور محمد صلی الله علیه وسلم نوع انسان استعداد تام و قابلیت مالاکلام هر نوع معالی و معارف را پیدا کرده، و تعلیمها و تربیه های ابتدائی خود را اکمال نموده مستعد ظهور ان نور با کمال که بظهور آن تا به آنکه بدیگر نوری حاجت نماند گردید. این است که در چنین زمان سعد اقتران آن\n\nدر شهوار نبوت و زینت ساز و اورنگ رسالت فخر رسل خاتم الانبیا علیه افضل التحایا بحث فرموده شده است که شریعت مطهرۀ او اکمل شرایع، و احکام محتویۀ آن برای استحصال هر گونه احتیاجات و سعادتهای ماضی و حال و استقبال نوع بنی بشر کافلاً ضامن است. و چون سببی که مبنای شریعت غرای محمدی صلی الله علیه وسلم بر طبیعت بشریه و فطرت انسانیه بنا یافته از انرو این شریعت مقدسه و این شهراه مستقیمه که به تمسک آن مفتخر و مباهی میباشیم بلاشک و شبهه تا مادام القیامه دایم و باقیست، و بدیگر شریعت هیچ احتیاجی نیست. اما چون دیگر شرایع بر مقتضیات زمان مبنی بود تجدد آن ضروری بوقوع می آمد.\n\nاین است که اساس بنای فرضیت روزه نیز بر طبیعت بشریه گرفته شده است. زیرا اگر انسان سال از دوازده ماه بیک قرار و یک رنگ بخوردن و نوشیدن و مشتهیات جسمانی مشغول شود طبیعت بهیمیه بجوش و خروش آمده در حظوظات و شهوات نفسانیه زیاده تر خواهشات و انهاکات پیدا میکنند، و بر وجود یک قسم کسالت و بطالت عارض شده تأثیر به سمی آن بر قوای ذهنیه نیز اثر کرده قوۀ عقلیه به ادراک معانی و اتصال حقایق راه نمی یابد و به اینصورت انسانیت که در نوعیت اصل گفته میشود از اوج اعلای ملکیت به حضیض سفلای بهیمیت تنزل میکند، چنانچه جناب (سعدی) که از پیشوایان عارفان است میفرماید:\n\nشعر\nتهی از حکمتی به علت آن\nکه پری از طعام تا بینی\n\nبر روشندلانی که بشرف نعمت اسلام و خلوص اعتقاد و ایمان مشرف و مفتخر اند پوشیده نیست که صوم در میان عبادتها سید قوم است. غیر از فواید روحانی که دارد منافع جهانی آن نیز بسیار است.\n\nشاعر عرب میگوید:\nتَنَقَّلْ فَلَذَّاتُ الهَوانِ تَقَلُّلُ\nآیا اینچه لذت و نعمتی است که انسان دوازده ماه یکجا","chars":2881,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00307.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/307","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/307","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}