{"book":"adl0616","page":304,"text":"صفحه ۱۵\nنمبر ۲۱\n\nغزل\nبر کسی که بگوشش کند، اخبار سیاست\nشک نیست که یکرو نه کنند کسب سعادت\nارباب همم محترم اول جهان است\nاز سعی کمالات بیابند همه عزت\nممتاز بشر شو تو بعرفان و کمالات\nاز علم و هنر میشوی شایسته حرمت\nتحصیل معارف بکن ای نور دو دیده\nتا آنکه شوی مرد یک دیده رغبت\nبا کوشش و با سعی بشهراه ترقی\nمی پری و میکوشی و بشوی حایز\nانوار هزاره نما است به دنیا\nساعی شود هر دم بگشا چشم بصیرت\nبا علم و هنر سعی چو شد منظم و همدم\nبی شبهه ز اقران ببری گوی سبقت\nاز علم و ادب گشت توان صاحب عرفان\nو زکسب هنر یافت توان پایه رفعت\nکه نظم و گهی نثر و گهی خوب و گهی بد\n(محمود) همیگوید و قصدش شده خدمت\n\nیک سبده نماند ! سلطان عشق، با همه شوکت و عظمت خود بر ملک دل صفوت نزال مستولی گردید، آن افسرده گی آن انجماد آن بیخبری نماند. دل از همه چیز خالی با همه کائنات پر گردید ! بله، عشق کائنات است، عشق حیات است، عشق بهار است ! عشق با دل کار دارد : دل با دل راه دارد : دل نشیمنگاه انوار احدیت است، دل اسرار گاه تجلیات حقیقت است، دل آینه مقابل عشقست، هر چیزیکه در ان انعکاس نماید عیناً جهان انعکاس را بمقابل خود عکس میدهد. آفتاب بر آینه میتابد جهان انعکاس بیک شعاع شدید تر ازان چشم را میدرخشاند. این انعکاسات تنها همین شعر بیدل همه دل را نتیجه می بخشد :\n\nدل بمن داده تا در و نگرم\nمن هم آئینه در کفش دادم\n\nفقط\n\nنوره گفت :\n— اگر در را باز میکنید بکنید ! و گرنه بنام قانون بزور باز خواهیم کرد.\nباز صدای صاحب خانه موسیو و مینیوشنیه شد که میگفت :\n— از برای خدا ! بزور دروازه را نشکنید بمن زبان میرسد من دیگر یک کلیدی دارم باز میکنیم.\nغونتران — ( از درون ) به این نیارم شرف و اصالتی که من دارم در بندیخانه نخواهم درامد.\n\nبعد ازین سخن یک روشنی بسیار خفیفی در داخل اوقات پیدا شد که بواسطه آن روشنی شور مثال تلو تلو کنان دیده توانست که شوهرش بپا ایستاده و دهن یک تفنگچه را بشقیقه خود گرفته است. اما دیدن جهان، و برخواستن صدای ( دُروم!) یک خیانچه بهان بود ! ... در عقب صدا دود کثیفی خانه را استیلا کرده، و افتادن یک جسمی بر روی تخته اوتاق خانه بمثل زره در آورد ! ... به افتادن جسم مذکور صدا و آنگاه فغان یک زنی نیز شنیده شد ! ...\n( و باقی دارد )","chars":1906,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00304.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/304","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/304","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}