{"book":"adl0616","page":29,"text":"نمبر ۲\n\nعلم ثروتِ مِلَك\nمترجمش محمود طرزی\nمقدمه\nبعد ادای ما وجب علينا\n\nبسیاری از علمها و فنهای نو براهه عجایب و غرایبی درین عصر های نو ظهور آمده که چون عنوان نام ونشان انرا خوانندگان گرام ما به بینیند بحیرت رفته منتظر میشوند که آیا این چه علم است و از چه بحث خواهد راند ؟ از انمجمله یکی این علم ( علم ثروت ملل ) است که بمدد رب تعالى جريدة مباركة ( سراج الاخبار ) در هر نسخه خود یک مقداری از مسایل انرا در نظر مطالعه خوانندگان گرام خود عرض میکند. معنی ( علم ) چیزیست معلوم. ( ثروت ملل ) تو انگری و و بد به و سامان و مالداری ملت ها را گویند. پس علم ثروت علم تو انگر یست که خوبی تو انگری و مالداری چیزی نیست که انسان عاقل فقر و تنگدستی را بران ترجیح داده بتواند.\nاولا این را عرض کنیم که هر علم یک موضوعی دارد که دایره جهان موضوع خود یعنی چیزی که بنای آن بران بنیاد یا با شد بحث و بیان میراند. مثلاً موضوع علوم ادبیه یعنی صرف و نحو و بدیع و بیان و لغت همین است که تحریر و تقریر زبان نوع بشر را اصلاح یافته و درست بگوید و درست بخواند و درست بنویسد. موضوع و مقصد ( علم ثروت ملل ) این است که احوال خصوصیه ظاهری و باطنی جمعیت نوع بشری را تحقیق و تدقیق کرده برای اصلاح احوال و سعادت و رفاهیت حال و استقبال بنی بشر هدایت و رهبری نماید که اساس و بنیاد حاصل شدن این مقصد نیز بر سعی و کوشش و جد و جهد و تزیین و عرق جبین موضوع و مبنی بیا نشته میباشد. پس بشنوید که علم ثروت چه میگوید؟ و برای سعادت در نهایت حال و استقبال بنی بشر چه گونه قواعد و قوانین رهبری مینماید !\n\nصفحه ۸\n\n( میرا بو ) که یکی از خطیبان بسیار مشهور فرانسه بود بد چهره و کریه المنظر یک شخصی بود. یک روزی بر او دعوی کردند که یک دختر جوان را بازی داده و به ناموسش خلل رسانیده و به این سبب بحکم عدالت آوردندش.\nحاکم — آیا این دعوائیکه بر شما شده بچه دلیل از خود رو کرده میتوانید ؟\n— بدلیل نا بینا بودن دختر !\nحاکم — این چگونه دلیل است ؟\nمیرا بو — انصاف بفرمائید ! آیا این شکل و شمایل کدام بینا را بازی داده خواهد توانست ؟ حالا آنکه دختر بیناست.\n\n---oOo---\n\nکارد ( پالمرستون ) مشهور یک روز بزرا به چی خود را برای رفتن بده و آوردن قیماق امر نمود. این تکلیف بغایت نفس عزابه چی گران آمده گفت :\n— این امر که فرمودید کار و وظیفه خدمتگذاران مطبخ است صاحب !\n— خوب ! کار و وظیفه شما چیست ؟\n— وظیفه من اسپ های عرابه را بیمار کردن و آنها را بقرا با بستن و عرابه را راندن است.\n— بسیار خوب ! چون چنین است همین دم اسپ ها را بورا به به بند و یکی از خدمت کاران مطبخ را در ان سور کرده برای آوردن قیماق به ره ببر بله زود وظیفه است را اجرا کن !\n\n---oOo---\n\nنا پولیون بونا پارست در وقتیکه جنرال بود در اثنای یک مجلس مهمانی یکی از زنان معتبری که در ان مجلس بود جنرال را خطاب نموده گفت :\n— آیا بین قدر شان و شرفی که از این قدر مظفریتها حاصل کرده اید بس نیست که هنوز هم در پی شرف و شان میدویدید؟\nبونا پارست — آیا این بر حسن و لطافت نظر آیا که دست تلطف بشما احسان نموده کم نبود که باز هم خرس بار دلا رای خودتان سرخی و سفیده مییابید ؟\n( از بی حرفت محمد طرزی )\n\n( از بی حرفت","chars":2697,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00029.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/29","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/29","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}