{"book":"adl0616","page":278,"text":"صفحه ۵\n\nنظامی و تاسیس فرمودن مکتب فنون حربیه سراجیه را برای بسر رسانیدن افسران نظامی بیک لسان مرحمت بیان حسیات پرورانه بیان فرمودند . در آخر نطق همایون این را نیز علاوه فرموده بودند که اول بار شما را که اکابر و خاندان و اعیان مملکت شمرده میشوید امر و تشویق میکنم که اولاده های خود تان را در مکتب داخل کنید تا اولاد های شمایان بشرف وظیفه خدمت دولت و سائر رفعت و عزت سرفراز شوند و اگر شما اولاد های خود را برضا و رغبت داخل مکتب نسازید مجبور خواهیم شد که اولاده دیگر اصناف رعایای صادق خدمت ما نه خود را بمکتب داخل سازم . و بعد از آنکه اولاد های آنها برتبه های عالی عسکری سرافراز شوند و از اولاد های شما بقوت علم و فن برتری گیرند حق شکایت و گله را نداشته خواهید بود .)\n\nوالحاصل در انوقت تقریباً بقدر صد و پنجاه نفر شاگردان از اولاد های اکابر و اعیان که شهزادگان عظام نیز در ان داخل بودند در ان مکتب فیض کسب داخل شدند . اداره مکتب در یک مقیاس واقعی بدست مدیر کتب جناب کرنیل محمودی می خان داده شد و مدت یکسال گذشت . عدد شاگردان مکتب روز بروز در ترقی دیده شد بعضی مسموعات ناگواری نیز در باره اداره مسموع عالی شهزاده معظم گردید . ازانرو بعضی اصلاحات مهم مکتب موصوف صرف همت عالی خود شانرا بیدریغ فرمودند .\n\nاولا یک نظامنامه برای اداره امور مکتب تنظیم و ترتیب فرمودند بعد از استیذان از حضور میمنت موفور اعلیحضرت شاهانه و مزین شدن بدستخط همایونی نظامنامه مذکور دستور العمل اتخاذ شده نسخه های مطبوعه آن را بر شاگردان و هیئت اداره تقسیم و توزیع نمودند . و جناب برگد . غلام جیلانی خان را که ماموریت برگدی خند کوتوالی عساکر شاهانه میباشند با باقی بودن وظیفه ماموریت موجوده شان علاوه به ( منشی ) مکتب فنون حربیه سراجیه مفتش مقرر فرمودند و غیر ازینها توجه تام نظارت پناهی عالی شانرا مصروف صلاح و ترقی مکتب فرموده همه ناگواریها و سوء اداره کارا عیناً قسماً بر طرف مینمایند .\nو از درگاه خلاق عالمیان نیاز میکنیم که با این\n\nترقی پیدا بیاد است و معلم محجوب القلوب ما این مکتب فیوضه کسب که بنا بر یک مقصد مقدسی تاسیس و بنیاد یافته روز بروز به ترقی و نتیجه های بسیار مهمه افسر پروری موفق و کامیاب آید ، و نیز بهمت عالی ناظر معالی مآثر ذات عالی حضرت شهزاده جوان بخت معظم خود ما ترا تبریک میگوئیم و دوام توجهات شانرا برین عمل خیر شانرا رجا داریم .\n\nحالا درینجا تنها صورت خطابه عالی نظارت پناهی شانرا که بر شاگردان مکتب خطاب فرموده اند و یک نسخه مطبوعه آن از ( مطبعه عنایت ) با رسیده بود عیناً درج صفحه افتخار نموده بر دعای یاد شاهی ختم مقال مینمائیم .\n\nخطابه ذات ما نظارت پناه بمکتب فنون حربیه سراجیه بر شاگردان !\n\nاگر چه منهم یکی از هم صنفان مکتبی شما برادران خود میباشم ولی چون حسب الوظیفه امیر و ناظر شما هستم لازم است که شما را آگاه سازم و بدانانم که درینوقت برای مکتب شما یک نظامنامه ساخته شده و یک شخص صادق و لایقی برای با خبری مکتب مقرر فرموده شده است تا بعضی ناگواریها ئیکه درین کتب مقدس بوقوع می آمد بر طرف شود . و اداره کتب شما بیک نظام و انتظام تمامی بزیور لایقه خود دوران نمایش گردان !\n\nبه این بدانند که اشرف ترین چیزها ( علم ) است . جای علمی و سرچشمه علم ، مکتب است . پس به بینید که شما در چنان یک چیز شریف و در چگونه مقام شریف بچه گونه یک عمل شریف مشغول و مقیم میباشید ! علی الخصوص که بران علم مشرف و شان صنف جلیل عسکر می نیز علاوه شود . صنف جلیل عسکری نگهبان ناموس و شرف دین و ملت و وطن است .\n\nشاگردان !\n\nبادشاه حقایق آگاه منظر قبله گاه ترقیخواه و کرم گستر ما این مکتب و جمع آمدن شما را در ان محض بقصد بسر رسیدن افسران جنگی نظامی که اردو های دولت همتونه منقد سه تان به آن احتیاج کلی دارد تاسیس تشکیل فرموده اند . سعی کنید زحمت بکشید . در راه تحصیل علوم و فنون عسکریه ، و آموختن تعلیم و قواعد حربیه سعیها کنید . زحمتها و مشقتها را بر خود گوارا سازید به افسران و معلمان خود اطاعت و محبت ورزید تا از نتیجه سعیهای شما بادشاه تان ، وطن تان ، ملت تان","chars":3434,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00278.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/278","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/278","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}