{"book":"adl0616","page":273,"text":"صفحة ۱۵\n\nناموران جهان\nما بعد از نمبر ۱۸\n\nآسپاسیا — یک زنیست از زنان یونان قدیم که بحسن عقل مشهوره بود، در شهر (میلت) تولد یافته، بعد از ان به (آتینه) رفته به تدریس علم بلاغت مشغول گردیده، خانه اش در آتینه مجمع و محفل علما و حکما و شعرا بود. در اجتماعها ئیکه در آنجا می شد عالی ترین مسئله های حکمت و ادبیات و سیاسیات در میدان مذاکره و مناظره گذاشته می شد. از حکمای مشهوره یونان (سقراط) و (پریقلِیس) و (آل کیبیاد) همیشه از مداومین حکمت خانه اسپاسیا بودند. نهایت الامر (پریقلِیس) که در آنوقت رییس جمهور هم بود، به جادۀ حسن و جمال، و تأثیر علم وکمال (آسپاسیا) تاب آور و مقاومت نشده و زن خود را طلاق کرده با اسپاسیا ازدواج نمود. حکم و نفوذ اسپاسیا بر (پریقلِیس) با به درجه رسیده بود که همه امور اداره حکومت جمهوری به امر و نهی آسپاسیا منحصر مانده بود. حتی محاربه های بسیار خونریزانه (سیام) و (مقاره) و (موره) را اسپاسیا بر انگیخته است. بعد از ان دشمنان اسپاسیا یک سخن حکمتی او را بهانه گرفته به بیدینی او را متهم ساختند. و در محکمه اش کشیدند. شوهرش (پریقلِیس) برای رهائی دادن اسپاسیا خیلی کوشش ورزید حتی خطبه اش در (آریوپاغ) برای جلب مرحمت حاکمها ئے محل اشک بسیار می ریخته است. بعد از وفات (پریقلِیس) آسپاسیا با (لیستقل) نام یک نوجوانی که اصل و نسلش معلوم نبود ازدواج کرد. ولی بعلم و سیاستی که داشت این شوهر خود را بمسند عالی جمهوریت بالا برآورده است. آسپاسیا نه یگانه علم و معارف و علی الخصوص صنایع غریب بود، حتی در آتلیه سبب یگانه ترقی صنایع نفیسه آسپاسیا گردیده است. برادر (اردشیر) پادشاه ایران که (کیروس) نام داشت چون شهرت بسیار و رخشنده آسپاسیا را شنیده بود معشوقه خود را که (میراتو) نام داشت بنام اسپاسیا ملقب نموده بود. بعد از وفات برادرش کیروس میراتو را اردشیر دوست میداشته بوده است. [ باقی در نمبرهای آینده می آید ]\n\nنمبر ۱۹\n\nعلم تملك\nما بعد از نمبر ۱۸\n\nانسانی که سعی و عمل را شعار خود داشته و نه بخود و نه بجای هیچ فایده نمیرساند. اما این را هم باید دانست که انسان تنها بکار و کوشش یک سر واحد خود بتدارک کردن چیزهای لازمی که به رفع احتیاج زندگانی او بکار است کامیاب نمی آید. چرا که اجرا کردن صنعتها بسیار عادتی نیز بسیار آله ها و واسطها متوقف است. آدمهای بسیار وحشی نیز برای سد رمق زندگانی خود نخوردن دیگر حیوانات مجبور است که برای بدست آوردن آنحیوانات لا اقل به تیر و کمان و کمند، و دام محتاج میشوند و برای ساختن آنها بعضی آلات و ادوات مجبور میگردند که آن آلات و ادوات را تنها کوشش و عمل یک آدم مهیا سازنده نمیتواند. و ازین سبب انسانرا (مدنی بالطبع) یعنی جمعیت زیست کننده گفته اند.\n\nبهر انقدر که مدنیت پیش میرود علمها و معرفتها نیز بیشتر میرود و بهمان نسبت احتیاجات بشریه نیز افزونی گرفته (قوه استحصالیه) شان نیز بیشتر میشود. و ازین سبب از یکطرف زمینها و جنگلها، و انواع معدنها، و نباتات و حیوانات را ضبط و تصرف میکنند، و مانند بخار و الکتریک قوای طبیعیه را در خدمت خود استعمال نموده بسی چیزها را که برای استحصال ثروت شود بکار می آورند، و از دیگر طرف باز همان ثروت را سر از نو بر صنعت با صرف کرده جنسها و قیمتهای اشیائی را که مایه پیدا کردن ثروت شود افزونی میدهند.\n\nبنابرین، وسایط استحصالیة ثروت یعنی واسطها که ثروت به آن پیدا میشود بر سه قسم تقسیم میشود:\n[ ما بعدش در نمبرهای آینده می آید ]\n\nهمه مقاله نائیکه دستخط ندارد از طرف سر محرری تحریر یافته\nمدیر و سر محرر سراج الاخبار افغانیه\n\nبسعی و اهتمام الحاج عبد الخالق پسر میرزا افغان مقیم چهارچته دار السلطنه کابل\nبقلم میرزا محمد جعفر قندهاری","chars":3098,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00273.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/273","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/273","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}