{"book":"adl0616","page":182,"text":"صفحه\nنمبر ۱۴\n\nبزرگ ( تیپوگرافی ) یعنی چاپ حروفات سربی که آنهم به بخار حرکت میکند، و یک مدرسه محل زنگوگرافی که تمام و نقشه ها و نوشته ها را بر جس عکس و چاپ کرده قالبهای آنها میسازد، و یک مدرسه خطاطی و حکاکی که هر گونه خطوط و بر رقیم حکاکی در ان تعلیم میشود و در ماشین خانه دار استلطفه کابل موجود است که بنگال فعالیت در کار میباشند . و بغیر ازین یک مدرسه مستقل است می که هر نوع تصاویر روغنی و آبی در ان تعلیم میشود نیز در خارج ماشین خانه موجود است که هر یکی از اینها از آثار مهمته صنایع نقیب علی میباشند .\n\nجناب شهزاده جوان بخت معظم ما که همه حرکات و همه روح و حواسین نجیبانه شان را در امر اسباب رضای اعلیحضرت همایونی که سعادت های دنیا و آخرت صرف و صر بوده اند هر گاه در باب اینچنین مؤسسات علیه دقیقه نیز پیروی مراسم سنت قبله گاه مقام معظم شان علیت پادشاه بزرگ ارحم و اشفق ما را نموده باشند هیچ این خواسته عالیه ( مطبعه عنایت ) نخستین اثر خود را که ۱ افغانستان ، نام جغرافیا یی مختصر منظوم است ضمن طبع و حروفات آن بکمال کامیابی در معرض انتشار جلوه گر ساخت و نسخه های مطبوع امر ابطور خلایق و استحضار توزیع و تقسیم فرمود (افغانستان) نام رساله منظومه اگر چه نظر بمواقف عاجز آن خیلی کوچک و مختصر ولی نسبت بموضوع دهنای آن که عبارت از تعریف وطن مقدس ما و تمجید ذات اعلیحضرت صاحب حقیقی آن وطن است خیلی عالی و بزرگ یک اثری مشمرده میشود، و ذاتاً مقصد عالی جناب شهزاده معظم ما از طبع و نشر و تدوین این رساله بهین بود که نخستین بار در بین مطبعه خصوصی همین در افغانستان بنیاد یافته بر نخستینی که طبع شود بخود افغانستان و مالک مقدس ان عاید باشد، و چنانچه مرتب و ماشین کار مولف از خود افغانستان است. بر نخستینی که طبع شود نیز خود (افغانستان ) باشد.\n\nما از صمیم دل این نسبت عالی شانرا تبریک و ثنا میگویم و دوام انتشار آثار قیمت دار انرا از دل و جان آرزو میکنیم. و دعا خالی از ریا می افزونی عمر د اقبال و ترقی شوکت و اجلال اعلیحضرت بادشاه مقدس همایون قابل خود ما نرا در دو جهان عبودیت میبازیم تا بسایه معارف پیرایه همایونی شان ملک و ملت افغانستان باساس ترقیات مادی و معنوی نایل و سزاوار گردو آمین .\n\nهوای کابل\nهوای شهر عزیز ما درین دو هفته تبدلات بو قلمو نے نشان داد، اولا چند روز یک بهاره صاف و لطیفی دوام نمود. بعضی درختان بید اولا سرخی، و بعد از ان یک سبز پسته رنگی کسب نمودند، قوه نامیه از تابش مهر آفتاب جهانتاب خاطر جمعی حاصل کرده تا میخواست که در نشو و نمای بنات شیر خواره نبات یک کوششی بعمل آرد بآن سحر انگیزی جادوی زمستان با همه شعبده بازی های نیرنگ آمیز خود چنان یک شدت و حدت قهرمانانه ظهور نمود که مردمانرا به عنف و اکراه کشیدن مجبور نمود .\n\nاز شب یکشنبه ۱۱ ربیع الثانی و حمل باران بسیار شدید با دانه دانه برف باریدن گرفته، در روز یکشنبه بکمال شدت دوام در تیره بوقت شام روز مذکور بقدر نیم ساعت یک بسیار دهشتناکی که هر دانه آن بلا مبالغه بقدر یک نالیکه می آمد باریدن گرفت. زمین، خانه ها، بامها، از کثرت بارش مانند خمیر آب گینی گردید. اهالی را دهشت استیلا نمود، بانگهای حیوانات شریفه برفع بارگاه الهی گردید. کوهها، دامانها، تپه ها باز جامه خاکی طبیعی خود را بیک لباس ابلق تبدیل دادند. بعضی نونهالان که از وقوعات دنیا بی ثبات و صر صر پیشه حوادثات بیخبر بودند و به عواطف مهر پروری آفتاب جهانتاب مست باده غرور شده شکوفه های شادابی نو بظهور آورده بودند ازین قهر و غضب سپاه بهشت اکتاف شتابزده خود لرزیدند، و پژمرده گشته در عقده های خود در خزیدند. ولی اینحال بسیار دوام ننمود بعد از دو روز باز شمس جهانتاب به شعشعه پاشی حیات بخشی خود جهانرا از نسیم مراحم و الطاف مکارم سلطان نو بهار بشارت لطف و مرحمت رسانید و به مشتاقان تداوم میمنت لزوم آن خسرو ربیعی نوید و سرود زنده گی بخشید .\n\nپیغام تلفون\nربیع الثانی ۱۳۳۱\n\nاز حضور اعلیحضرت سراج الملة والدین عالیجا .\nمحمد عزیز خان پسر سردار محمد یوسف خان مصاحب خاص حضور اعلیحضرت والا که در سلطنه منصب نیابت اشیک اقاسی ملکی برای چند وقت و بعد از آن بمنصب نیابت اشیک آقاسی نظامی مدت هفت سال مقرر بود\nاز مرآت","chars":3528,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00182.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/182","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/182","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}