{"book":"adl0616","page":1762,"text":"سال پنجم صحيفه ٥ شماره ٢٣ - ٢٤\n\nاز لحاظ دینی از رحمت خدا مراد است بعثت انبیا و انزال کتب برای فلاح نوع بشر بدون تفاوت قبائل و اقوام - و از رحیمیت او لطف فرمودن بر حال کسانیکه هدایت را قبول کردند و محاسن اخلاق ذوات خویش را منور و مزین نموده در تحصیل فضائل گوی سبقت ربودند - ذکر رحمت نامه و شفقت خاصه باری تعالی هنگام آغاز کردن هر کار بزرگ و خورد حسب منطوق حدیث شریف « کل امر ذی بال لم یبدأ بسم الله فهو ابتر » ( هر کار ذی شان که به بسم الله الرحمن الرحیم آغاز کرده نشود از خیر و خوبی عاری میباشد ) تلقین این اصل عظیم است که بدون مرحمت باهمی های جمعیت انسانی و ترقی تمدن و تقدم معارف و مصالح صورت نبندد - در خیر القرون اسلامی همین حسیات رحمت و رأفت بود که وحشیان صحرا گرد جزیرة العرب را دارای بهترین حصه های دنیا ساخته مشعل بردار تمدن حقیقی کرده بود - و درین عصر ترقیات هوش رباهم در بلاد غربیه از یورپ و امریکا همین حس مرحمت و شفقت انسانی است که همه افراد ملت را بزیور علم و هنر آراسته ترقیٔ تمدن را باوج رفعت رسانده است از جمله مظاهر رحمت انسانی در بلاد غربیه اجرای قوانین صحت در همه طبقات ملت است یعنی بنای راهها و خانها و شهرها و باغها و صفائی آنها حسب قانون صحت - و بنای شفاخانها برای خواص و عوام - و همچنین بنای کتب خانها در شهرها و قریه ها برای تربیت دادن کتابهای تاریخی و اخلاقی\n\nاز منظره های عید سعید\nانتظار تشریف سعادت ردیف ذات شوکت سمات اعلیحضرت همایونی در صحن جامع فیوضات لامع عید گاه.\n\nو غيرها بعوام - و بنای خانها برای پیران و یتیمان و بیوگان و کوران و معذورین هر قسم - و اداره آنها بنوعیکه گدا گری از ملت کم شده و بنای مدارس فنیه و صناعیه برای تعلیم اولاد فقرا و مساکین - خصوصاً حسن اداره زندانها که حقیقتاً محیر عقول است - اولا مجرمین و محبوسین را در عرابهای بسته از جائی بجائی میبرند تا حیای فطری از بندیان زائل نشود ثانیاً قاتلین و مرتکبین جنایات کبیره را از مجرمین جرمهای صغیره جدا جدا و علی تفاوت درجات جنایات در زندانهای علیحده می نهند - و ثالثاً انتظام خورد و نوش و صحت بندیان را زیر تفتیش نظامی و ارباب مطبوعات و بزرگان قوم و عوام خلائق دائماً در حالت خوب دارند - و رابعاً واعظان دینی و کتابهای محاسن اخلاق و رسائل علمی و روزنامها به بندیان میدهند تا ایشان از صحبت نيك و احوال مساعد از کرده خود پشیمان شده قلب خود را تبدیل نمایند - و هنگام اختتام میعاد حبس گوئیا از مادر نوزاده در جمعیت انسانی بال در آیند - برای نوجوانان خطا کار که مرتکب اضاعت زر و تنگها و غیره هنگام ضعف یا عمری شده باشند اصلاح خانها دارند آنجا چیزی قبیح که منافی شرف می باشد . برای درستی اخلاق چنین نو عمر بندیان مساعی شدیده بعمل می آرند - و خبر اصلاح ایشان هر دم","chars":2353,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01762.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1762","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1762","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}