{"book":"adl0616","page":1760,"text":"سال پنجم صفحه ٣ شمارۀ ٢٣ - ٢٤\n\nموزیکه عسکری که سلامی بزرگ شاهانه را نواخت، ورود مسعود همایونی را بر همه کان اعلان و اخبار نمود ذات اعلیحضرت بادشاه معظم محبوب القلوب مقدس ما از دروازۀ سمت غربی با کمال شوکت و احتشام معیت شهزادگان عظام داخل والان سلامخانه عام گردیده عموم حضار برای ادای سلام صف بسته عزت و احترام گشتند ذات اعلیحضرت جاودانی بعد از انکه در مقابل میز مخصوص نانخوری شاهانه شان تمام عز و شکوه جلوس فرمودند همکس انرا به نشستن و صرف طعام امر و اجازت داده يك آن خوردن عمومی مشغولیت حاصل شد و هر میز انواع میوه های تازه واطعمه لذیذه حاضر کردیده بود بعد از انقضای يك ساعت که در اثنای طعام و جای نوشی ضرور نمود ، به آوردن دستمال های شیرنی ابتدا ورزیده شد ، تا به نصف ساعت دیگر هم تقسیم و توزیع شیریی دوام ورزید ، واخيراً بساعت ۱۰ چون طبعاً بك فراغت و فرصت عمومی دست داده بود ذات اعلیحضرت هما بونی همه كان را رخصت عودت عطا فرموده پس از انکه موزیکه در خارج سلامخانه با کمال هیئت سلامی آخری بادشاهی را نواخت هر کس بسمت عزیمت خود متوجه گشته بدین طریق مراسم در بار فرحت بار سلامخانه عالم با تمام ترتیب و انتظام انجام و اختتام یافت، در شب دوم جمیع ارباب مناصب ملکی و عسکری و علمای عظام، و خوانین ذی احترام بالباسهای مخصوص درباری شان به همین وسعت پیرامن قصر معالی حصر استور دعوت شده بودند، وضیعت موقع خیلی زیبا و هوش ربا يك منظره را تشکیل داده بود هر طرف با چراغاتها و زینهای بسیار مکلفی تنویر و تزیین یافته بود. همه شب بعد از فراغ طعام افطار تا به وقت سحری موزیکه ها نغمه های بسیار لطیف دلنواز و و سرود های ذوق آور نشاط اندازی می سرا شیدند بعد از طعام سحری و توپ صبح جميع حاضرین را از طرف قرین الشرف همایونی رخصت عودت ، و اجازه عزیمت عطا و مرحمت گردیده پس از انکه سلام آخری ذات ملوکانه از طرف عموم بجا آورده شد هر کس بسمت مقصود خود عازم و متوجه گشته بدین طریق با کمال فرحت و سرور ، ولذت و حبور مراسم مجلس لیلهٔ مبارکهٔ دوم جشن که رسماً در صحن صفا پیرامن قصر سعادت حصر استور ترتیب و انعقاد یافته بود باتمام و انجام پذیرفت .\n§\n( آذین و شهر آئین )\nبرای شبهای پنجشنبه و جمعه بعموم دکاندارهای همه بازارهای شهر عزیز مینو بهر ما از طرف دایره بلدیه خبر يك آذین و تزیین عمومی بازار ها تبلیغ کردیده بود که بنابران از ابتدای روز چهار شنبه هر کس بآراستن و زینت دادن دکان خود بکمال جدیت اشتغال ورزیده تا بوقت عصر روز مذکور همه بازارهای دارالسلطنه با طنطنهٔ کابل را يك مسرت و تازگی ، ويك نشاط و فرخندگی فوق العادة احاطه و استیلا نموده عوام الناس جوق جوق دیده میشدند که در مقابل هر دکان برای تماشای قطعه های تصاویریکه از جبههٔ دکان آویخته شده بودند ایستاده در تصورات زینت و رونق آن سراسر محو و مستغرق بودند . در شب اول ذات ملکوتی صفات اعلیحضرت بادشاه ترقیخواه رعیت پرور و پدر خیر خواه عاطفت گستر ملت با عموم شهزادگان عظام که بهمرکاب همایونی شاهانه شان معیت داشتند بسواریٔ موتر همه بازارها را سیر و تماشا فرموده و هر دکانداری که دکان خود را نسبتاً به تکلفات و تزیینات زیادی آراسته\n\nبود موجب تقدیر و تحسین و الثناء و الطاف همایونی میگردید . در بدو ورود ذات اعلیحضرت پادشاهی و عموم شهزادگان گرامی بعضی دکانهای بسیار بزینت و انتظام بازار ارک را بقدوم میمنت لزوم خودشان ، مشرف ساخته ، و یکان یکان اسبابهای جدید و نفیسی را عمداً قیمت های بسیار بلندی خریداری فرموده و ازین اخذ و عطای شاهانه يك سود و منفعت کلی بصاحبان مال راجع و عاید گشته بدینصورت قلوب عموم اهالی را باین وضع مرغوب و لطف و مرحمت عمیم شاهانه شان بخود پروانه وار گرویده و مجلوب ساختند . بعد از ساعت ۳ صبح روز جمعه جمیع مراسم برمکاره جشن مقدس اتفاق یافت با همه آزادی و فرحت و نشاط و مسرت بپایان رسید فقط .\n( کیفیت ختم شریف در تراویح )\nبر کنار غربی کول با صفای خوش آب و هوا خیمه ها و سرا پرده های بسیار مزین و اعلا برای ذات اعلیحضرت همایون اقدس والا ، وبقی شهزادگان ، واکابر و اعیان سلطنت بکمال اعتنا و دقت برپا کردیده بود . عموم اهل مناصب ملکی و عسکری و علمای عظام ، و خوانین ذی احترام ، بالباسهای مخصوص شبانه خودشان بايك جمعیت بزرگ رعایای صادقه شاهانه که مخصوصاً بتوسط تگنای خبری ایشیک آقاسی صاحب ملکی دعوت و اخبار گردیده بودند یومیه از تاریخ ۱۰ رمضان سعادت فیضان بساعت ٦ و نیم عصر حاضر صحن و سمت پیرامن گردیده ، و از انجا هر کس بطوع و رغبت خود یکتار در اوت بارکول لطیف خوشگوار آمده محصول کشتی سواری را که خیلی ارزان و منفعت آنهم از طرف قرین الشرف اعلیحضرت پدر غمگسار ملت راجع به یتیم خانه است ، ادا کرده به غرض تفریح و تنزه جوق ، جوق در کشتیها و قایقها برای سیر و تماشای عالم آب که عیناً نمونه يك سیاحت بحری را نشان میداد سوار میشدند ، چنانچه تا به ساعت ۷ کشتی سواری دوام میورزید ، بعد عموم نفری مدعوین در صحن صفامن برای ادای نماز در نماز گاه مخصوصی که متصل صحن تهیه و اقامه کردیده بود فراهم گشته منتظر رسیدن وقت نماز و شنیدن توپ افطار می نشستند . درین اثنار جمیع حاضرین يك شیرنی مختصری که تنها افطار را کفایت کند نیز تقسیم می شد . چون بعد مرور دقیقه چند از ساعت ۷ توپ افطار با عالم عالم فرحت و مسرت بایک آواز دلنوازی طنین انداز میکردید هر کس روزه خود را باز کرده به ادای نماز تهیه و آغاز مینماد . بعد از فراغ نماز و دعا عموم نفری بدو مجلس بزرگ منقسم میگشت چنانچه اول آن عبارت از مجلس خصوصی حضور همایونی بود . که در ان ارباب مناسب ملکی و عسکری و علما و خوانین دربار اشتراک داشتند ، و بالای چوکیهای اعلا و میزهای زیبا در صحن حین با صفا صورت و تشکیل یافته بود . و مجلس دوم مقدار مسافتی دور تر از مجلس اول مجلسی بود که به نفری رعایا تخصیص داشت و با قالینها و فرشهای بسیار نرم و رنگینی تا يك مسافه درازی تفرش و تزیین شده بود ساعت ۷ به آوردن وصف دادن میزها ، و گستردن خوانهای بسیار بزرگ پهنا که بر هر کدام آنها انواع طعامها و میوها بکمال اعتنا چیده شده بودند ابتدا میشد ، و ناهنگامیکه از ادای نماز يك فراغت عمومی دست میداد ظروف طعام با تمام ترتیب و انتظام در هر دو مجلس آماده و مهیا میگشت ، چنانچه پس از فریضهٔ صلوة هر کس","chars":5257,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01760.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1760","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1760","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}