{"book":"adl0616","page":1749,"text":"صحیفه ۱۲ سال نجم شماره ۲۲\n\nو اهمیت آثار عتیقه کی شان دیگر هیچ اهمیت و اعتباری باقی نگذاشتن. و قرآن و احکام آنرا سراسر از روی دنیا برداشتن و غیره و غیره چیزهایی نیست که بر کسی پوشیده مانده باشد. غیر ازینها چون بطرز تقریر و تحریر اخبار های انگلیزی دقت شود، باز هم علناً ظاهر و هویدا میکردند که محرك وفتنه بر انگیزنده این عصیان کیست و چیست؟ از حالا لقب (هرهاینس) را دادن، شریف اعظم گفتن، مسلمانانرا بوعده های رفع شدن مشکلات حجاج و آسانیهای شان پر سرور و شادمانی برانگیختن از چیز هایی نیست که مسئله را آفتابی نسازد. لهذا (سراج الاخبار افغانيه) كه يك جريدة مدافع دين مبين اسلامی خود را شمرده به آن فخر میکنند، بکمال نفرت و شدت این عمل قبیح عصیان نمودن شریف ناشریف مکارا نفرین و تقبیح میکنند. و او را عاصی و خاین، خاطی و غابن بدولت متبوعه و دین مقدسه اش میشمارند. اگر این عصیان و اعلان آزادی خود را در يك وقت دیگری میکرد هر چه که بود بود. اما در چنین وقت و در چنین زمان این عصیان از چنان گنا هانی نیست که عفو شدنی باشد. باب اجتهاد چون مقفول و مسدود است، البته کسی جرأت بر چیزی گفتگویی نخواهد توانست که (فریضه حج) را که در زیر حمایت بیرق انگلیزی باشد چه حکم است و به این سبب حاجیهای که تعصب خشک دارند در نی برق مبرق انكليز منکلیز ندیده و چشمهای خود را پوشیده و سر خود را پایان انداخته حجک خود را کرده و اپس خواهند آمد. اما یکانی که تعصب دینی شان یک قدری تر باشد، اولا بر چنین حج جرأت نخواهند کرد، و اگر بکنند هم بعوض رحم شیاطین میباید که بر روی همدیگر خودشان نفرین بیارانند، زیرا همین مسلمانان این عصر و زمانیست که خانهٔ خدا و مرقد رسول خدارا که از هزار سال به اینطرف گذشته کان شان در زیر بیرق اسلامی محافظه کردند این تا خلفها یعنی مسلمانان روی زمین این زمان پامال قدمهای نجس کفارش خواهند ساخت ! لاسمح الله ولا قدر الله\n\nنتیجه این عصیان چه خواهد شد؟ این خواهد شد که دولت علیه عثمانیه بسببی که حیات معنوی و روحانی خود را بوجود مکه و مدینه قایم می بیند تا بدرجه که ممکن باشد از ان اراضی مقدسه دست بردار نخواهد شد، ولابد از راه شام يك اردوی مکملی سوق خواهد نمود. حال اگر نکنند، بالاخره بهمه حال خواهد نمود. اینهم معلوم است که شریف مکه نه توپی دارد و نه چه خانه لابد و ضرور است که برشانهٔ کدام توپ والای جبه خانه دار بالا شده این بلند پروازی را خیال کرده است. پس وقتيكه جنك متبوع و باغی در گرفت هماندم حامی و محرک باغی با همه بی بود کی بمیدان میبراید که در انوقت عموم مسلمانها بحساب گرفتن از ان حامی و محرك فساد مجبور خواهند شد ....... مع ذالك ما این خبر را باور کرده نمیتوانیم، و شریف مکه (حسين) پاشا را که سالهای در از در استامبول اقامت داشته و یکی از فحول رجال دولت عليه عثمانيه میباشد و ميگويند كه يك مرد عالم، فاضل، دانا، دیندار مسلمان هستند ازین سبب هیچ صورت حکم کرده نمیتوانیم که بر چنین بغی و عصیان در چنین وقت بحران اسلامیان مرتکب شده باشد. اگر باشد هم مانند (ادریسی) را که در (یمن) بروی دولت متبوعه اش بر انگیخته بودند، حال نیز بلکه بعضی مشایخ جاهل عرب را اغوا کرده توانسته باشند. اما شریف مکه که هم خاندان نبوت است و هم به امارت بسیار با اقتداری با رتبهٔ جليله و زارت از طرف دولت متبوعه مقدسه اش در مانند مکهٔ معظم يك جای قدسیت ما و آن که روح همه امت محمدیه شرق و غرب کره زمین شمرده میشود به امارت و شرافت مأمور باشد آیا چنان میشود که همه این چیز ها را پس نموده بواهمه و خيال بلا و سلطنت جدا گانهٔ عربی عالم اسلام را به تزلزل و تفرقه پریشانی اندازد و خود را در پیش خدا و رسول و تمام امت محمد به بدنامی و رسوایی سمر سازد ! بالفرض والتقدیر اگر کرده باشد، اول به تفاوت ثانياً بتفاوت ثالثاً به حکمرانی، را بما به تفرقه اندازی در عالم اسلامی [که انسان\n\nاعلان\nسراج التواريخ\n\nبر همه آرزو کشان علم و عرفان ممالک خارجه اعلان میشود که کتاب مستطاب (سراج التواریخ) که کیفیت آن در اعلان کالم آخرین اخبار ما مندرج است: در شهر پشاور بمعرفت عالیجاه میرزا غلام حیدر خان سررشته دار کتابخانهٔ دولت علیهٔ مستقلهٔ افغانستان قیمتهای متعین آن بفروش میرسد، خواهشمندان خریداری و مطالعهٔ آن در هندوستان، و سایر ممالك خارجه به سررشته دار مومی الیه مراجعت کرده دستیاب میشوند.\nقیمتهای کتاب نمبر وار در کالم اخری اخبار مندرج است بر هر کتاب مبلغ يك روبيه و يك عباسی کابلی مخارج ارسالية كتاب از کابل الی پشاور ضم و علاوه گردیده است. خریدارانی که از دیگر اطراف از پشاور طلب کنند، قیمت اجرت پارسل داك انگلیزی البته برذمه خودشان میباشد ...","chars":3904,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01749.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1749","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1749","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}