{"book":"adl0616","page":1725,"text":"شماره ۲۹\nسال پنجم\nصحيفه ۸\n\nمير خاب که محل و مسکن ابتدءا کو است رسيده که عينا همان مکتوب را هم بجهه نقل آن بجبههٔ استحضار خاطر مبارك ارسال خدمت عالى نمودم تا از مطالعهٔ مبارك گذشته واگر قابل درج جريده نامى باشد امر باندراج آن فرمايند که يکى از بدايع خارقه الهى است و در خور انتشار است\n\nنقل خط مذكور\n\nدر يوم دوشنبه ۲۵ ثور ۱۲ رجب المرجب سنه ١٣٣٤ در قبيلهٔ سلطان خيل طايفهٔ كوچى قوم احمدزائى كوچى قدر و نام زوجهٔ محمد نادر كه حامله شده بود از وقتى كه حامله شده بود تا زمان وضع حمل بالاى اشتر سوار زده مى كرد و چون كه مده حمل مذكوره تمام شد در يك شبانه روز از بطن واحده دو دختر و دو نچه بوجود آمده و براى هر واحد يك ماده نره مقرر كرده كه طفل ها را شير ميدهد ـ انتهى ـ مكرر عرض مى شود كه چون كوچى ها در يك جا مقيم نيستند بنا را قبيله مذكور حسب معمول در تردد است فقط\n( عبد الخيار )\n\nاز حاجى مينويسد\n\nاز طرف حاكم حاجى و چمكنى خبر رسيده كه بتاريخ ۱۲ ماه ثور در علاقهٔ حاجى بموعد دو ساعت كامل يوم مذكور برف بارى بود فرداى آن آب استاده در هر موضع مذكور منجمد و منعقد گرديده بود و از ابتداى ماه ثور الى يومنا در شباروز چهار مراتبه پنج مراتبه هر روزه بارندگى در دست و در بعضى موضعات تا له هذا باريدن بتواتر جريان دارند در هر شيله و مواد كوه و دشت و كشت زار معلق پر آب گشته اند مانند محرروان در هر رقبه زمين اين محال آب بنوعى كثرت و وفوريت دارند كه رودها عبور نهايت بدشوارى مى شود و املاك متصل رود از شدت و فوريت آب رو بخرابى آورده اطلاعدهى لازم دانسته اطلاعدهى نمودم و دراكثر موضعات صاعقه افتاده و مى فتند مگر فضل الهى بطاعت لامع حضرت الولى الامر والاجناب اعليحضرت ديانت شعار مسعود والا راى تقرى و مواشى ضرر و نقصان نرسانيده اند\n\nنمبر ۱۳ مؤرخهٔ شهر رجب المرجب سنه ١٣٣٤\n\nحادثه برق\n\nحاكم كته كان بدربار حكومتى هرات معروضداشته است كه در تاريخ ۱۲ جمادى الثانى در نيم شب باران شديد و رعد و برق هاى مزيد جريان داشته درين اثناء صداى رعد و آتش رق شدن كرده ماده غرفه از او درق جدا شده بخانهٔ سياه عزيز نام بلوچ تعلق خيل نور الله نام على زائی از باديه نشين علاقهٔ مذكوره مى افتد خود عزيز نام كه از شدت صداى رعد از خانه برآمده بود بواسطه نزول برق از خانه برآمده بوده بواسطهٔ نزول برق از هوش رفته بعد از مدتى كه بهوش آمده از ميان خانهٔ خود آواز ناله را ميشنود كه سوختم در ميان خانه خود آمده از جمله دو نفر آدم و دو نفر اشتر كه در انخانه بوده چهار نفر عيال و يك پسر يازده ۱۱ ساله كه خواب بوده با دو نفر اشتر بواسطه احتراق برق مذكور فوت و هلاك شده بودند بقيه نفرى خانه مذكور كه احتراق آن به اندرون بدن شان كمتر موثر گرديده بود است بحال خود آمده الحال سالم شداد يكى\n\nشد عمر در پيش ديك و سنگرا بيرون كشيد\nآرد را در اب افگند و كمى روغن مزيد\nكرد . آتش را فروزان ليك هيزم شد خلاص\nچند چوب تر ندارك شد بصد غور و مقاص\nذات والاى خليفه آن امير محتشم\nدر ميان خانه در پيش او جاغ كرده به هم\nطلعهٔ بيضاى ذات اشرف يكسو منش\nدر ميان خاك و بالها دميدى آتشش\nچوبها بربود و دود ازديد هاى آن جناب\nقطره هاى اشك بارانيدى هم چون در ناب\nتا كه آتش در گرفت و تخته شد آش طعام\nگفت مادر قاب اور تا شود طفلان بكام\nقاب چو بين زرنگى بود پيش آورد همان\nاز اماچ گرم و چرب آمد بطفلان تا روان\nداغ بود و خوردنش مشكل بدار بهر صغير\nزان سبب پف كرده خورانيدشان ذات امير\nخيمه كه ماتمسرائى بود يکدم پيش ازين\nاين زمان شكر كه باشد رشك فردوس برين\nرات ماتم شد . روز افزا در و ديوار او\nطفلكان بازى كنان شادى كنان در هاى و هو\nحضرت فاروق اعظم گفت اى مادر بخش\nرخصتم كن بعد ازين همره برسد حقت و بخش\nدر حين ان شهادت مند زاده محتشم\nگفت پيدا روح فرحت لهجه اش شد مبتسم\nالوداع گفتيم وزان خيمه برون رفتيم زود\nتفت ديدى نقلت بار خلافت را چه بود\nگفتمش گر تو نبودى از تو بهتر هم نبود\nكو بدوش خود بگيرد بار اين تست و گشود\nاى عمرنى تو ملك هستى نه يك ظالم امير\nليكن در دست چه باشد ، چون تو ئى ايسى خمير\nعدل مطلق غير حق مرديگرى را مدام نيست\nعجز انسان ظلوم البت بجز اخلاص بيست\nليك سعى و جد قدر طاقت وسع بشر\nبهر عدل و خوبى اين باشد كه كرده ان عمر\nصد سلام وصد تحيه بادر جان بى\nبعد ازان برال و هم بر جمله ياران بى\nاللهم صلى على محمد وعلى اله وصحبه وبارك وسلم\nارده افغانان کابل ۲۲ جمادى الثاني سنه ١٣٣٤\n\nحوادث داخليه\n\nومن الغرايب\n\nفضيلتمند ( ملا عبدالجبار ) آخند زاده براى ما مينويسد : امروز يك برزه بخط برادر اينديا کو - ( ملا عبدالستار ) از لهو كرد علاقهٔ","chars":3856,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01725.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1725","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1725","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}