{"book":"adl0616","page":1723,"text":"صفحه ٦\nشماره ۲۱\n\nشد پیش و سلامی داد و گفت ای والده\nچیست این پختت که هرگز می نه گردد مایده\nطفلکان را تا بکی داری چنین گریان و زار\nهر چه باشد پخته شد، ده وارهانشان را انتظار\nآه حسرت برکشید ان پیرزال خوش لقا\nبعد از رد سلامش گفت: اهلاً مرحبا -\nپیش آی بنگر طعام ما که کردی باخبر\nپخته با خامت خود فتوی بده از خیر و شر\nچون شدم نزدیک دیدم ازمان در دیگ او\nپاره سنگی در میان آب جوشان سو بسو\nمیرود: گاهی بالا و گه زیر آن پاره سنگ\nنیست دیگر چیز در دیگ زن آواره رنگ\n\nشد عمر حیران و پرسیدش که چیست این طبخ و نفخ\nمقصدت از سنگ پختن چیست بگذر و ساز فتح\nگفت زن این نی غذا باشد به دیگر مقصد است\nمقصدم خواباندن اطفال و بازی داد است\nچون که از ماکول و از اسباب دفع جوع شان\nهیچ چیزی نیست در دستم که گردم شادمان\nشادمان با هیچ نتوان شد مگر نان با طعام\nنیست نی نان و طعامی غیر سنگ فی الجام\nزین سخن افسرده خاطر گشت شاه داد گر\nگفت آیا شوهر و فرزندی داری یا پدر؟\nتا که بهر نفقهٔ شان کار بندد یا کمر؟\nگفت سه فرزند ارشد داشتم، شوهر، پدر\n\nاز تذکار های تاریخی سیاحت هند\nذات شوکت بنات اعلیحضرت بادشاه دولت مستقلهٔ افغانستان در گوالیار در سنه ۱۹۰۷\n\nجمله شان بهر عزا در خاک شام و روم و مصر\nرفته بودند و شهید افتاده یا در قید اسر\nاین سه اطفال صغیر احفاد من باشد بدان\nکو پدرشان شده به بند و رفت سوی جاودان\nاین سوم شب شد که من با این یتیمان گرسنه\nمانده ایم و غیر دربار خدا بی توشه\nزین سخن نالان و گریان شد امیر المؤمنین\nگفتم ای مادر چرا غفلت نمودی اینچنین\nبود لازم بر تو کز این ماجرای حال خویش\nمینمو دی باخبر ذات امیر داد کیش\n\nزین سخن عمر از این شد همچو شیر شرزه\nشد جبین پر چین و کف و لب غضب لبریزه\nگفت: - خواهم از خدا تا آن امیری بی خبر\nکو ندارد هیچ غم ز احوال خلق الله بسر\nمحو گردد، زود گردد در نگون اقبال او\nزود گردد به تاراج عالم همه احوال او\nدر عجب رفتم، بگفتم: والده! این بد دعا\nنیست حق بهر عمر، باشد سراسر ناروا\nاو چه کرده با تو باشد مستحق این عتاب\nاو چه داند حال تو، انصاف فرما ای جناب","chars":1754,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01723.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1723","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1723","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}