{"book":"adl0616","page":1700,"text":"عبده ۳ سال پنجم شماره ۲۰\n\nدل کشا كرديدند . چنانچه بعديك وقفة ۱۰ ۱۵۰ دقيقه قوم صاحب منصبان که داخل سلامخانه انتظار نتیجه آتیه را با اوضاع پرتون و تشویشی داشتند نیز طلب فرموده شدند که همه شان برخاسته با کمال درستی و انتظام دو صف متوازی همدیگر کشیده جانب نقطهٔ مقصود متوجه گشتند، و پس از چند دقیقه که در اثنای راه برایشان مرور نمود خودشانرا بر صحن برنده مقابل دروازه جنوبی قصر شوکت با نوای دلکشا یافته بنابر پولی که از طرف یکی از افسران بزرگ گفته شد مانجا توقف ورزیدند. ذات عالی ناظر حربيه نيز همدرین اثنا از موتریکه بعد یک قدم از صف اول پیشتر بودند و در عقب شان قدری دور جناب سپه سالار توقف داشت بيك وضعيت مختاری پر موقع قوماندانی کل بر آمده و امر «تیاری» را داده تجرديكه ذات شوکت آیات اعلیحضرت تاجدار اعظم و سر افسر كل اردوی محتشم افغانستان از دروازه قدر بر سطح فوقانی برنده که بقدر يك و نيم متر از زمین بلندی دارد با تمام هيات و شكوه قدم گذاشتند از طرف ذات نظارت پناهی ایشان که او سلام کی، اموزیکه دلنواز عسکری سلامی بزرگ شاهانه بپا آورده شد که از حضور اشرف همایون هم بكمال حسن قبول رد و قبول گرديده بعدها متصلاً بابك امر « راحت می » که از همان ذات همایون شنیده شد. همه کان مايك وضع درست و منتظمی منتظربه شرف ایراد و اصدار احکام و افادات حکمت آیات اعلیحضرت أولى الأمر مقدس پادشاه ما بورها شدند چنانچه بعد از يك كمی انتظار سنگين و يك سكوت سهمگينی ذات مرحمت پناه پادشاه ترقیخواه عسکر پرور حقایق آگاه معظم ما در حالیکه بعضی اوراق در دست متانت پیوست همایون شان موجود بود عموم حضار را خطاب نموده بزبان حقیقت بیان شاهانه چنین ارشاد فرمودند که « چون بیان ابتدائی این ورقها از خصوص ترتیب و تشکیل اردوی حضری ما و از کیفیت تجديد و لزوم آن بحث میراند و هم بسی شما از اصل حقیقت این تشكيل لا محاله کم و بیشی واقف خواهید بود از رو باز خواندن و اعاده آن محض بیهوده و بی ثمر است، و بدون هیچ گردانی و تضیع اوقات نتیجه دیگر نمی بخشد، چرا که در نجا مراد ما اصل تشکیل است و آن چنانست که اولا معين السلطنه و سپه سالار ما بوده بمشوره همدیگر صورت آنرا ساختند و بعد بحضور آوردند که بعد از مذاكره وتحقيق من هم آخر التصديق و منظور فرمودم، وتشكيل جدید عبارت است ازین که قبلاً چون عسکر حاضرة دار السلطنه كابل با قطعه های اردلی واردن وكوتوالى، ودار السلطنه مشکل و مرکب بود لهذا ما همه این عسکر بنام اردوی همایونی ، بدو لواء که یکی را « لوای اول » و دیگر یرا « لوای دوم » گفته میشود تقسیم و توسیم شد و در لوای اول ، غند اردلی، واردل، واسپور این هر دو غند که بنام «رسالهٔ توارده» موسوم است داخل میباشد و در « لوای دوم » غند کوتوالى ، ودار السلطنه و اسپور آن شامل است ! و هر چند غند اردلی از روی این تشکیل در لوای اول، محسوب است مگر بسیکه لشکر خاصه حضور را حاوی است از انرو بهمه حال از دیگر اصناف قشون بالضرور خصوصیت و امتیازی را باید مانت باشد [در چنین مواقع...]\n\nاکثر ذات عالی بیانات همایونی را تأئید و تأکید مینمودند و چون تشکیل جدید اردوی عسکری ما حال از همین دولوا ترکیب یافت ، لهذا لازم دیدیم كه هر يك ازين دولوا در تحت حكم و سر پرستي يك يك افسر بزرگ باشد. پس جرئیل صالح محمد خان [ جرئيل صالح محمد خان از صف خود جدا شده پیشرفت و سلام کرده استاده شد ) در « لوای اول » بمنصب نایب سالاری مقرر شد ! مبارک باشد ! [ بنابرین جرئيل موصوف ازین مرحمت شاهانه بمطابق آداب و تعظیمات عسکری عرض تشكرات نموده دوباره بصف و ردیف خود شامل کشت ] و برگد محمد یونس خان بمنصب جرنیلی در « لوای دوم » مقرر شد ! مبارک باشد ! [ جرئيل محمد بواس خان هم حسب قاعده و اصول اولا پيشرفته و بعد واپس بصف خود داخل شد ] بعد ذات اعليحضرت همایون اقدس والا از روی جدولی که با خود داشتند. نام هر افسر را بزبان شیرین بیان شاهانه گفته و هر کدام آنها قرار ترتیبی که ذکر شد نوبت بشوبت از صف خود جدا کشته و از حضور بمنصب جدید خود نایل شده و اپس بتوقف اولی خود مراجعت مینمود ، و عیناً نقل جدول موصوف بغرض اطلاع ووقوف حضرات قارئين عظام و مشترکین دی احترام انشاءالله در آینده درج و اشاعه میشود .\n\nسپس ذات ملكونى صفات قوماندان اعظم ، وسر عسكر بزرك كل از دوی محتشم افغانستان اعلیحضرت پادشاه ترقیخواه رعیت پرور عسکر نواز اسلام بناء ديانت اكتناء مقدس ما عموم صاحب منصبان نظامی را من حيث المجموع براعزاز و ترفيع . مناصب شان با کمال حسن نیت و صفوت قلب بلسان فواید رسان خود تبريك و برایفای وظایف شان تحسین و تقدیر فرمودند و از جناب سپهسالار سردار محمد نادر خان بالخاصه اظهار خوشنودی و رضامندی نموده همه جا کر ان بار کاه شهنشاهی را از لطف و کرم عمیم ملوکانه خودش نواخته واخيراً هم همکنان را برادا وتكميل خدمات محوله خودشان سفارش و توصیه فرموده بدین عبارت « که باید هر يك از شما در سر انجام دادن امور مفوضه خودتان بوجه احسن کوشش ورزید، و در خدمت دین و دولت با همه جد و جهد سعی و همت نموده لازمکه متفقاً در راه ترقی دین سروجان خود رافدا سازیم » کلام حکمت پیام شاهانه را ختام و انجام دادند .\n\nدرین اثنا ذات عالی ناظر حربیه در حالیکه اعلیحضرت پدر تاجدارشان بايك چهره فرخنده و بشاشی همه حركات متين و وضعيات سنكين مشار اليه را تماشا ميفرمودند از طرف خود بالاصاله و از طرف عموم بالوكاله بابك لهجة مؤثر و بلیغی تمام درستی و فطانت بعرض حضور شوكتموفور همایون والا رسانيد که « چون ما خادمان دین و دولت بهيچگونه لایق ومستحق این اندازه تحسينات و تلطیفات شاهانه نمی باشیم، و تا به حال هیچ ادنا يك خدمتی در خور و سزاوار اینهمه عواطف خسروانه والطاف ملوكانه از ما سر نزده ، ومقابلتاً ذات شاهانه ما غلامان و جا کران کمینه خود شانرا با استقدر حسن سلوك و مراحم كريمانه بی اندازه خویش تلقی میفرمایند از انرو مارا است که با همه موجودیت خودها سروجان خود را در راه رضای معالی ارتضای شاهانه صرف و تصدق نمائيم !، و هم الحمد له چون...","chars":5024,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01700.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1700","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1700","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}