{"book":"adl0616","page":1665,"text":"صفحهٔ ۹۷\nسال پنجم\n\nمی کنیم و چنانچه بواسطه کم شدن قشون در این میدان دشمن موفق به شکستن خطوط مملکت ما شد مسؤل چنین سانحه کیست؟\n\nمسيو پيشون وزیر امور خارجه سابق و مسيوه کامانسو، رئیس الوزرای معروف اسبق فرانسه در جراید خویش بالهجه شدید تری رویه دولت فرانسه و مؤتلفين را در سالونيك تحت دقت قرار داده و در يك مقاله اخیرأ مى نویسد:\nو آلمان محتاج است که قوای ما را در نقاط بعیده پراکنده نماید و این فرونت مصنوعی در «سالونيك» در حقيقت يك تله جنگی است که آلمانها متعاقب كالى بولى يك چنين مقدار قوای نفیس را از ما گرفتار آن کرده اند در به صورت لازم است ما هم مراقب خویش بوده و درین تله آلمانی نیافتیم ..\n\nبدیهی است در این ایام که حملات آلمان به صفوف فرانسه و انگلیس قوی تر از سابق شده است و حتی در چند موقع خطوط مؤتلفين دو چار تلاطمات گردیده این نوع اعتراضات نسبت به سابق زیادتر خواهد بود.\n\nصرف نظر از عده که اساسا بقای قشون خویش را در آن نقطه بکلی بی فایده می دانند قضیه مهمی که مطلب در اطراف آن جریان دارد این است که آیاقوای مؤتلفین در سالونیک می توانند به خطوط بلغار حمله برده و موجبات مزاحمت متحدین اروپای مرکزی را فراهم سازند یا نه: در صورتیکه می توانند علت آنکه قشون مزبور در خندق ها قرار گرفته و منتظر هستند که چه وقت متحدين آلمان بدانها حمله می آورند تا دفاع نمایند چیست و در حالتی که با اینکه استطاعت حمله بردن را ندارند چرا به میدان دیگری که از وجود آنها فایده عاید شود منتقل نمی سازند.\n\nتعمق در این نکته نیز لازم است که آیا مقصود از عملیات اخیری که آلمان در بالکان انجام داد چه بوده است؟\n\nجواب این مسئله اشکالی ندارد. آلمان برای کشودن راه به مشرق زمین خواست بشرق نزديك راه پیدا کنند و اينك كه راه مزبور برای کلیه دول متحده اروپای مرکزی باز شده است آیا چه علاقه خواهند داشت که در این نقطه ساحلی بالکان مقداری قوای مؤتلفين توقف داشته باشند؟\n\nدر حالتی که قوای انگلیس و فرانسه نتوانند زحمتی براه غرب و شرق رسانند مسلم است آلمان بی میل نیست که یک چنین قوه از دشمن بی فایده در این گوشه اقامت کنند.\n\nمسئله سالونيك تنهايك مسئله نظامی نیست و بواسطه اشتراك بحريه مؤتلفین در دریای اژه و تأثیراتی اقامت قوای مزبور در یونان و بالکان حاصل کرده از مسائل بحری و سیاسی نیز محسوب است.\n\nطرفداران ابقای قشون در «سالونیک» نیز دلایلی دارند و یکی از اشتباهات مؤتلفین را همین میدانند که عکس متحدين آلمان تمام توجهات خویش را به فرونت های عمده شرق و غرب معطوف داشته و خارج از محیط اروپا مسائل کوچکتر که مندرجاً بزرگ شده و مانند قضیه بلغار و صربستان محذورات عظیمی بر آنان تولید مینماید.\n\nشماره ۱۸\n\nنکرده اند لیکن این عقیده در مقابل این اظهار مست میشود که آنها چنانچه با اقامت قشون مزبور خطاهای سابق جبران نشود خود این ارتکاب مطلب یعنی مصرف کردن این مقدار قشون اشتباهی است که به خبط های سابق افزوده شده است.\n\nبهر صورت همهمه زیادی که در این موضوع از چندی قبل در مقامات مؤتلفين ايجاد شده عنقریب به اتخاذ یکی از این دو شق مجبور خواهند شد: با آنکه واقعا از حالت تدافعی بیرون آمده خویشتن را مهاجم و مفید معرفی نمایند یا آنکه واقعا «سالونيك» را تخلیه کرده و به نقطه لازم تری که شاید در جبههٔ غربی اروپا باشد قوای مزبور را انتقال خواهند داد.\n\nکلوله های جدید المان\nاز قراریکه روز نامه «پرز او یاوید و موستی» مینویسد، یکی از کلوله های توپ دشمن از روی دقت مورد معاینه و تحقیق شده است. در سر کلوله مزبور که از چدن ساخته شده، چندین سوراخ کوچک است و در وسط آن يك منفذی اندازه دو سانتمتر موجود است که از این منافذ حتى بفاصله ٤ - ٥ ساعت که از مدت انفجار گلوله مزبور میگذرد بوی جوهر گوگرد بشدت شنیده میشود.\n\nكلوله وقتیکه بزمین میرسد، متلاشی میگردد و اجزای گلوله با گاز هائیکه از منافذ مزبور حرکت میکنند آلوده شده و همینکه ذرات و اجزای آن ببدن انسان مصادف میشود، بدن را مسموم میسازد.\n\nاز این کلوله ها کسانیکه حتی زخم بسیار خفیفی دارند بزودی تلف میشوند.\n\n۲۰ خروار اوراق جاسوسی!\nبر حسب معلوماتیکه از سالونیک رسیده است تمام اوراق و مکتوباتیکه در قونسولخانه ای آلمان و اطریش بدست متفقین ضبط شده بود که از تحت ملاحظه گذشته است فقط مقدار و نوشته جاتیکه راجع بعمليات جاسوسی بوده است بالغ بر چهار صد پود میباشد.\n\nقسمت عمده این مکتوبات در قونسولخانه اطریش بدست آمده است، و كهوياتكو فسكي، قونسول اطریش با کارکنان و آژانسهای خود حتی بازبان روسی در مخابرات بوده است.\n\nاز جراید فرانسه\n\nمساعی آلمان برای مشرق زمین\nبموجب اطلاعاتیکه از منابع مربوطه رسیده است و در جراید آنان و بلغارستان نیز اشعار شده است هزارها کارگران و استادان آلمانی و اطریشی مخصوصا از صنعت گران ماهر و خبره های فنون پیوسته از طرف لهستان و اطریش به اسلامبول رفته و پس از اینکه بدانجا رسیده از قسطنطنیه تعلیمات و خط حرکت ایشان معین شده و بشهرهای عمدهٔ آسيا و مشرق زمین عزیمت می نمایند که در همه جا مشغول تدارکات مقدمات ورود نظامیان شده و يك رشته تاسیسات جنگی و ابنیه تمامی دایر و بنا نمایند.\n\nدولت آلمان این استادان و کارگران ماهر را با کمال تعجیل از داخله","chars":4365,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01665.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1665","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1665","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}