{"book":"adl0616","page":1647,"text":"صحیفه ۱۰ سال نجم شماره ۱۷\n\nدریای نیکس نیست که در اندلس بود\nآن جوی خون ماست که گشته روان دریغ\n\nآخر چرا شدیم چنین بی هنر چرا ؟\nرفتیم دست بسته بر دشمنان دریغ\n\nاز هند و مرو، سند و بخارا چه کویمت\nهر يك بظلم رفت زما، صد جهان دریغ\n\nزخم دگر که بر تن مجروح ما زدند\nبد تیغ بیدریغ و ایطالیان دریغ\n\nاین تخت دل طرابلس است ای کتاب خواب\nاز دست خواب رفت و ما رایگان دریغ\n\nبار دگر بمرکز اسلام تاختند (۱)\nکنند بیگناه همه مسلمان دریغ\n\nآیا که بود آنکه زما ده لك آدمی\nاعدام کرد و گفت بظاهر که هان دریغ\n\nگر این معظمات (۲) نبودندی ای پسر\nمیکرد ازین جسارت خود بلقان دریغ\n\nزخمی زدند کاری و بردند دست و پا\nاین قوم امن خواه (۱) تمدن نشان (۱) دریغ\n\nاجداد ما بخون و بجان و مال و سر\nگرفت ، و رفت از کف ما رایگان دریغ\n\nکردید خبرهای بزرگان دین ما\nپامال سم اسب نصارا شیان دریغ\n\nایوای شده مساجد ما چرچ (۳) کافران\nناقوس شد بلند بجای اذان دریغ\n\nدقت کنیم رفت چرا ملک های ما؟\nاز ما نکرد ظالم چرا آسمان دریغ\n\nچون نيك بنگریم هم از دست ماست این\nاز خویش اهو ، ناله و از خود فغان دریغ\n\nمانیم باعث همه ادبار خویشتن\nمائیم موجب همه ذلت زبان دریغ\n\nدر قتل خویشتن چونه کردیم خود دریغ\nامید چون کنیم زبیگانگان دریغ\n\nهر تیشه که خورده بپای حیات ما\nما خود زدیم ، آه تاسف ، فغان دریغ\n\nاول برای خویش گرفتیم دشمنان\nزآپس میان خویش فتادیم هان دریغ\n\nاز یاد رفت آیه قرآن که مؤمنان\nدر راه دین خویش ندارند جان دریغ\n\nما ترك اتفاق نمودیم صد فغان\nدشمن گرفت کام زما ، دوستان دریغ\n\nما را تجهل و خود غرضی ها از ره برید\nيك يك گرفت عزت و دولت مان دریغ\n\nروشن کنیم مطلع دیگر بداغ دل\nگردید زخم کهنه ما خون فشان دریغ\n\nغیرت !! چرا که بی غیرت با آبرو زیستن و با عزت عمر بسر بردن محال است . متوجه فلاح و اصلاح خود بشوید و به ترقی زبان شیرین بیان خود بپردازید و برسخنان همزه سرایان دریده دهن، و خرافات سنجان یاده سخن گوش منهید . این بدبختان شوم طالع و تیره درونان زشت سیرت را چون با وحشها معامله نه افتاده است هر چه بگویند معذورند !\n\nچون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند\n\nشما کار خود دوام ورزید ! و در چاره خود مشغول باشید و همیشه پیش بروید و پس رفتن و عقب نشستن را شعار خود نسازید! و همواره دوام عمر و اقبال بادشاه دیانت پناه مراحم خصال خود را از بارگاه رب العالمین خواهید :\n\nخاص از برای مصلحت عام در سال\nمان که چون تو کی نه نشیند بجای تو\n\n( نيازمند احقر العباد مهجور الوطن )\nم . الف .\n\nفي يوم پنجشنبه ۱۷ جمادى الآتى سنه ١٣٣٤\n( احوال اسلام )\nحضرت الفاضل جناب مدیر صاحب والا مراتب كامل ، وسر المحرر على القاب - اقول\n\nدوش آمده بود فکر اسلام بدل\nدل و خت در ان آتش غم چون بسمل !..\n\nدودی از جگر گاه برامد بیرون\nاین سوخته را نوازشی ! ماجدل !\n\n. وان استنصروا كم في الدين فعليكم النصر .\n\nدرد درون زبان نتواند بیان دریغ\nسر نهان سینه نکرده عیان دریغ\n\nاما چوشمه میکنند آخر رهی به نی\nدل هم نهفته می نتواند بیان دریغ\n\nما مسلمیم و درد دل ما ازین ره است\nجز درد دل بیان نتواند زبان دریغ\n\nعمری است زلف یار پریشان بحال ماست\nجز تیرکی ندیده همین دود مان دریغ\n\nآشفته ایم و سخت و سیه بخت و تیره روز\nسر رشته تار تار چو آشفته کان دریغ\n\nاز بس شکسته است دل و وضع و رنك ما\nخندد بما خزان همه چون زعفران دریغ\n\nیکبار روز کار بما خنده میدهد\nبار دگر بخاك شود آسمان دریغ\n\nاین جسم ناز دانه ما تحت لگد شد\nوز ضرب تبر و نیزه شکم این و آن دریغ\n\nاز یادما نرفته که چون رفت اندلس\nچندین هزار کشته شد اسلامیان دریغ","chars":2988,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01647.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1647","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1647","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}