{"book":"adl0616","page":1640,"text":"شماره ۱۷\nسال نجم\nصفحه ۳\nاین کذابان تا انصاف اقوام نجیب ترکستان را وحتی گفتند بيك ملت\nناحیه ترکیه تحمل این بار تحقیر بسیار طاقت فرسا گردید بعضی نوجوانان\nوطن بواسطه تلسقوف عبرت نما مشاهده کردند که این خوابهای دور\nو دراز مردم ترکستان و فرغانه وطن را بدست اجنبی سپرده ناچار بهر طرف\nدویدند و دست توسل بیار و اغیار در از کردند افسوس که کسی التفات\nنکرد باز بدر گاه معلای تو رجوع نموده بخشوع و خضوع تضرع نیاز\nوزاری کرده همه محبان وطن بعجز و انکسار گریه کنان مصلحت تخلیص\nکربیان خود را از جناب اقدس تو استرحام نمودند هزاران شکر و سپاسکه\nباندك مدت قریب مساحت بعید فضل عنایت مهربانی طی کرده شد که\nیکی از انها اتمام بنای مسجد مبارکه اسلامیه در پتر سبورغ مکتب دار\nالمعلمين ودار المعلمات دراون و در قران قرائت خانه های ملی در قصبات\nشهر مکتب حسینیه لیلی و نهاری در او رونبورغ اخبار و روز نامه های\nبومی مجله های ملی نشر و تنویر میکنند خصوصاً در شهر شهیر تاشکند\nصدای ترکستان در سمرقند آئینه جهان نما در خوقند صدای فرغانه نام\nجریده های وطنی با وجود بهبود بودن جماعت های خیریه و اعانه وطنيه\nيك نوعی تسلی دل را كمك میرساند اکنون میخواهم که محملی از حالات\nحاضرة القوام ترکستان بمدد رسانی توفیق پیرا در ان دینی خود اطلاع\nبدهم تا که در میان عموم عالم اسلام شناسائی و آشنائی حصول پذیر گردید.\nدل صاف مسلمانان بهم بسته شود زیرا که امروز براستی می گویم بجز دولت\nاید مدت خدا داده ممالک محروسه افغانستان باهالی بخارا و خیوه و ترکستان\nهمسایه نزديك و حامی و مهربان یک حکومت اسلام نیست اگرچه دولت\nعلیه عثمانیه نیز درباره خصوص تعلیم و تربیه از هر مکتب حقوق و مساوات\nارزانی فرموده و لیکن چه جاره که بولتيك روس برابطة قومى بالكليه\nمعترض میباشد شهادت نامه ترکیه را نظارت معارف کاهی قبول ندارد\nبهر حال که باشد ازین گونه معلومات مصلحت آمیز خیلی نتیجه های\nدل آویز مجانب فرغانه زمین وصول خواهدشد. حالا مقاله نیاز عاجزانه\nخود را بادبیات ذبل ختام داده سایه مراحم و ايه حضرت امير المؤمنين\n( سراج الملة والدين ) را غنیمت شمرده و محدود میخواهم فقط\n\nنفقت ماني تمسكا بارسال همین مقاله عاجزانه جسارت یاب گردیده ام\nشرط موافقت ملك اداره لطفاً و مروناً بيكان كوشة ستون\nراج الاخبار درج کرده شود عین غریب نوازیست\nانشاء الله الرحمن تمبر آینده نیز چند فقره از حالات اوضاع ترکستان\nارا و خیره خواهم نوشت ١٦ جمادی الثانی ١٣٣٤\n\nدر مایوسی بک امید\nمرید و مخلص شما صوفی زاده محمد شریف فرغانه یی\nخدایا باقتضای مثبت از ليه صمدانیه توست که پسر جهان و جهانیان\nست سنية حضرت\nکربیان خود را از جناب اقدس تو استرحام نمودند هزاران شکر و سپاسکه\nرم عصر نمونه عبرت ترقی و در هر قرن موجب حيرت تبدل و تنزل\nروی میدهد و از طرف دیگر عمر عزیز نوع في بشر بتکاپوی جمعیت\nتساب عالم گذرانی در گذر بوده و میباشد بالخاصه كسانيكه بوجدان بلد\nآگاه فضل عنایت ایزدی دست رس شده اند با همراهی ابنای جلس\nخود کا حقه راه مدارا و مواسارا پیش گرفته تمامه امور اداره زندگانی را\nکمال خوبی محمد امکان رسانیده اند و بموجب فرمان اقدس الهى و محرمت\nرسالت پناهى مولى الله عليه وسلم اتباعاً بدون عرض\nنصي جسماً ومالا فدويانه خدمات خدا پسندانه خود را پیش نهاد\nاندار عام و خواص کرده اند بهمین واسطه از طرف عموم ملت قشان\nانبار ولیاقت تحسین را بر دوش آویخته اند و برای آینده کان ملت نیز\nبات یاد آوری قرائت خانه عمومی یا که برای ترقی و تعالی نفوذ دین\nالسلام ومحافظه وطن اساس بنای جمعیت خیریه با خود ایشام خانه و صندوق\nهمسایه نزديك و حامی و مهربان یک حکومت اسلام نیست اگرچه دولت\nالله علی و یا از طرف حكومت موافق بولتيك سياست امتیاز لوازم حقوق\nان را گرفته تا اینکه دشمنان دین روزی تعرض تعصی نکنند بنابرین\nن ارمان رحمت ابدمدة جناب پروردگار جل شانه پیوسته اند تأسف\nعل حضرت اشتمال آنان که دائمی با غراض نفسانیه خود مفتون کردیده\nاکنده شدن طناب چرخ سوم زن بی وقوف از شکم گرسنه كان قوم\nبخير و ارکان تعصب خودبینی و تن پرستی باولاد وطن همیشه در ضرر\nموزیكانه دشمن علم صنعت و هنر وبديين قوانين مكاتب اصول صوتيه\nالاتهام کننده معلمين ذو الاحترام میباشند جای گریه اینکه این بجاره\nرادران از ساده لوحی در جیر استان آتشکده جهل مرکب بی نام و نشان\nبروند چنانچه بکشمکشهای خیال فاسده می قائده محق وظیفه عبودیت ترا\nبا کرده نتوانستند اکثر اوقات شرع شریف قوى البنياد را گستاخانه\nاجه امور معیشت جهانداری نموده فردا در حضور شفاعت موفور\nیمیرى سر خمیده خجاك كرديدند اقلا مراسم رسوم انسانی را بجای\nآورده شو المستند و نه پیروی اخلاق برگزیده محمدی را گرویدند نه صدق\nدیگری را در بر گرفتند نه غیرت عمری را تعقیب نمودند به حيا وحلم\nنان را قبول کردند به شجاعت علوی را کریدند و الحاصل از سرای\nالليد إلى الأحد مستحق تشکی قوم شدند یکی از این جمله ساکنان خطه\nشاد فرغانه بلکه همه توران زمین یعنی ماوراء النهر ترکستان آسیای\nاسطی که همگی آنها يك قوم و يك ملت میباشند تخمیناً از تاریخ هزار و\nوسد و هشتاد تا الان خیلی شته های فلکی را از دنبال خوردند پسی\nبه های تا کهانی را از دست بی امان روس منحوس تلخ تلخ چشیدند\nمالها از طرف امپراطوری دولت روسیه بموافق شرع شریف اجازت\nشرق دین و توسیع مذهب و آئین را گرفته نتوانستند روزی رسید که\nجانب اورو يانيان ظالمانه بك محجوم لفظی و معنوی را منسوب شدند\n\nادبیات\nطنین بانك سحر گاه مرغ عرش مجید\nبكوش بليل تالان بوقت صبح رسید\n\nصدای صوت بلند اذان مصطفوی\nبهوش مردم خوابیده تلغراف کشید\n\nزقیله ردل اسلامیان بالا سرشت\nنسیم غیرت دین عمدی بوزید\n\nصغير بال طيش چون تغير اسرافيل\nيكانه باعث احیای مرد کان گردید\n\nرئین کنید دوار ورقص بوقلمون\nیکی اشارت جان و دیگر بشارت عبد\n\nانين طفل نباتات و خنده کل سرخ\nسفير مال مبارك مدير روز سعيد\n\nغرام مروحه جنبان شوق وياجه ذوق\nره عراق و مقام حجاز را گروید","chars":4952,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01640.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1640","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1640","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}