{"book":"adl0616","page":1630,"text":"منه ۱۳\nسال نجم\nشماره ١٦\n\nبین تفاوت ره از کجاست تا کجا !\n\nاز ماه می تا اخیر خزان سنه ۱۹۱۵ اگر کسی در هنگاه و باغ جان قرا در غرب هوتل پر ابیلیس برای کار گشت رفته باشد. او در دام اسقبوله مردان و زنان فرانساوی و انگلیسی و رو می نژاد را نفرم کنان دیده باشد و از صاحب منصبان انگلیسی و فرانساوی را که در دار دیل مدست ترکان اسپر شده بودند بکالسکه نشست مانند سیاحان محترم بکوچه و بازار برای هواخوری سیرکنان ملاحظه کرده باشد . در میدان جنگ هم تو کان اخلاق حسنه و آداب شریقانه را هیچگاه از دست نداده اند این شهادت چشم دید گواه انگلیسی از رزمگاه عراق و عرب در حق ترکان در جراند انگلیسی چاپ شده است پس از معرکه بست و دوم جنوری ١٩٦ ع بحوالى قط العماره هنگامیکه باران تمام شد. و برای گرفتن مجروحین و دفن کردن مقتولین متارکه قرار یافت صاحب منصبان ترکی و انگلیسی گفتکو آغاز کردند - آن چشم دید گواه انگلیسی چنین می گوید - ( صاحب منصان عثمانی بگرم جوشی و خنده پیشان پیش آمدند. زیرا که چنانكه يك دوست گفت . ایشان بدرجة غایت ملعونیت متواضع و با ادب هستند (در محاوره انگلیسی لفظ ملعونیت برای اظهار محبت مخلوط باحترام وتخير انجن استعمال یافته ) يك صاحب منصب عثمانی کلاه اسطر خانی بر سر و اسب تازی زیر ران از خیمه های ایشان برآمده بود. گفتم ما شنیدیم که شما فر و چادرها هستید . او نیسم کستان گفت . چگونه چادرها داشته باشیم - هنگامیکه شما نجنین حیرت انگیزی توپ میزنید ! باز از من سوال كرد . این جنك تاكى مداومت خواهد کرد ؟ من به بی اعتنائی گفتم که شاید پنج سال مداومت کنند. او متعجب شده گفت : پنج سال ! مضائقه ندارد . پروانی نیست وقتیکه ما بصاحب منصبان ترکی گفتگو می کردیم یک سپاه اردلی آمده دست بر پیشان نهاده بطرز عسکری سلام کنان ایستاد تازمانیکه ما گفتگو تمام کردیم - من نمیخواهم که بمدح سرائی ترکان بی اندیشه خود را در اندازم. تو کان مانند دیگر مردم خطاها دارند . اما در رای من این امر مسلم شده است که معامله ترکان در بن جنك يا كمتر از معامله دیگران بوده است - در مروت و مردانگی و دستگیری عجار كان از هن یعنی المان بقياس بهتراند. ترکان هیچگاه بر صارب احمر یعنی محل مجروحین توپ نمیزنند. و از زرائع موثوق ثابت شده که ترکان بر مصحفه زخمیان بردوش بار برداران گاهی نیو تفنگ نزده اند تو کان مردم متخلق باخلاق حسنه و متادب بآداب جمیله مستند - وحسن معامله ایشان باسیران خودشان شهره آفاق است - چون پیش از چند ایام گذشته دو مرد طیاره شما بدست ترکان در افتاده بودند - جنرل نور الدین باشا حسب خواهش مردم طیاره ما بک عرب فرستاد و برای اسباب عسکری ایشان ارباب سیاست ما همه اسباب انتخاب طیاره و میانی از پول برای ضروریات ایشان فرستادند. در این اثنا آن مردم طیاره را بجناب شمال روان کردند - پس جنول نور الدین باشا به ابت عذر خواهی هم اسباب و هم پول از فرستاد و پیام فرستاد که آن انتخاب طیاره انگلیسی اکنون مهمان دولت علیه عثمانیه هستند از جهت پول و غیره ایشان را هیچ زحمت نخواهد بود - جنرل سیف الله .\n\nاتین در غرب بیفایده ماند این افسانه ها را رواج دارند . من کوشش کرده ام که اوضاع میدانهای جنگ را بطور حقیقت بیان نمایم . دشمنان ما در مقابل حقایق منطقی هیچ نمی توانند کرد. تخمینات بدون شبها و عوامل ماتير و مندند . از اینرو اطمینان ما تزلزل نخواهد کرد. اگر هنوز ندر و قریب دشمنان ما در مقابل سپاه راستی و حقیقت نام نشده است عنقریب تسلیم مجبور خواهد شد. ما را که از یک نو طلع دیگر می رویم و در ممالک خصم دور ایستاده و خویشتن را استوار ساخته ایم نمی توان گفت که در تحمل و توانائی در اخلاق و اوای سوی از دشمن است تر هستیم اعتمادملت المان به نیروی با وی توانای مرینی تزلزل ناپذیر است . نی نی ، ما تسلیم کفتار نخواهیم شد. و با عزمی ثابت جنگی را که دشمن میخواست دوام خواهیم دارنا آنچه را که آنیه آلمان از ما تقاضا می کنند بعمل آوریم ( هانیه و شادی و شادی )\n\nجنک باصول متمدنه\nترجمه از اخبار او نمایش تولید :\nزمانی بود که جنك بان قبائل نیم و حتی عبارت بود از کشتن دشمن باسیر و بنده ساختن او چون حسیات انسانیت یعنی مرحمت و شفقت بر افراد و بشر بواسطة تربيات اخلاقيه وتعليم روحانيه ميان طوائف علم بطور الشيوع بافت - داعیه حفظ ذات مقتضی گشت که با اسیران، مهر و حین از سپاه دشمنی معامله مرحمت و مهربانی کرده شود نادشمن هم با اسیران و مجروحین ما که دستش در افتند معامله شفقت و رحم دلی باید . دور اندیشی نیز مبر گوشی می کنند که ممکن که مصالح ملك و مات اعدای امروز را احباب اردا سازد . چون خیانت انگلیس که در حالت صلح درد نان سلطان و شاد و سلطان عثما را غصب کرد و شرارت روس که هنگام آشتی آشنای ما اسفورس را بمعادن داشت امانت بستن و هنگام غفلت بر استنبول بدون اعلان جنك قبضه کردن میخواست دولت عليه عثمانیه را مجبور داخل شدن دین جنك عالم گیر نمود. شبان ترك كه امروز بهترین نمونه اسلام اند و از جهت شجاعت و مروت و فدا کاری محبوب خلائق از خاص و عام گشته. در میدان لطف و مهربانی کردن بردشمنان اسیر - و خصوصاً بر رعایای اندا در ممالک عثمانیه - از همه گوی سبقت بردند. باوجودیکه در انگلستان و فرانسی و ملک روس رعایای الماني و الطرشی و عثمانی مقید کشته و همچنین در چرمی و آستر پاهنگری و پایای دشمنان زیر حراست درآمده بودند و جوانان ترك ( ترجماً ورأفة واعتماد على حسن الاداره ) هزار ها مردم انگلیسی و فرانساوی و روسی نژاد را که هنگام آغاز جنگ در ممالك ترکان در افتاده بودند. چه در دار الخلافه و چه در دیگر شهرهای ملک محروسه بودند. آزاد و مطلق العنان گذاشتند ، حتی که انتهای ارامنه را که بخلاف روان و وطن خود بدشمنان جاسوسی می کردند مادام که جرمی از ایشان ثابت نند هیچ تطبيق نمودند حال ملاحظه فرما این کرم عام و اطلف خاص ابان توكيرا و مقایسه کن آنرا با مسلك بارانه و معادلة زهراء انكليس که هزارها مردم بی گناه را از وضیع و شریف هندوستان بمحض امکان تک بعید به اید و حراست يوليیس در انداخته است - :","chars":5032,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01630.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1630","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1630","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}